{"id":8766,"date":"2017-03-28T10:29:17","date_gmt":"2017-03-28T10:29:17","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?page_id=8766"},"modified":"2017-03-28T10:40:47","modified_gmt":"2017-03-28T10:40:47","slug":"mieszkaniec-marzec-2017","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?page_id=8766","title":{"rendered":"Mieszkaniec – marzec 2017"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W poszukiwaniu korzeni<\/strong><\/p>\n

Genealogia sta\u0142a si\u0119 ostatnio niezwykle modnym hobby. Wielu ludzi zacz\u0119\u0142o szuka\u0107 w\u0142asnych korzeni. Dysputa o tzw. s\u0142oikach warszawskich sprzyja tym poszukiwaniom, bo nagle niemal ka\u017cdy Warszawiak chce udowodni\u0107, \u017ce nie jest s\u0142oikiem tylko mieszka tu z dziada pradziada, cho\u0107by jedn\u0105 nog\u0105. Jak szuka\u0107 warszawskich przodk\u00f3w? Mo\u017cna to zrobi\u0107 w internecie. <\/strong><\/p>\n

W poszukiwaniach z pomoc\u0105 na pewno przyjd\u0105 Archiwa Pa\u0144stwowe, kt\u00f3re od wielu lat skanuj\u0105 swoje zbiory i udost\u0119pniaj\u0105 w sieci. Z wielu z nich mo\u017cna korzysta\u0107 bez wychodzenia z domu. Jednak ze wzgl\u0119du na ustaw\u0119 o ochronie danych osobowych w internecie zamieszczane s\u0105 akty sprzed 100 lat, a p\u00f3\u017aniejsze tylko wybrane \u2013 przewa\u017cnie akty zgonu.<\/p>\n

Najpierw my<\/strong><\/p>\n

Polskie Towarzystwo Genealogiczne od kilku lat prowadzi stron\u0119 (genealodzy.pl<\/a>), na kt\u00f3rej m.in. indeksuje metryki zamieszczane w sieci przez Archiwa Pa\u0144stwowe. Tworzy te\u017c bazy ksi\u0105g meldunkowych, spisy \u017co\u0142nierzy z wojny polsko-bolszewickiej, powsta\u0144c\u00f3w styczniowych itd. Te bazy ca\u0142y czas s\u0105 uzupe\u0142niane o nowe nazwiska.<\/p>\n

Co jest potrzebne, by korzysta\u0107 z takiego \u017ar\u00f3d\u0142a? Przede wszystkim wiedza, kt\u00f3ra powi\u0105\u017ce nas z tymi, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 a nawet zmarli ponad sto lat temu, kt\u00f3rzy byli \u017co\u0142nierzami, powsta\u0144cami itd. Znaj\u0105c imiona i nazwiska przodk\u00f3w, a tak\u017ce chocia\u017c przybli\u017cone daty ich urodzenia, zgonu lub \u015blubu mo\u017cna szuka\u0107 w archiwach.<\/p>\n

\"\"<\/a>Co je\u015bli tego nie znamy? Najpierw trzeba ustali\u0107 dane swoich przodk\u00f3w. Na sam pocz\u0105tek wystarczy przepyta\u0107 na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w. Zanotowa\u0107 wszystko co wiedz\u0105 o swoich dziadkach i pradziadkach. Kim byli? Gdzie mieszkali? Co robili w czasie swojego \u017cycia? Gdzie chodzili do szk\u00f3\u0142? Rodzice i dziadkowie nie \u017cyj\u0105? Nic straconego. W przypadku braku \u017cyj\u0105cych antenat\u00f3w mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 do ich metryk. Warto zajrze\u0107 do zachowanych na strychach lub w piwnicach starych dowod\u00f3w osobistych, nieaktualnych paszport\u00f3w, ksi\u0105\u017ceczek oszcz\u0119dno\u015bciowych i innych papier\u00f3w, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce nie zosta\u0142y wyrzucone na \u015bmietnik. Je\u015bli jednak nie mamy nic pozostaje nam zacz\u0105\u0107 od swojego w\u0142asnego aktu urodzenia, kt\u00f3ry (przynajmniej teoretycznie) ka\u017cdy powinien mie\u0107 w domu. W przeciwie\u0144stwie do aktu \u015blubu, kt\u00f3rego odpis jest wa\u017cny tylko kilka tygodni, bo zawsze m\u00f3g\u0142 ju\u017c nast\u0105pi\u0107 rozpad ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ta metryka nie ma terminu wa\u017cno\u015bci. Nic w niej bowiem zmieni\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce. To w metryce urodzenia s\u0105 zawarte informacje dotycz\u0105ce rodzic\u00f3w. Potem warto si\u0119gn\u0105\u0107 po ich akt \u015blubu, bo to w nim podane s\u0105 dok\u0142adniejsze dane ich dotycz\u0105ce, czyli daty i miejsce ich urodzenia. Nast\u0119pnie trzeba si\u0119gn\u0105\u0107 do ich w\u0142asnych metryk urodzenia. W tych aktach podane s\u0105 bowiem imiona ich rodzic\u00f3w, a tak\u017ce panie\u0144skie nazwisko matki ka\u017cdego z nich. Potem warto poszuka\u0107 aktu \u015blubu dziadk\u00f3w. W nim, podobnie, jak w akcie \u015blubu rodzic\u00f3w, zawarte s\u0105 informacje dotycz\u0105ce rodzic\u00f3w os\u00f3b zawieraj\u0105cych zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. I tak powolutku cofamy si\u0119 do okresu, kt\u00f3ry obejmuj\u0105 metryki dost\u0119pne w internecie.<\/p>\n

Zaw\u00f3d, adres i inne\u2026<\/strong><\/p>\n

To co zapisano w metrykach, kt\u00f3re s\u0105 w internecie, to kopalnia wiedzy o dawnej Warszawie. Przede wszystkim podane s\u0105 zawody r\u00f3\u017cnych ludzi. To wprawdzie podawano jeszcze w metrykach 50 lat temu w okresie PRL, ale w metrykach wydawanych w naszych czasach nie ma ju\u017c takich informacji. Na pewno w dzisiejszych metrykach nie ma adres\u00f3w pod kt\u00f3rymi ludzie si\u0119 rodz\u0105 b\u0105d\u017a umieraj\u0105, gdy\u017c na tyle zmieni\u0142a si\u0119 obyczajowo\u015b\u0107, \u017ce rodzimy w szpitalach i tam\u017ce umieramy. Dzisiejsze metryki to rubryki z wype\u0142nionymi polami. Kiedy\u015b by\u0142y to ca\u0142e opisy tego, co dzia\u0142o si\u0119 w obecno\u015bci ksi\u0119dza lub urz\u0119dnika stanu cywilnego.<\/p>\n

\"\"<\/a>Tymczasem przyk\u0142adowo w znajduj\u0105cym si\u0119 w ksi\u0119dze parafialnej Katedry Warszawskiej pw. \u015aw. Jana akcie zgonu mojego praprapradziadka Paw\u0142a Piekarskiego mo\u017cna wyczyta\u0107 co nast\u0119puje: \u201eDzia\u0142o si\u0119 w Warszawie dnia pi\u0105tego miesi\u0105ca stycznia tysi\u0105c osiemset sze\u015b\u0107dziesi\u0105tego pi\u0105tego roku o godzinie dwunastej w po\u0142udnie zjawi\u0142 si\u0119 Micha\u0142 Piekarski syn zmar\u0142ego majster kowalski i Wojciech Ziemi\u0144ski obywatel pe\u0142noletni w Warszawie zamieszkali i o\u015bwiadczyli Nam, \u017ce w dniu dzisiejszym o godzinie czwartej rano w Warszawie przy ulicy Podwale pod liczb\u0105 500 liter\u0105 C zmar\u0142 Pawe\u0142 Piekarski \u017conaty majster kowalski lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105t sze\u015b\u0107 maj\u0105cy urodzony w mie\u015bcie Krakowie w cesarstwie Austriackim z niegdy\u015b Piotra i Maryanny z domu niewiadomej ma\u0142\u017conk\u00f3w Piekarskich – zostawiwszy po sobie owdowia\u0142\u0105 \u017con\u0119 Agat\u0119 z Kasperkiewicz\u00f3w. Przekonawszy si\u0119 o zej\u015bciu Paw\u0142a Piekarskiego akt ten po odczytaniu onego podpisanym zosta\u0142 przez nas i stawaj\u0105cych.\u201d\u00a0<\/em><\/p>\n

Wspomniana Agata Kasperkiewicz by\u0142a drug\u0105 \u017con\u0105 mojego praprapradziadka, kt\u00f3ry po \u015bmierci mojej prapraprababci o\u017ceni\u0142 si\u0119 powt\u00f3rnie. Z innych akt\u00f3w znam jednak i imi\u0119 i panie\u0144skie nazwisko swojej prapraprababci, a tak\u017ce panie\u0144skie nazwisko jego matki, oraz dane jej rodzic\u00f3w.<\/p>\n

Pomy\u0142ki, bazgro\u0142y i cyrylica, czyli k\u0142opoty<\/strong><\/p>\n

Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce nazwisko jednego cz\u0142owieka jest pisane w r\u00f3\u017cnych formach np. ja mam w rodzinie Przybytkowski lub Przyby\u0142kowski, jak\u0105 przyj\u0105\u0107 za obowi\u0105zuj\u0105c\u0105? Teoretycznie t\u0119, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej, ale by\u0107 mo\u017ce trzeba zerkn\u0105\u0107 w metryki rodzic\u00f3w danej osoby i wtedy wybra\u0107 t\u0119 najstarsz\u0105 wersj\u0119? Powstawaniu b\u0142\u0119d\u00f3w sprzyja ulotna pami\u0119\u0107 przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie przywi\u0105zywali zbyt wielkiej wagi do zapami\u0119tywania swoich antenat\u00f3w, chyba, \u017ce rzecz dotyczy\u0142a rodzin szlacheckich. B\u0142\u0119dom sprzyja te\u017c pismo r\u0119czne, kt\u00f3re bywa niewyra\u017ane. Sprzyja im tak\u017ce cyrylica. Warszawa, kt\u00f3ra w wyniku rozbior\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 w zaborze rosyjskim, ma sporo dokument\u00f3w po rosyjsku, zw\u0142aszcza, gdy po powstaniu styczniowym wprowadzono rosyjski jako j\u0119zyk urz\u0119dowy. Na szcz\u0119\u015bcie niekt\u00f3re pisane cyrylic\u0105 metryki zawieraj\u0105 na marginesach polskie wersje nazwisk spisywanych alfabetem rosyjskim.<\/p>\n

Metryki a wojna i co z nekrologami?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>II wojna \u015bwiatowa, a zw\u0142aszcza powstanie warszawskie, by\u0142y dla naszego miasta bezlitosne. Wyburzono lub sp\u0142on\u0119\u0142o wiele ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Z tego powodu bezpowrotnie stracone zosta\u0142y dokumenty wielu parafii i cmentarzy. Na przyk\u0142ad cmentarz kalwi\u0144ski czy lutera\u0144ski nie maj\u0105 \u017cadnych ksi\u0105g, ale\u2026 tu\u017c po wojnie pracownicy cmentarzy zaj\u0119li si\u0119 spisywaniem z ocala\u0142ych grob\u00f3w widniej\u0105cych tam nazwisk i dat. Dzi\u0119ki temu, gdy w starym pami\u0119tniku siostry praprababki znalaz\u0142am nekrolog rodzonego brata mojej cztery razy prababci, na kt\u00f3rym widnia\u0142a informacja o pogrzebie, natrafi\u0142am na zachowane rodzinne groby u Kalwin\u00f3w, kt\u00f3rych istnienia nikt z \u017cyj\u0105cych cz\u0142onk\u00f3w rodziny nie by\u0142 ju\u017c \u015bwiadomy.<\/p>\n

Nekrologi to tak\u017ce kolejna kopalnia wiedzy o przodkach, zawieraj\u0105 bowiem sporo informacji. Mo\u017cna je znale\u017a\u0107 przegl\u0105daj\u0105c stare gazety, ale Polskie Towarzystwo Genealogiczne prowadzi te\u017c program indeksacji starych nekrolog\u00f3w. To co poindeksowane jest zamieszczane na stronie.<\/p>\n

Wszyscy pochodzimy od Mieszka<\/strong><\/p>\n

Przodk\u00f3w mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c szuka\u0107 na portalu wielcy.pl prowadzonym przez dr Marka Jerzego Minakowskiego. To jeden z bardziej znanych polskich genealog\u00f3w. Portal Wielcy.pl dr Minakowski za\u0142o\u017cy\u0142 wiele lat temu. Postanowi\u0142 udowodni\u0107 nim, \u017ce dzisiejsza elita intelektualna naszego kraju to potomkowie tych, kt\u00f3rzy pod koniec XVIII wieku zasiadali w sejmie, kt\u00f3ry uchwali\u0142 konstytucj\u0119 3 maja. Zdaniem doktora Minakowskiego potomkami cz\u0142onk\u00f3w sejmu wielkiego s\u0105 bohaterowie Polskiego S\u0142ownika Biograficznego, powsta\u0144cy listopadowi, styczniowi, warszawscy i ci, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w Katyniu. Znalezienie na stronie Wielcy.pl nazwiska kt\u00f3rego\u015b z przodk\u00f3w mo\u017ce pom\u00f3c w odnalezieniu naprawd\u0119 dalekich koligacji. Trzeba jednak by\u0107 do\u015b\u0107 zaawansowanym w swoich genealogicznych poszukiwaniach. Ja dzi\u0119ki Minakowskiemu, u kt\u00f3rego na portalu odnalaz\u0142am swojego trzy razy pradziadka J\u00f3zefa Faustyna Gorczyckiego dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce jestem w prostej linii w 40 pokoleniu prawnuczk\u0105 Mieszka I. Najpierw bardzo mnie to \u015bmieszy\u0142o, ale potem u\u015bwiadomi\u0142am sobie, \u017ce moich kilkuset dalszych i bli\u017cszych kuzyn\u00f3w r\u00f3wnie\u017c. Genealodzy twierdz\u0105, \u017ce gdyby zebra\u0107 wszystkich potomk\u00f3w Mieszka nie zmie\u015bciliby si\u0119 na \u017cadnym z polskich plac\u00f3w. Pewnie dlatego nie zrobiono zlotu jego potomk\u00f3w podczas obchod\u00f3w 1050-lecia chrztu Polski.<\/p>\n

Spisy mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Warszawa kilkukrotnie publikowa\u0142a co\u015b takiego, jak spisy mieszka\u0144c\u00f3w. Mia\u0142o to miejsce w 1854 roku, 1870, 1908 i 1939. Mo\u017cna je znale\u017a\u0107 w Bibliotece Narodowej a niekt\u00f3re zosta\u0142y przeniesione do internetu. To tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o naszych przodkach. Jednak by z niego skorzysta\u0107 trzeba posiada\u0107 to minimum wiedzy, czyli informacj\u0119 jak dok\u0142adnie si\u0119 nazywali, gdzie w danym roku mieszkali lub kim byli. Ja wiedzia\u0142am, \u017ce praprapradziadek by\u0142 kowalem i mieszka\u0142 na Podwalu dlatego bez problemu odnalaz\u0142am go w spisie mieszka\u0144c\u00f3w z 1854 roku i dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce dom w kt\u00f3rym mieszka\u0142 nale\u017ca\u0142 do Jana Dobrza\u0144skiego.<\/p>\n

Zerze\u0144, Loreta\u0144ska i Kamionek<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>To co dotyczy nas, mieszka\u0144c\u00f3w z dziada pradziada Pragi Po\u0142udnie czy Wawra, znajduje si\u0119 w ksi\u0119gach parafialnych ko\u015bcio\u0142a Ewangelicko-Augsburskiego (Sask\u0105 K\u0119p\u0119 w XIX wieku zamieszkiwali Ewangelicy), a tak\u017ce parafii Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej na Pradze, Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Zerzeniu, czy w Aktach Stanu Cywilnego Cyrku\u0142u VIII na Pradze lub ksi\u0119gach cmentarza br\u00f3dnowskiego. Niestety nie zachowa\u0142y si\u0119 akta cmentarza kamionkowskiego, a jestem pewna, \u017ce tam spoczywaj\u0105 moi przodkowie, bo z przekaz\u00f3w rodzinnych wiem, \u017ce od ko\u0144ca XVIII wieku mieszkali blisko jeziorka kamionkowskiego. To wielka szkoda dla wielu mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy, bo cmentarz kamionkowski to najstarsza nekropolia na terenie stolicy. Cmentarz\u00a0powsta\u0142 na prze\u0142omie\u00a0XIII\u00a0i\u00a0XIV wieku\u00a0przy nieistniej\u0105cym ju\u017c dzi\u015b ko\u015bciele\u00a0\u015bw.\u00a0Stanis\u0142awa Biskupa\u00a0w\u00a0\u00f3wczesnej wsi Kamion. W\u00a0XVII wieku\u00a0sta\u0142 si\u0119 zbyt ciasny i zmar\u0142ych zacz\u0119to grzeba\u0107 na nowym cmentarzu\u00a0parafialnym przy ko\u015bciele w niedalekim\u00a0Skaryszewie, do kt\u00f3rego ju\u017c tylko sw\u0105 nazw\u0105 nawi\u0105zuje ulica Skaryszewska. \"\"<\/a>Cmentarz kamionkowski by\u0142 u\u017cytkowany od chwili powstania do 1887, kiedy utworzono cmentarz br\u00f3dnowski. Znajduj\u0105ce si\u0119 na cmentarzu p\u0142yty nagrobne (m.in. z powsta\u0144 ko\u015bciuszkowskiego, listopadowego i styczniowego) zosta\u0142y odkopane po\u00a01970 roku. Renowacja nekropolii nigdy nie zosta\u0142a uko\u0144czona i historycy twierdz\u0105, \u017ce pod powierzchni\u0105 ziemi mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 kolejne nagrobki. Te, kt\u00f3re dzi\u015b mo\u017cemy podziwia\u0107 spisano, a tre\u015b\u0107 inskrypcji udost\u0119pniono w sieci. Dzi\u0119ki temu s\u0142owa Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego \u201egdy ga\u015bnie pami\u0119\u0107 ludzka \u2013 dalej m\u00f3wi\u0105 kamienie\u201d znalaz\u0142y odzwierciedlenie w faktach. Inny z warszawskich ksi\u0119\u017cy \u2013 Jan Twardowski pisa\u0142: \u201espieszmy si\u0119 kocha\u0107 ludzi \u2013 tak szybko odchodz\u0105\u201d. Spieszmy si\u0119 te\u017c przepytywa\u0107 ich o przodk\u00f3w. Inaczej pozostanie nam tylko grzebanie w archiwach, co wprawdzie dzi\u0119ki internetowi jest coraz \u0142atwiejsze, ale jednak wyzbyte z anegdot i wszystkiego tego, co czyni nasze \u017cycie kolorowym.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Mieszkaniec nr 6\/2017, marzec 2017<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W poszukiwaniu korzeni Genealogia sta\u0142a si\u0119 ostatnio niezwykle modnym hobby. Wielu ludzi zacz\u0119\u0142o szuka\u0107 w\u0142asnych korzeni. Dysputa o tzw. s\u0142oikach warszawskich sprzyja tym poszukiwaniom, bo nagle niemal ka\u017cdy Warszawiak chce udowodni\u0107, \u017ce nie jest s\u0142oikiem tylko mieszka tu z dziada pradziada, cho\u0107by jedn\u0105 nog\u0105. Jak szuka\u0107 warszawskich przodk\u00f3w? Mo\u017cna to zrobi\u0107 w internecie. W poszukiwaniach […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1356,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-8766","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8766"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8775,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8766\/revisions\/8775"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1356"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}