{"id":11132,"date":"2018-04-15T18:30:41","date_gmt":"2018-04-15T18:30:41","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=11132"},"modified":"2018-03-07T18:38:49","modified_gmt":"2018-03-07T18:38:49","slug":"list-otwarty-leo-belmonta-w-sprawie-niewiadomskiego-cz-2-i-ostatnia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=11132","title":{"rendered":"List otwarty Leo Belmonta w sprawie Niewiadomskiego cz. 2 i ostatnia"},"content":{"rendered":"

Dzi\u0119ki\u00a0Polonie<\/a>\u00a0mo\u017cna dotrze\u0107 do wielu publikacji, a tak\u017ce druk\u00f3w ulotnych, o kt\u00f3rych istnieniu czasem nie mia\u0142am poj\u0119cia. Teraz postanowi\u0142am zaj\u0105\u0107 si\u0119 publikacjami autorstwa Eligiusza Niewiadomskiego lub jego dotycz\u0105cymi. By\u0142 on stryjecznym szwagrem mojej prababci Zofii z Ruszczykowskich Piekarskiej.<\/p>\n

Oto list otwarty Leo Belmonta do Prezydenta RP w sprawie Niewiadomskiego. (Jest on r\u00f3wnie\u017c opublikowany w Wikicytatach.) Cz. 2 i ostatnia.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

S\u0105d, nie wzywaj\u0105c psychjatr\u00f3w, wychodzi\u0142 z tej zwyczajowej, a zarzuconej ju\u017c przez nowo\u017cytn\u0105 psychologj\u0119, omylnej bazy, i\u017c umys\u0142, uczucie i wola nie s\u0105 jedni\u0105, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 rzekomo, jako istoty samodzielne, i \u017ce, gdzie intelekt nie jest patologicznie zm\u0105cony, czyli jest do rozumowania zdolny, tam wola jest nieskr\u0119powan\u0105, zdrow\u0105!
\nA przecie\u017c ju\u017c od czasu klasycznej pracy Ribota wiemy co\u015b wa\u017ckiego o \u00abchorobach woli\u00bb, o pchaj\u0105cem j\u0105 fatum, gdy uczucie nat\u0119\u017cy si\u0119 w jednym kierunku, gdy my\u015bl, acz rozumuj\u0105ca wedle praw logiki, lecz zw\u0119\u017cona charakterystycznie, widz\u0105ca dok\u0142adnie w prostej linji jedno, lecz \u015blepa strasznie na drugie naok\u00f3\u0142, my\u015bl wyd\u0142u\u017cona, lecz bez widnokr\u0119gu, nie potrafi stwarza\u0107 sobie w\u0105tpliwo\u015bci i zaprzecze\u0144, a tem samem znajdowa\u0107 dla woli hamulc\u00f3w. Bo dusza ludzka jest zagadkowo z\u0142o\u017con\u0105 jedni\u0105!
\nTen tak charakterystyczny obraz ideowej\u00a0miopji<\/i>, nieraz oryginalnie widz\u0105cej b\u0142\u0119dy przeciwnik\u00f3w i niedowidz\u0105cej omy\u0142ek w\u0142asnego obozu, tej w\u0119\u017cyzny upartego prostolinijnem widzeniem umys\u0142u, miopji, fatalnie zwi\u0105zanej z\u00a0niepoczytalno\u015bci\u0105 woli<\/i>, gdy gromadzony przez lata \u0142adunek nami\u0119tno\u015bci i rozgoryczonego uczucia zbola\u0142emi nerwami wybucha: ten obraz \u2014 ka\u017cdy cz\u0142owiek, obznajmiony ze \u015bwiat\u0142ami najnowszej psychologicznej nauki, zawodowiec-psychjatra, z kt\u00f3rym o tem m\u00f3wi\u0142em, dojrza\u0142by stanowczo na \u0142awie pods\u0105dnych.
\nNiestety, sam pods\u0105dny, z uporem symuluj\u0105cy zdrow\u0105 ja\u017a\u0144, wstydz\u0105cy si\u0119 cienia s\u0142abo\u015bci, acz na zgub\u0119 sobie, z maniakaln\u0105 uciech\u0105 samob\u00f3jcy \u0142udzi\u0142 s\u0105d, sal\u0119, dzienniki, i\u017c jest cz\u0142owiekiem absolutnie normalnym, nie tylko o my\u015bli logicznej, lecz i woli, podobnie\u017c zdrowej, co i twardej.
\nNie pozwoli\u0142 widzie\u0107 nikomu, \u017ce to by\u0142a wola \u015blepa, dzia\u0142aj\u0105ca pod kilkoletni\u0105 samohipnoz\u0105, kt\u00f3ra nie wyczerpa\u0142a si\u0119 w akcie zbrodni, a przesz\u0142a za zab\u00f3jc\u0105 na \u0142aw\u0119 pods\u0105dnych, aby broni\u0107 jego czynu przed sob\u0105 i \u015bwiatem!<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Ale czy\u017c jest cz\u0142owiekiem normalnym cz\u0142owiek, tak absolutnie pozbawiony instynktu samozachowawczego \u2014 tak wyzywaj\u0105cy uczucia wszystkich od pierwszego s\u0142owa na s\u0105dzie zgo\u0142a zbyteczn\u0105 opowie\u015bci\u0105, i\u017c planowa\u0142 zamach na inn\u0105 G\u0142ow\u0119, na tego, co jest symbolem europejsko-polskim wskrzeszonego \u017cycia narodu, maj\u0105cym miljony serc za sob\u0105, czczonym nawet przez politycznych przeciwnik\u00f3w dzi\u015b, lub wczoraj, a napewno przez wszystkich jutro?!
\nCzy to jest normalne, \u017ce oskar\u017cony o zab\u00f3jstwo Narutowicza t\u0142omaczy tak przestronnie, i\u017c chcia\u0142 zabi\u0107 kogo\u015b innego, a doszed\u0142szy do w\u0142a\u015bciwego punktu oskar\u017cenia \u2014 naraz zamilka?
\nBowiem ju\u017c nie staje mu \u2014 a tego zdradzi\u0107 nie chce \u2014 wn\u0119trznej si\u0142y, odmawiaj\u0105cej na \u0142awie pods\u0105dnych pami\u0119ci, aby przemy\u015blany w m\u0119ce ducha, w celi wi\u0119ziennej, precyzyjny elaborat wypowiedzie\u0107 do ko\u0144ca \u2014 bo ju\u017c te nieszcz\u0119sne palce, kt\u00f3re po raz pierwszy w \u017cyciu uchwyci\u0142y, miast p\u0119dzla i pi\u00f3ra, nieswoist\u0105 dla nich bro\u0144 mordercz\u0105, przesuwaj\u0105c si\u0119 uparcie po czaszce, odczuwaj\u0105 okrutnie t\u0142ocz\u0105c\u0105 si\u0119 do m\u00f3zgu krew, m\u0105c\u0105c\u0105 my\u015bli \u2014 czego nikt z nieuwa\u017cnych nie dostrzega. Zdradzaj\u0105ce prawd\u0119 cierpienia my\u015bli palce!
\nI pods\u0105dny mniema, \u017ce wyja\u015bni\u0142 wszystko \u2014 zdziwiony jest, gdy zmusza cywilnego powoda do pytania: \u00abale dlaczego zabi\u0142 Narutowicza?\u00bb I nie widzi wcale \u2014 on, wierz\u0105cy w normalno\u015b\u0107 swoj\u0105 i powo\u0142uj\u0105cy do polemiki z sob\u0105 o stan polityczny Polski! wierz\u0105cego w jego z\u0142udn\u0105 normalno\u015b\u0107 prokuratora, \u2014 nie widzi, i\u017c na s\u0142uchaczach uczyni\u0142 wra\u017cenie dziwacznej anomalji: kogo\u015b, co przenosi personaln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 kapry\u015bnie z dostojnej g\u0142owy, kt\u00f3r\u0105 nerwami cz\u0142owieka\u00a0wychud\u0142ego wpo\u015br\u00f3d t\u0142ustych\u00a0oskar\u017ca \u2014 na inn\u0105, kt\u00f3r\u0105 wskaza\u0142 mu przypadek, kt\u00f3r\u0105 sam okre\u015bla, jako \u00abniewinn\u0105 ofiar\u0119\u00bb!
\nI czy jest normalnem \u2014 czy by\u0142 ju\u017c w dziejach ludzko\u015bci taki wypadek \u2014 aby kto\u015b planowa\u0142 zamach na cz\u0142owieka za to, \u017ce \u00f3w \u00abby\u0142 twardym dla siebie, a s\u0142abym dla innych\u00bb i sam dodawa\u0142: \u00abto jest jeszcze pi\u0119kniejsze!\u00bb\u00a0Rewolucjoni\u015bci od wiek\u00f3w zabijali tyran\u00f3w, ale chcie\u0107 zabi\u0107 w\u0142adc\u0119 za pi\u0119kno i dobro\u0107 \u2014 to by\u0142by na nieszcz\u0119\u015bcie wypadek zgo\u0142a polski, gdyby nie by\u0142 na szcz\u0119\u015bcie nasze wypadkiem zgo\u0142a klinicznym!
\nChcia\u0142em go zabi\u0107 za to, \u017ce nie by\u0142 tyranem \u2014 tak my\u015ble\u0107 mo\u017ce chory, kt\u00f3ry naczyta\u0142 si\u0119 pomy\u0142ek, nawet profesorskich, i\u017c \u00abPolsce, aby \u017cy\u0142a, brak\u0142o r\u0119ki Iwana Groznego!\u00ab
\nA zabi\u0107 kogo\u015b innego tylko dlatego, \u017ce Tamten powsta\u0142 z prezydenckiego fotela, Ten usiad\u0142 na nim w chwili, gdy kandydat na politycznego zab\u00f3jc\u0119 \u00abju\u017c wypr\u00f3bowa\u0142 sto razy bro\u0144\u00bb \u2014 mo\u017ce tylko cz\u0142owiek chorej, samozahipnotyzowanej na zab\u00f3jstwo woli!
\nTo nie jest wcale jakie\u015b \u00ab\u0142atwe przenoszenie wschodnie personalnej odpowiedzialno\u015bci z jednej osoby na drug\u0105\u00bb \u2014 jak s\u0105dzi\u0142 (wedle wywiadu dziennikarskiego) marsza\u0142ek Pi\u0142sudski, genjalny jasnowidz w sprawach wielkich dziejowych przeznacze\u0144 narodu, lecz przecie nie historjozof. Bowiem rewolucjoni\u015bci wschodu dok\u0142adnie wybierali prawdziwie odpowiedzialne piersi car\u00f3w, Plehw\u00f3w, Sypiaginych \u2014 a nasza rewolucyjna ulica przenosi\u0142a dawno metod\u0105 \u00abwschodni\u0105\u00bb odpowiedzialno\u015b\u0107 r\u0105k petersburskich na pionki w mundurach policyjnych i \u017co\u0142nierskich \u2014 i wreszcie nie by\u0142 \u00abwschodnim\u00bb ani Caserio, za swoje b\u00f3le w\u0142oskie przenosz\u0105cy odpowiedzialno\u015b\u0107 na g\u0142ow\u0119 Respubliki francuskiej, ani w\u0142och Luccheni, ukarany tylko wi\u0119zieniem za przeniesienie odpowiedzialno\u015bci z monarch\u00f3w na szlachetn\u0105 kobiet\u0119, ma\u0142\u017conk\u0119 cesarsk\u0105. Zach\u00f3d i wsch\u00f3d podobne tu do siebie!
\nTo jest tylko choroba, nie mog\u0105cej odhipnotyzowa\u0107 siebie \u2014 w pomy\u015ble, czynie i t\u0142omaczeniu si\u0119 \u2014 woli, choroba, kt\u00f3rej s\u0105d bez pomocy psychiatr\u00f3w nie m\u00f3g\u0142 odcyfrowa\u0107, ale kt\u00f3r\u0105 ujrzy \u0141aska, aby nie zabija\u0107 chorego za\u015blepieniem woli!<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

A je\u015bli doda\u0107, \u017ce ta psychoza jednostki by\u0142a tylko szczytowym, wybuchaj\u0105cym punktem naszej og\u00f3lnej\u00a0psychozy partyjnej, nie znaj\u0105cej umiaru we frazesach, ni kompromisu w czynach, \u017ce pada\u0142y zt\u0105d i zow\u0105d s\u0142owa pod\u017cegawcze, lub dra\u017cni\u0105ce, okrzyki b\u00f3lu, kt\u00f3re pods\u0105dny bra\u0142 do serca, bo wo\u0142a\u0142y naj\u015bwi\u0119tszemi imionami i zaklina\u0142y przysz\u0142o\u015bci\u0105 narodu, i okrzyki triumfu z drugiej strony, obwo\u0142uj\u0105ce \u00abswoje\u00bb zwyci\u0119stwo, zwyci\u0119stwo partji, jakiej\u015b cz\u0105stki, nie pa\u0144stwa, nie narodu polskiego \u2014 to ile\u017c pozostanie z osobistej logiki i osobistej woli w tej samohypnozie zbrodni t\u0142umionego d\u0142ugo afektu i politycznie niepoczytalnego przypadku \u2014 losu?!
\nCzy naprawd\u0119 tylko rozstrza\u0142 poprawi nasz\u0105 psychosocjaln\u0105 tragedj\u0119?!.. Czy kule s\u0105 najwy\u017csz\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 pa\u0144stwa i ludzko\u015bci?<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Jeszcze jeden d\u017awi\u0119k fa\u0142szywy \u2014 zgrzyt \u017celaza, udaj\u0105cego z\u0142oto \u2014 obna\u017cy\u0107 musz\u0119.
\nChodzi o tak zwan\u0105 \u00abracj\u0119 stanu\u00bb.
\nPanie Prezydencie! pierwszy wspomnia\u0142 j\u0105 w tej sprawie pods\u0105dny. Powo\u0142a\u0142 j\u0105 ku swojej zgubie… Bezlitosny dla siebie!
\nAle pan, Panie Prezydencie, nie dasz chyba ucha tej lekcji prawa pa\u0144stwowego z \u0142awy skaza\u0144ca \u2014 \u0142awy nieszcz\u0119\u015bcia!
\nNie b\u0119dziem uwodzili si\u0119 konieczno\u015bciami pa\u0144stwowemi, kt\u00f3re pozorowa\u0107, zmy\u015ble\u0107, przejaskrawia\u0107 jest tak \u0142atwo.
\nOngi konieczno\u015bci\u0105 pa\u0144stwow\u0105 \u2014 w roku 1610 \u2014 by\u0142a\u00a0kwalifikowana<\/i>\u00a0kara \u015bmierci na zab\u00f3jc\u0119 wielkiego kr\u00f3la Francji Henryka IV \u2014 kara \u015bmierci Rawaillaca przez ko\u0142owanie, ze spaleniem mu r\u0119ki ogniem siarki, z rwaniem cia\u0142a szczypcami na cz\u0119\u015bci, z wlewaniem roztopionego o\u0142owiu i oliwy w rany. Tego wszystkiego za\u017c\u0105da\u0142 rozum pa\u0144stwowy! \u2014 to zrobi\u0142! C\u00f3\u017c my o tem dzi\u015b, wzdrygaj\u0105c si\u0119, m\u00f3wimy?
\nW imi\u0119 racji stanu Piotr Wielki sam r\u0105ba\u0142 g\u0142owy spiskowcom na szafocie toporem, jak ongi w Rzymie poga\u0144skim kap\u0142an najwy\u017cszy,\u00a0pontifex maximus<\/i>. P\u00f3\u017aniejfunkcj\u0119 kata pe\u0142ni\u0142 w Rosji ksi\u0105\u017c\u0119 Golicyn, nim t\u0119 robot\u0119 zdano na r\u0119ce zwalnianych od \u015bmierci kator\u017cnik\u00f3w, najgorszych zbrodniarzy, kupuj\u0105cych \u017cycie za odbieranie go innym \u2014 nim p\u00f3\u017aniej powierzono ten obowi\u0105zek sprawowania praw naj\u0119tym oddzia\u0142om \u017co\u0142nierzy… Racja stanu!
\nW \u015brednich wiekach konieczno\u015b\u0107 pa\u0144stwowa wiesza\u0142a rzezimieszka w towarzystwie dw\u00f3ch ps\u00f3w, a w XV wieku w Hiszpanji pali\u0142a heretyk\u00f3w w czasie \u015blubu kr\u00f3lewskiego, lub imienin kr\u00f3lowej na rzecz radosnej uroczysto\u015bci! Ta hiszpa\u0144ska racja pa\u0144stwowa skaza\u0142a w r. 1568 na \u015bmier\u0107 ca\u0142\u0105 ludno\u015b\u0107 Niderland\u00f3w i zd\u0105\u017cy\u0142a u\u015bmierci\u0107 25000 ludzi. Angielska racja stanu rz\u0105d\u00f3w Henryka VIII wykona\u0142a 72000 wyrok\u00f3w \u015bmierci, jego nast\u0119pczyni El\u017abiety \u2014 89 000. A rosyjska sprawiedliwo\u015b\u0107 Aleksieja Micha\u0142owicza zala\u0142a gard\u0142o o\u0142owiem rozpalonym 7000 fa\u0142szerzy monety.
\nCzy\u017c nie jest wymownym \u2014 ku czci Polskiej \u2014 wska\u017anikiem dla naszej sprawy, \u017ce buntowny przeciwnik \u00abtej racji stanu\u00bb, heretycki bojownik przeciw karze \u015bmierci, szczuty przez wszystkie rz\u0105dy Europy, wygnaniec Socynus, znalaz\u0142 przytu\u0142ek tylko w Polsce XVI wieku!<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Lecz racz pozwoli\u0107, Panie Prezydencie, \u017ce nim przem\u00f3wi\u0119 g\u0142osem, id\u0105cym z samych trzew Polski \u2014 podnios\u0119 g\u0142os imieniem Europy \u2014 zw\u0142aszcza zachodniej \u2014 zw\u0142aszcza przodem narod\u00f3w id\u0105cej Francji \u2014 imieniem dziejowego post\u0119pu o\u015bwieconej ludzko\u015bci…
\nPanie Prezydencie!
\nNie jestem szale\u0144cem, walcz\u0105cym z legalnemi rozporz\u0105dzeniami w\u0142adzy, z plakatami, wstrzymuj\u0105cemi dzisiaj surow\u0105 powag\u0105 prawa, groz\u0105 s\u0105d\u00f3w dora\u017anych, r\u0119ce bandyt\u00f3w i szkodnik\u00f3w spo\u0142ecznych…
\nAle gdy wyrok zapad\u0142 \u2014 gdy zapad\u0142 wyrok \u015bmierci za zbrodni\u0119, spe\u0142nion\u0105 jeszcze przed owemi plakatami \u2014 gdy dotkn\u0105\u0142 dan\u0105, ju\u017c obezw\u0142adnion\u0105 cierpieniem i wi\u0119zieniem jednostk\u0119 \u2014 gdy owin\u0105\u0142 si\u0119 kolo artyku\u0142u 15-go przepis\u00f3w przechodnich z epoki Beselera \u2014 i r\u0119k\u0105 niewidzialn\u0105,\u00a0odepchni\u0119t\u0105 przez godno\u015b\u0107 Polski r\u0119k\u0105 okupanta, mimowoli przes\u0105dzi\u0142 los Niewiadomskiego \u2014 to wolno jest, to jest koniecznem przypomnie\u0107 wszystko, co nauka kryminologji, co my\u015bl szczytna mistrz\u00f3w ludzko\u015bci argumentacj\u0105 wymown\u0105, niezbit\u0105, wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 sumienia, rzek\u0142a przeciw karze \u015bmierci.
\nI je\u015blim poczu\u0142 w m\u0119ce serca potrzeb\u0119 ozwa\u0107 si\u0119 w tej sprawie, te dlatego, \u017cem za m\u0142odu, jako student, pod inspiracj\u0105 Polaka-profesora, czcigodnego Stanis\u0142awa Budzi\u0144skiego, sk\u0142ada\u0142 na jego r\u0119ce referat przeciw karze \u015bmierci. A cho\u0107 wiek dojrzalszy, chocia\u017c krwawa wojna europejska na\u0142o\u017cy\u0142a nam wszystkim skorupy twarde na serca \u2014 oto one spadaj\u0105 pod tchnieniem zwyci\u0119skiem Mi\u0142o\u015bci i Rozumu…<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

To\u0107\u017ce od przesz\u0142o p\u00f3\u0142tora wieku toczy si\u0119, ju\u017c nie na terenie tej teologji, co wspomnia\u0142a szczerze nakaz mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, lecz na terenie \u015bcis\u0142ej nauki, sprzymierzonej z walk\u0105 o wolno\u015b\u0107 polityczn\u0105 \u2014 tu i tam opromienionej ide\u0105 Chrystusa, \u2014 b\u00f3j najszlachetniejszych umys\u0142\u00f3w ludzko\u015bci przeciw karze \u015bmierci.
\nToczy si\u0119 ten b\u00f3j od stu sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat \u2014 od wstrz\u0105saj\u0105cego sumieniem Europy zwyci\u0119skiego krzyku Woltera w sprawie jurydycznego zab\u00f3jstwa, pope\u0142nionego na Janie Calasie \u2014 od klasycznego dzie\u0142a genialnego kryminologa Cezara Beccaria\u00a0\u201eDei dellitti e delle pene\u201c<\/i>\u00a0roku 1764 \u2014 toczy si\u0119 a\u017c do dni dzisiejszych.
\nTo dzie\u0142o, wedle \u015bwiadectwa wsp\u00f3\u0142czesnych, \u00abjako bomba etyczna, wybuchn\u0119\u0142o \u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci XVIII stulecia\u00bb, rozbijaj\u0105c przestarza\u0142e przes\u0105dy srogiego prawa karnego, \u0142ami\u0105c narz\u0119dzia tortury, nios\u0105c niezbite dot\u0105d dowody, \u017ce kara \u015bmierci jest \u00abniemoralna, niesprawiedliwa, bezu\u017cyteczna dla spo\u0142ecze\u0144stwa\u00bb.
\nDowi\u00f3d\u0142 Beccaria, \u017ce \u00abw pa\u0144stwie praworz\u0105dnem kara \u015bmierci nie jest na miejscu\u00bb \u2014 a wszak\u017ce wbrew gorzkim zarzutom pods\u0105dnego w naszej sprawie prokuratorwywi\u00f3d\u0142, \u017ce w Polsce niema anarchji, a przychodz\u0105cy z rozs\u0105dkiem spok\u00f3j w dzie\u0144 Pa\u0144skiego obioru i konstytucyjnej przysi\u0119gi i cisza imponuj\u0105ca ulicy polskiej po tragedji Narutowicza potwierdzi\u0142y to zdanie prokuratora: jeste\u015bmy pa\u0144stwem praworz\u0105dnem!
\nDowi\u00f3d\u0142 Beccaria powo\u0142aniem si\u0119 na historj\u0119, \u017ce tam, gdzie pa\u0144stwa uchyla\u0142y kar\u0119 \u015bmjerci. rozkwita\u0142a wolno\u015b\u0107 obywatelska, gdzie j\u0105 praktykowano \u2014 nie ustawa\u0142y najokrutniejsze zbrodnie jednostek. Dowi\u00f3d\u0142, \u017ce nie surowo\u015b\u0107 kary, lecz jej d\u0142ugo\u015b\u0107 dzia\u0142a na dusze oczyszczaj\u0105co i \u017ce raczej praca wi\u0119zienna nagradza spo\u0142eczno\u015b\u0107 za zbrodnie, ni\u017c widok ka\u017ani, bawi\u0105cej \u017c\u0105dny krwi t\u0142um.
\nOn to zepchn\u0105\u0142 ka\u017a\u0144 z publicznego placu w mury wi\u0119zienne i uczyni\u0142 wstydliwemi r\u0119ce kat\u00f3w\u00a0ex officio<\/i>.
\nOn to sformu\u0142owa\u0142 zasad\u0119, g\u0142oszon\u0105 z katedr uniwersyteckich, \u017ce \u00abprawa, gani\u0105ce zab\u00f3jstwa, a zezwalaj\u0105ce na publiczne zab\u00f3jstwo przest\u0119pcy \u2014 s\u0105 absurdem\u00bb, na kt\u00f3ry \u00abnajlepsi patrz\u0105 z dreszczem b\u00f3lu i oburzenia\u00bb.
\nA tym, co m\u00f3wi\u0105: \u00abto\u0107 ka\u017anie odbywa\u0142y si\u0119 zawsze\u00bb, odpar\u0142 zwyci\u0119zko, \u017ce \u00abprzeciw prawdzie nie masz przedawnienia\u00bb. bowiem dzieje zna\u0142y i ofiary z ludzi na o\u0142tarzach!
\nI Wolter, kiedy poucza\u0142 w \u00bbDykcjonarzu filozoficznym\u00bb, \u017ce nigdy krew skaza\u0144ca nie wynagrodzi krwi przelanej, \u017ce \u00abkarna praca wi\u0119\u017ania potrzebniejsz\u0105 jest spo\u0142eczno\u015bci, ni\u017c szkielet, ko\u0142ysz\u0105cy si\u0119 na belkach szubienicy, lub cia\u0142o, por\u0105bane toporem\u00bb, \u017ce \u00abs\u0105d nie daje lekcji poszanowania \u017cycia, zabijaj\u0105c zab\u00f3jc\u0119\u00bb, by\u0142 echem tych nauk Beccaria i nadto echem zapomnianych my\u015bli \u015bw. Augustyna!<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Jest b\u0142\u0119dem s\u0105dzi\u0107, \u017ce \u2014 skoro dzi\u015b w wyj\u0105tkowych wypadkach wyj\u0105tkowe prawa wyci\u0105gaj\u0105 miecz kary \u015bmierci na bandyt\u00f3w i anarchist\u00f3w \u2014 to owa walka genjusz\u00f3w serca i my\u015bli przeciw karze \u015bmierci nic nie wsk\u00f3ra\u0142a. Ona\u00a0zdzia\u0142a\u0142a ogromnie wiele \u2014 i wbrew chwilowym zboczeniom surowych pesymist\u00f3w \u2014 antropolog\u00f3w, Lombroso i Ferri \u2014 nie usta\u0142a i nie ustanie a\u017c do zwyci\u0119ztwa zupe\u0142nego.
\nBo zanim ten b\u00f3j si\u0119 rozpali\u0142 i poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 moralist\u00f3w, statystyk\u00f3w, historyk\u00f3w, przyrodnik\u00f3w, filozof\u00f3w i poet\u00f3w \u2014 kodeks cesarza Teodozjusza zna\u0142 80 przest\u0119pstw, karanych \u015bmierci\u0105, kodeks Karola V \u2014 44, kodeks przedrewolucyjnej Francji \u2014 115 i \u015bcina\u0142 wydawc\u00f3w za druki bez pozwolenia, angielski kodeks z zarania XIX wieku jeszcze kara\u0142 \u015bmierci\u0105 rzezimieszk\u00f3w za kradzie\u017c przedmiot\u00f3w warto\u015bci wy\u017cej 40 szyling\u00f3w! \u2014 a wojenne prawa cara Piotra m\u00f3wi\u0142y o \u015bmierci w 200 artyku\u0142ach! C\u00f3\u017c dopiero rzec o \u015bredniowieczu. kt\u00f3re \u015bmierci\u0105 kara\u0142o wszystko \u2014 blu\u017anierstwo, fa\u0142sz, nierz\u0105d i… czary, t.\u00a0j. histerj\u0119? I nawet okres po\u015bredniowieczny ukara\u0142 stosem w ci\u0105gu trzech wiek\u00f3w cztery miljony rzekomych \u00abczarownic\u00bb. \u2014 Same Niderlandy Karola V skaza\u0142y 100 000 heretyk\u00f3w… A kt\u00f3\u017c policzy wszystkich zasmaganych na \u015bmier\u0107 szpicrutami i knutem w armiach Rosji i kopalniach Sybiru?
\nTak\u0105 by\u0142a Europa \u2014 tak\u0105 ju\u017c nie jest li dzi\u0119ki temu, \u017ce od roku 1764 do 1869 z 519 autor\u00f3w, pisz\u0105cych na temat kary \u015bmierci we Francji i Belgji, wypowiedzia\u0142o si\u0119 przeciw niej 331, a \u015br\u00f3d tych zab\u0142ys\u0142y wszystkie najwi\u0119ksze imiona uczonych prawnik\u00f3w.
\nTen ruch jest \u017cywio\u0142owy, bo pr\u00f3cz argument\u00f3w \u015bci\u015ble prawnych ma za sob\u0105 moralne i polityczne \u2014 my\u015bl Chrystusow\u0105 i ide\u0119 wolno\u015bci jednostki, nie godz\u0105cej si\u0119 oddawa\u0107 pospolitej omylno\u015bci pa\u0144stwa wszystkiego bez reszty. I p\u00f3jdzie on a\u017c do kresu zwyci\u0119ztwa.
\nCzy\u017c trzeba wskazywa\u0107 \u015bwietne imiona, kt\u00f3re sprz\u0119g\u0142y si\u0119 w nauce Europejskiej z tym ruchem? Niech starcz\u0105 kr\u00f3tkim wzorem: we Francji i Belgji \u2014 Lucca, Beranger, Gizot, Ortolan, w Niemczech \u2014 Mittermeier, Berner. Holtzendorf, w Anglji \u2014 Dymona, we W\u0142oszech \u2014 Mancini, w Rosji \u2014 Kistiakowskij, Niechliudow, Tagancew, Fojnicki \u2014 wreszcie dla Polski miarodajny znawca praw, Spasowicz.
\nPodkre\u015blmy, \u017ce s\u0119dzia trybuna\u0142u Maciejowski w \u00abWyk\u0142adach prawa karnego\u00bb wydanych w roku 1848 ym, w trudnych warunkach, bo pod rz\u0105dami kodeksu Miko\u0142ajowskiego zniewolony do wielkiej ostro\u017cno\u015bci, przemyci\u0142 jednak t\u0119 budz\u0105c\u0105 zastanowienie polskiego sumienia my\u015bl:
\n\u00abKara \u015bmierci da si\u0119 usprawiedliwi\u0107 jedynie niezbit\u0105 konieczno\u015bci\u0105, gdy si\u0119 okazuje, \u017ce bez niej porz\u0105dek prawny utrzyma\u0107 jest niepodobie\u0144stwem. Wypada tego ostatecznego \u015brodka u\u017cy\u0107, gdy \u017cadnym sposobem inaczej by\u0107 nie mo\u017ce\u00bb.
\nInaczej by\u0107 nie mo\u017ce… w wichurze rewolucji, gdy Robespierre gilotynuje Dantona, aby sam nie by\u0142 przeze\u0144 zgilotynowany… ale to go od gilotyny w dni Thermidora nie ratuje. A to jest samoobrona uzurpator\u00f3w chwilowych w\u0142adzy \u2014 nie s\u0105d!
\nZasadnicza wiara w szczepienie ospy strachu przez kar\u0119 \u015bmierci rozbija si\u0119 w proch o t\u0119 m\u0105dr\u0105 uwag\u0119 Dickensa, opart\u0105 na badaniu \u017cycia, i\u017c \u00abna placach ka\u017ani, gdy wieszano ch\u0142opc\u00f3w, kradn\u0105cych jab\u0142ka, widziano\u00a0uwijaj\u0105cych<\/span>\u00a0si\u0119 \u015br\u00f3d t\u0142umu kieszonkowych z\u0142odziei. Nawet niedorostki przyzwyczajaj\u0105 si\u0119 do widoku szubienicy; a korona m\u0119cze\u0144ska tem bardziej poci\u0105ga fanatyk\u00f3w!
\nI je\u017celi sumienia s\u0119dzi\u00f3w angielskich, wobec kodeksu, karz\u0105cego \u015bmierci\u0105 za kradzie\u017c rzeczy warto\u015bci wy\u017cej 40 szyling\u00f3w, przez d\u0142ugie lata stale odpowiada\u0142y: \u00abwarto\u015b\u0107 ukradzionego przedmiotu wynosi tylko 39 szyling\u00f3w\u00bb, cho\u0107by chodzi\u0142o o tysi\u0105ce funt\u00f3w szterling\u00f3w \u2014 to wielko\u015b\u0107 sumienia G\u0142owy Pa\u0144stwa polskiego nie zgodzi si\u0119 z tem, i\u017c w danej chwili zachodzi konieczno\u015b\u0107 \u00abostatecznego \u015brodka\u00bb i \u017ce mniemana anarchja, kt\u00f3rej wymowno\u015b\u0107 prokuratury zaprzeczy\u0142a m\u0105drze, parali\u017cuje stosowno\u015b\u0107 \u0142aski.
\nNieustraszono\u015b\u0107 mocnej w\u0142adzy nie straszy t\u0142um\u00f3w krwi\u0105 bez potrzeby!… nie zdwaja \u00abwyj\u0105tkowych\u00bb warunk\u00f3w!<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Nie b\u0119d\u0119 Ci, Panie Prezydencie, jako \u015bwiadomemu stanu prawodawstwa karnego nowo\u017cytnej Europy, przypomina\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo, jak sprawa kary \u015bmierci stoi w r\u00f3\u017cnych krajach w chwili obecnej.
\nPragn\u0119 tylko podkre\u015bli\u0107 kilka fakt\u00f3w niezmiernej wagi.
\nPod wp\u0142ywem imponuj\u0105cego ruchu, zataczaj\u0105cego my\u015bl\u0105 Beccaria coraz szersze w przestrzeni, coraz dalsze w czasie, kr\u0119gi \u2014 kara \u015bmierci znik\u0142a mi\u0119dzy 1849 i 1870 rokiem z kodeks\u00f3w W\u0142och, Grecji, Holandji, Meksyku, Portugalji, Rumunji, niekt\u00f3rych Kanton\u00f3w Szwajcarji, niekt\u00f3rych Stan\u00f3w Ameryki i\u00a0t.\u00a0d.
\nTam, gdzie jeszcze dzia\u0142a n\u00f3\u017c gilotyny, top\u00f3r, stryczek i udoskonalony fotel elektryczny \u2014 \u017cer daje si\u0119 \u015bmierci zrzadka, niech\u0119tnie, niemal wstydliwie, z mo\u017cliwem skr\u00f3ceniem m\u0105k skaza\u0144ca, z mo\u017cliwem usuni\u0119ciem chciwych widoku ka\u017ani oczu.
\nW Niemczech wolnomy\u015blny Sejm frankfurcki roku 1848-go zwala\u0142 kar\u0119 \u015bmierci; p\u00f3\u017aniej cesarski Reichstag 1870 go roku g\u0142osowa\u0142 przeciw niej, a kar\u0119 \u015bmierci przeforsowa\u0142 tylko wszechw\u0142adny kanclerz Bismarck z pomoc\u0105 drugiego parlamentu, zast\u0119puj\u0105cego w nast\u0119pnym roku oporne, rozwi\u0105zane antiparlamentarnie, zgromadzenie poselskie.
\nWe Francji rok rewolucji 1848-y uni\u00f3s\u0142 \u017cywio\u0142owo kar\u0119 \u015bmierci za polityczne przest\u0119pstwa, przywr\u00f3con\u0105 ju\u017c tylko \u015br\u00f3d gro\u017anych zamieszek komuny sposobem odwetu, a p\u00f3\u017aniej w latach 1893\u20141898 dla anarchist\u00f3w-bombist\u00f3w, lekcewa\u017c\u0105cych \u017cycie setek przechodni\u00f3w.
\nKodeks austrjacki znosi\u0142 j\u0105 ca\u0142kowicie, przywraca\u0142 na kr\u00f3tko, wreszcie mocno w 1852-im roku ograniczy\u0142.
\nAle wsz\u0119dzie w Zachodniej Europie naog\u00f3\u0142 kara \u015bmierci stosuje si\u0119 li za najci\u0119\u017csze przest\u0119pstwa prywatne: ojcob\u00f3jstwo, matkob\u00f3jstwo, morderstwo zwierz\u0119ce kilku os\u00f3b w celach grabie\u017cy i\u00a0t.\u00a0p.
\nJaka\u017c to znamienna r\u00f3\u017cnica ze Wschodni\u0105 Europ\u0105 \u2014 z Rosj\u0105. Tu \u00abob\u0142udna przyjaci\u00f3\u0142ka Woltera\u00bb, Messalina p\u00f3\u0142nocy, Katarzyna II uchyli\u0142a wcze\u015bniej od pa\u0144stwzachodnich kar\u0119 \u015bmierci \u2014 lecz w\u0142a\u015bnie dla bandyt\u00f3w i zwyk\u0142ych zbrodniarzy. Zato \u017cniwo \u015bmierci ogarnia\u0142o tu a\u017c do ostatniego tchnienia caratu przest\u0119pc\u00f3w politycznych \u2014 nawet winnych tylko my\u015bli antipa\u0144stwowej, i da\u0142o okrutne wzory okrutniejszej orgji bolszewickiej \u2014 ta\u0144cowi \u015bmierci na trupach politycznych przeciwnik\u00f3w w dni dzisiejsze!
\nWi\u0119c, skoro my tak mocno bronimy oczu od kurzawy, wiej\u0105cej z odorem krwi ze wschodu, i tak bardzo szukamy dumy naszej w tem, i\u017c bierzemy pono w p\u0142uca raczej zdrowe powiewy kultury zachodniej \u2014 to, pozostawiaj\u0105c na stronie spraw\u0119 bandyt\u00f3w i ich poprawy w wi\u0119zieniach, a nie w kurczu \u015bmiertelnem, pozostawiaj\u0105c na stronie chwilowy mus ostrych napomnie\u0144 na plakatach ulicznych w warunkach \u00abstanu wyj\u0105tkowego\u00bb \u2014 mam prawo, Panie Prezydencie, zapyta\u0107 w tej kazualnej sprawie:
\nCzy wskazana przez nauk\u0119 prawa karnego zasada indywidualizacji kary zwa\u017cy na jednakiej szali niedawny mord, spe\u0142niony przez m\u0119\u017ca, pi\u0142uj\u0105cego barbarzy\u0144sko \u017con\u0119, lub zbrodni\u0119 wyrzutka, dusz\u0105cego dla grabie\u017cy zawleczon\u0105 do piwnicy kobiet\u0119, co i czyn niepoczytalny ideowego zab\u00f3jcy \u2014 patrjotyczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, w \u015blepocie przeobra\u017con\u0105 na odruch zbrodni? Czy mo\u017cna tamtych i tego mierzy\u0107 jednako kar\u0105 \u2014 \u015bmierci, gdy owe r\u0119ce by\u0142y pe\u0142ne krwi z pod\u0142ego instynktu, te za\u015b ostatnie rysowa\u0142y dla dziatwy polskiej w umi\u0142owanym trudzie mapy Polski, pisa\u0142y dzie\u0142a o pi\u0119knie sztuki greckiej, lub tworzy\u0142y malowid\u0142a \u00abCiszy le\u015bnej\u00bb, albo s\u0142u\u017cy\u0142y wiernie potrzebom pa\u0144stwa na urz\u0119dzie, zanim w zgie\u0142ku naszych bolesnych i niem\u0105drych swar\u00f3w ob\u0142\u0105ka\u0142y si\u0119 i zboczy\u0142y na tor zbrodni?
\nCzy\u017c g\u0142os narodu por\u00f3wna kiedy te rzeczy tak, jak je z musu pos\u0142usze\u0144stwa kodeksowi r\u00f3wna najuczciwszy s\u0105d… mo\u017ce jeno pos\u0142uszny pro\u015bbie skaza\u0144ca?!<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Konkluduj\u0119:
\nKara \u015bmierci na politycznych przest\u0119pc\u00f3w jest wedle my\u015bli zachodniej odwetem w godzinie zamieszek, nie kar\u0105 nowo\u017cytnego godn\u0105 kodeksu.
\nMa charakter etapu \u2014 przenigdy kresu, na kt\u00f3rym zatrzyma\u0107 si\u0119 mo\u017ce my\u015bl prawodawcy, w pa\u0144stwie praworz\u0105dnem.
\nOstaje si\u0119, jako szcz\u0105tek odchodz\u0105cych w g\u0142\u0105b czasu nawyknie\u0144 barbarzy\u0144stwa i niewoli, strupy po tr\u0105dzie przesz\u0142o\u015bci.
\nKara \u015bmierci jest grzechem prawodawstw.\u00a0I grzech ten czuj\u0105 ci sami, co j\u0105 stanowi\u0105 jaknajkonstytucyjniej.\u00a0A dlatego w pi\u0119knym odruchu sumienia wprowadzaj\u0105 korektyw \u2014 kt\u00f3ry inaczej wobec sprawiedliwo\u015bci s\u0105dowej \u2014 by\u0142by nonsensem:\u00a0daj\u0105 cudowne prawo u\u0142askawienia G\u0142owie Pa\u0144stwa.
\nA to znaczy, \u017ce prawodawca przek\u0142ada odpowiedzialno\u015b\u0107 za ten grzech na s\u0119dzi\u00f3w, s\u0119dzia umywa r\u0119ce prze\u0142o\u017ceniem go na wykonawc\u00f3w \u2014 \u017co\u0142nierzy, wykonawcy kary oczyszczaj\u0105 si\u0119 przed sob\u0105, przek\u0142adaj\u0105c odpowiedzialno\u015b\u0107 przed niebem za sw\u00f3j czyn na rozkazodawcz\u0105 G\u0142ow\u0119 Prezydenta, kt\u00f3ry wie najlepiej \u2014 da\u0107 czy nie da\u0107 \u0142ask\u0119… a G\u0142owa Pa\u0144stwa s\u0142usznie przek\u0142ada odpowiedzialno\u015b\u0107 w takiej sprawie na wol\u0119 swego narodu… Lecz nar\u00f3d ca\u0142y nie mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 \u2014 sw\u00f3j obowi\u0105zek m\u00f3wienia o swoich uczuciach i my\u015blach przek\u0142ada na barki swoich pisarzy… A je\u017celi cho\u0107by jeden g\u0142os przem\u00f3wi\u0142, to mo\u017ce nar\u00f3d spe\u0142ni\u0142 sw\u00f3j obowi\u0105zek? \u2014 i Ty, Panie, jeste\u015b teraz najwy\u017cszym S\u0119dzi\u0105… A nad tob\u0105 jest Tajemnica, kt\u00f3r\u0105 zw\u0105 Bogiem!…<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

A teraz o rzeczach gro\u017anych \u2014 mo\u017cliwych bodaj musowych \u2014 wa\u017cnych niezmiernie dla m\u0119\u017ca stanu, zw\u0142aszcza dla G\u0142owy Polski, kt\u00f3ra chce \u2014 przebaczaj\u0105c, lub karz\u0105c \u2014 spe\u0142ni\u0107 czyn, godny swego narodu, czyn polski.
\nWa\u017c\u0105c takie zagadnienie, nie mog\u0119 by\u0107 nu\u017c\u0105cym \u2014 l\u0119ka\u0107 si\u0119, i\u017c m\u00f3wi\u0119 zbyt d\u0142ugo, \u2014 \u017ce zabieram Ci czas drogi. Bo Tw\u00f3j czas jest naszym. Odda\u0142e\u015b go nam po\u015bwi\u0119ceniem Swojej woli.
\nI nie \u015bmiem nic doradza\u0107 \u2014 jeno czytam w g\u0142os to, czego ogrom zaj\u0119\u0107 innych nie pozwala Ci sformu\u0142owa\u0107. Bo to ostatnie jest obowi\u0105zkiem nie ludzi czynu, lecz pi\u00f3ra przed Trybuna\u0142em Narodu.
\nA wi\u0119c… Niewiadomski \u017cywy jest takim, jak my wszyscy \u2014 mog\u0105cym dzi\u015b myli\u0107 si\u0119, jutro opami\u0119tywa\u0107 si\u0119 \u2014 jak mu pan B\u00f3g ka\u017ce i pozwoli…
\nAle Niewiadomski \u2014 trup …Niewiadomski rozstrzelany, odkupiony kar\u0105 \u015bmierci za win\u0119 \u017cycia \u2014 jest czem\u015b stokro\u0107 wi\u0119cej. Grobem w oczach ludzkich, na ustach, w sercach.
\nA gr\u00f3b to zawsze co\u015b \u015bwi\u0119tego…
\nZa\u015b mogi\u0142a cz\u0142owieka, co szed\u0142, cho\u0107by przez \u015bmier\u0107 czyj\u0105\u015b, ku \u015bmierci w\u0142asnej, \u2014 jest dla ludzi serca (ludzie wi\u0119cej \u017cyj\u0105 sercem, ni\u017c my\u015bl\u0105!) czem\u015b wi\u0119cej… W obliczu mogi\u0142y nie wa\u017cy si\u0119 cieni\u00f3w czynu \u2014 wa\u017cy si\u0119 \u015bwiat\u0142o intencyj… My\u015bli si\u0119 o idei nie od tej strony, z kt\u00f3rej kto\u015b zabi\u0142 \u2014 bo to by\u0142o wcze\u015bniej \u2014 lecz od tej, z kt\u00f3rej kto\u015b zgin\u0105\u0142 za ide\u0119 \u2014 bo to by\u0142o p\u00f3\u017aniej. Tamto by\u0142o zbrodni\u0105, kt\u00f3r\u0105 spowi\u0142a pompa nale\u017cnego pogrzebu \u2014 amarant pa\u0144stwowy; to jest aktem w\u0142adzy, o kt\u00f3rym si\u0119 wci\u0105\u017c rozmy\u015bla. Zw\u0142oki zabitego Prezydenta kryj\u0105 si\u0119 w \u015bwi\u0119tym cieniu Katedry. Mogi\u0142a skaza\u0144ca, cho\u0107by rozstrzelanego po cichu, od chwili rozplakatowania o fakcie kary, jest na widowni.
\nW\u00f3wczas nieprzyjaciele czynu Niewiadomskiego czuj\u0105, jak gniew ich, ukojony kar\u0105, s\u0142abnie \u2014 zaczynaj\u0105 godzi\u0107 si\u0119 z nim, nie w jego czynie, lecz w jego m\u0119ce. W\u00f3wczas b\u0142\u0105dz\u0105cy \u2014 ci, co my\u015bleli, jak on \u2014 mocniej b\u0142\u0105dz\u0105, bo przybywa im\u00a0argument<\/span>: \u201eon by\u0142 m\u0119czennikiem za ide\u0119\u201c.
\n\u201eCie\u0144 puka do chat\u201c \u2014 jak marzy\u0142 g\u0142o\u015bno w s\u0105dzie skazaniec.
\nTen, co stoi w obliczu s\u0105du, mo\u017ce nie patrze\u0107 tak szeroko, jak prokurator; ale widzie\u0107 mo\u017ce dalej, ni\u017c on. W\u0105zko\u015b\u0107 widzenia nie jest kr\u00f3tko\u015bci\u0105 wzroku. Ta miopja posiada rekompensat\u0119.
\nJutro \u2014 gdy padnie, zbroczony krwi\u0105, zab\u00f3jca \u2014 ka\u017cda jego racja, kt\u00f3r\u0105 pozostawi\u0142 w obronie s\u0105dowej, wyolbrzymieje, ka\u017cda nieracja zblednie. Przez opar krwi nawet\u00a0b\u0142\u0105d opinji skaza\u0144ca wyda si\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 prawd\u0105, jak przez krew ofiary inni ujrzeli, i\u017c ich prawda oburze\u0144 by\u0142a b\u0142\u0119dem. Kt\u00f3\u017c zreszt\u0105 w chaosie my\u015blowym naszego \u017cycia zwa\u017cy\u0142 subtelnie, gdzie ko\u0144czy si\u0119 jego omy\u0142ka przekona\u0144 i poczyna si\u0119 cudza prawda?
\nCi, co godz\u0105 si\u0119 z m\u0119cze\u0144stwem Niewiadomskiego, nie m\u00f3wili by, jak ja, wyra\u017anie, jak ka\u017ce serce i sumienie. \u201ePod \u017cadnym warunkiem\u201c. Cho\u0107by nie zbrak\u0142o im \u015bmia\u0142o\u015bci.
\nCzy wypada mi szerzej rozwodzi\u0107 si\u0119 nad tym punktem, i\u017cby to, co jest Twoj\u0105 refleksj\u0105 na szczycie, nie brzmia\u0142o, jak przestroga z nizin?<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Ale to\u00a0nie ja\u00a0m\u00f3wi\u0119.
\nM\u00f3wi do Ciebie, Panie, kto\u015b ogromnie wi\u0119kszy odemnie. S\u0142owacki!
\nCo \u2014 tylko poeta?!…
\nTak, tylko poeta. \u00bbTylko\u00ab ten, co by\u0142\u00a0przechowywaczem duszy narodu<\/i>, aby doczeka\u0142a zmartwychwstania w dzie\u0144 przewrotowy wojny Europejskiej.
\nNie wolno zatkn\u0105\u0107 uszu nawet na szczytach w\u0142adzy przed s\u0142owem jasnowidza \u2014 poety.
\nOstrowidz Heine, kt\u00f3ry wyprorokowa\u0142 zgub\u0119 czarnemu pruskiemu or\u0142u w poemacie o \u00bbNiemczech\u00bb \u2014 uprzedza\u0142 monarch\u00f3w o gorszem piekle, ni\u017c podziemne \u2014 o piekle karz\u0105cem tercyn\u00f3w Danta. A historja pobitych Niemiec i zdetronizowanych Hohenzollern\u00f3w przyzna\u0142a mu s\u0142uszno\u015b\u0107.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Wi\u0119c jest, Panie, sprawa, o kt\u00f3rej, zda si\u0119, nie mo\u017ce by\u0107 dw\u00f3ch zda\u0144.
\nSprawa na poz\u00f3r mo\u017cliwie najgorsza \u2014 Samuela Zborowskiego, kt\u00f3ry czekanem w burdzie u\u015bmierci\u0142 kasztelana Wapowskiego, kt\u00f3ry, pokrywaj\u0105c zdrad\u0105 dawne swoje zas\u0142ugi rycerskie, wchodzi\u0142 w zmowy z turkami \u2014 i ur\u0105gaj\u0105c wyrokowi banicji, grasowa\u0142 w Polsce, i przechwala\u0142 si\u0119, \u017ce zabije najdzielniejszego z kr\u00f3l\u00f3w \u2014 Batorego!
\nSprawa, gorsza od sprawy Niewiadomskiego \u2014 niema dw\u00f3ch zda\u0144.
\nJest sprawa, zda si\u0119, mo\u017cliwie najlepsza \u2014 sprawa. m\u0105drego kanclerza Zamojskiego, kt\u00f3ry wichrzczyciela o \u0142eb wyrokiem publicznego prawa ukr\u00f3ci\u0142.
\nCzy kto\u015b w\u0105tpi\u0142, \u017ce Zamojski mia\u0142 s\u0142uszno\u015b\u0107?…
\nA jednak \u2014 racz pos\u0142ucha\u0107, panie Prezydencie.
\nS\u0142owacki \u2014 wieszcz narodu \u2014 ten, co zna\u0142 najtajniejszy rytm jego serca, on; co sam by\u0142 \u00absercem serc\u00bb \u2014 po wielu wiekach \u2014 ju\u017c z perspektywy historycznej feruj\u0105c wyrok \u2014 nadto patrz\u0105c wzrokiem genjusza \u2014 pisze przesz\u0142o sto bitych stronic \u2014 pisze poemat-dramat p.\u00a0t. \u00abSamuel Zborowski\u00bb \u2014 przed forum Boga pozywa t\u0119 spraw\u0119 mi\u0119dzy zmar\u0142ymi: tym \u00abbuntownikiem o \u015bci\u0119tym \u0142bie\u00bb i tym \u00abkatem-kanclerzem\u00bb. I s\u0105dzi ten proces po polsku i po chrze\u015bcia\u0144sku… a sam jest w nim \u2014 adwokatem Samuela!
\nPrzez mg\u0142y tego mistycznego poematu jawi\u0105 si\u0119 ol\u015bniewaj\u0105ce b\u0142yskawice my\u015bli. Trudno cytowa\u0107 wszystkie.
\nLecz par\u0119 cytat wystarczy.
\nJest wi\u0119c ta sprawa na wokandzie w ob\u0142okach przed tronem Boga. Zborowski \u015bwieci tu krwawym \u0142bem, jak czerwon\u0105 latarni\u0105. I trup \u2014 Zamojski wstaje \u2014 wsta\u0107 musi z grobu na s\u0105d Bo\u017cy!
\nBowiem Samuel instyguje:<\/p>\n

\n

\u00abJa,\u00a0com ojczyzn\u0119 w\u0142oni\u0142
\n\u00abI ca\u0142\u0105 nosi\u0142 w sobie,
\n\u00abLe\u017c\u0119 w skrwawionym grobie,
\n\u00ab\u017badn\u0105 w narodzie wzmiank\u0105
\n\u00abI chwa\u0142\u0105 nieuczczony,
\n\u00abLe\u017c\u0119 w grobie czerwony…<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Tem b\u0119dzie dla S\u0142owackiego Stracony… Przypomni on nam ka\u017cd\u0105 chwa\u0142\u0119 jego i zas\u0142ug\u0119 wobec narodu.
\nI jego ustami powie:<\/p>\n

\n

\u00abBo je\u015bli w Polsce kanclerze
\n\u00abByli katami,\u00a0to kaci
\n\u00abSerca Chrystusowych braci \u2014
\n\u00abMieli dla ludzi \u015bcinanych \u2014<\/p>\n<\/div>\n

jako ten kat \u00ablito\u015bny\u00bb, co czeka\u0142, a\u017c skazaniec wyrzeknie \u00abJezu!\u00bb i \u2014<\/p>\n

\n

\u00abzamiast ci\u0105\u0107, nieprzytomny,
\n\u00abJu\u017c prawie stoj\u0105c z zamachem,
\n\u00abZdj\u0119ty Jezusowym strachem,
\n\u00abMiecz sw\u00f3j porzuci\u0142 ogromny
\n\u00abI uciek\u0142, jak od barana,
\n\u00abNie \u015bmiej\u0105c dor\u017cn\u0105\u0107 ofiary…<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Czy\u017c S\u0142owacki naprawd\u0119 nie rozumie prawa, nie ocenia wielko\u015bci Zamojskiego? Nie! on wie czem by\u0142 \u00f3w pozwany przez buntownika na s\u0105d Bo\u017cy… K\u0142adzie mu w usta wyrazy dumne, ogromne:<\/p>\n

\n

\u2009\u2014 Skar\u017cy?.. o co skar\u017cy?
\nWszak by\u0142em wtenczas, jak bocian na stra\u017cy,
\nW moim narodzie pierwszy, czujny, gro\u017any,
\nKanclerz pokoju, a hetman obo\u017any,
\nStr\u00f3\u017c krwi i prawa….<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Jednak i ten kanclerz, pewny swego wyroku, i on \u2014 jak \u015bwiadcz\u0105 dzieje – potrzykro\u0107 u szafotu prosi\u0142 skaza\u0144ca: \u00abOdpu\u015b\u0107, Samuelu\u00bb, a ten odpar\u0142: \u00abOdpuszczam, ale przed mi\u0142osn\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105 dojd\u0119 prawa!\u00bb<\/p>\n

……………………..<\/center>
\nI zt\u0105d my\u015bl fantastyczna poety: powo\u0142a\u0107 w tej sprawie \u00f3w \u00abs\u0105d Bo\u017cy\u00bb, kt\u00f3ry, wedle s\u0142\u00f3w Szyllerowskich, jest \u00abs\u0105dem historji\u00bb.
\nA Jak ten s\u0105d wygl\u0105da? \u2014 czem jest sprawa Zborowskiego w my\u015bli wieszcza polskiego?
\nJest to sprawa ogromna, dziejowa \u2014 a nikt przed genialnym poet\u0105 z tej strony nie potrafi\u0142 jej ujrze\u0107 \u2014 zw\u0142aszcza w onej epoce, bo oczy wsp\u00f3\u0142czesnych s\u0105 na og\u00f3\u0142 \u015blepe…<\/p>\n
\n

\u00abI\u00a0oto widzisz,\u00a0jest przed Bogiem sprawa,
\n\u00abI\u00a0oto widzisz, bo nie o mnie chodzi,
\n\u00abAle o t\u0119 my\u015bl,\u00a0co narody rodzi,
\n\u00abA\u00a0by\u0142a we mnie twoim mieczem \u015bci\u0119ta!…<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Panie Prezydencie!
\nCzy sprawa o zab\u00f3jstwo pierwszego Prezydenta Rzeczy Pospolitej nie jest przypadkiem spraw\u0105 dziejow\u0105, o kt\u00f3rej wieki zechc\u0105 m\u00f3wi\u0107, a poeci przysz\u0142o\u015bci j\u0105wskrzesza\u0107 przy czerwonej latarni strace\u0144ca? I czy to jest z po\u017cytkiem dla Polski, czy nie? \u2014
\nthat is the question.<\/i>
\nBo\u0107 tak, czy inaczej \u2014 chcemy czy nie chcemy tego \u2014 jest to sprawa, pod kt\u00f3r\u0105 kryje si\u0119 \u2014 cho\u0107by w formie ob\u0142\u0119dna, lecz w tre\u015bci znamienna walka o polsko\u015b\u0107 Polski \u2014 \u017ale, czy dobrze rozumian\u0105 (to nie jest kwestj\u0105 tej minuty i nie jest zagadnieniem podania o \u0142ask\u0119); jest to sprawa konfliktu pomi\u0119dzy Polsk\u0105 wspomnie\u0144, Polsk\u0105 kultury historycznej, Polsk\u0105 marze\u0144 tych syn\u00f3w, co umierali za jej wolno\u015b\u0107, Polsk\u0105, mo\u017ce wczorajsz\u0105, ale wyobra\u017can\u0105 wyra\u017anie \u2014 a inn\u0105, niewyobra\u017caln\u0105 jeszcze dla wielu, niewyobra\u017caln\u0105 wcale dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w tradycji, dla prawicy; za\u015b wyobra\u017caln\u0105 s\u0142abo \u2014 w obliczu tajemnic przysz\u0142o\u015bci, jej nowych, nieznanych nam form \u2014 przez lewic\u0119, przez lud polski; przysz\u0142\u0105 Polsk\u0105 \u2014 dopiero w trudzie my\u015bli i czynu kszta\u0142towan\u0105 w nowe formy pa\u0144stwowo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej na poziomie nowego czasu, \u2014 t\u0105 Polsk\u0105, o kt\u00f3rej traktaty mi\u0119dzynarodowe mog\u0105 sobie m\u00f3wi\u0107 ch\u0142odno, z wy\u017cyn teorji oderwanej, ale kt\u00f3rej przez brak analogji w dziejach i przez odr\u0119bno\u015b\u0107 warunk\u00f3w naszego \u017cycia jeszcze nikt jasno nie widzi, \u2014 Polsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 w rzekomej zgodzie, a istotnej niezgodzie z powszedni\u0105 Europ\u0105, nie badaj\u0105c\u0105 naszych realnych stosunk\u00f3w, widz\u0105 \u2014 raczej udaj\u0105, \u017ce widz\u0105 \u2014 nieliczni prywatni \u00abprofesorowie pa\u0144stwowo\u015bci\u00bb na nasz \u00abu\u017cytek\u00bb, czasem bez legitymacji historycznej, bojownicy w\u0142asnego widzimisi\u0119, bez oparcia w masach, tych lub owych!
\nAle chc\u0119 tu unikn\u0105\u0107 polityki \u2014 nie dopowiadam umy\u015blnie \u2014 zaznacz\u0119 jeno, \u017ce \u017cycie nie s\u0142ucha dogmat\u00f3w \u017cadnego ideowego bieguna, ale za\u0142atwia konflikty m\u0105dr\u0105 syntez\u0105 kompromisu, do kt\u00f3rego nikt z ma\u0142ych u nas jeszcze my\u015bl\u0105 niesforn\u0105 nie dor\u00f3s\u0142.
\nDodam dla g\u0142uchych:\u00a0kompromisu europejsko sprawiedliwego dla innych,\u00a0wszak\u017ce bez uszczerbku dla Polski w Polsce \u2014 dla jej tysi\u0105cletnich budowniczych na polach chwa\u0142y,\u00a0i ziemiach wygnania, w katorgach Sybiru\u00a0i na szubienicach carskich, przy warsztatach przemys\u0142u i na roli,\u00a0na niwie o\u015bwiaty i na ofiarnej krwi w\u0142asnej! Zt\u0105d etapem tej walki o polsko\u015b\u0107 Polski sta\u0142 si\u0119 fatalny krwawy stopie\u0144, na kt\u00f3rym po\u0142o\u017cy\u0142 ofiarnie \u017cycie Narutowicz…
\nCzy\u017c krzyw\u0105 linj\u0119 tego bolesnego rozwoju ma skrzywi\u0107 jeszcze \u015bmier\u0107 mi\u0142uj\u0105cego Polsk\u0119 szale\u0144ca?<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Niech m\u00f3wi dalej za mnie wieszcz S\u0142owacki, bior\u0105cy na siebie rol\u0119 adwokata zab\u00f3jcy, na kt\u00f3rym ju\u017c spe\u0142niono wyrok \u015bmierci \u2014 obro\u0144cy Skar\u017c\u0105cego wobec Defendenta, co go wyda\u0142 katom:<\/p>\n

\n

\u00abSecundo:
\nDowie\u015b\u0107 musz\u0119,\u00a0\u017ce ta \u015bwi\u0119ta
\nSprawa w skar\u017c\u0105cym by\u0142a \u017cyw\u0105,\u00a0czerstw\u0105,
\nM\u0142od\u0105 \u2014 a na niej spe\u0142niono morderstwo,
\nDo kt\u00f3rego si\u0119 defendent przyznawa!…\u00bb<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Nie mog\u0119 tu przytacza\u0107 wszystkiego, co my\u015bl gor\u0105ca, my\u015bl, przeciwna karze \u015bmierci, wysnu\u0107 musi nazajutrz po spe\u0142nieniu wyroku, kt\u00f3rego sprawiedliwo\u015b\u0107 poeta przecie rozumia\u0142 dobrze.
\nAle on w Zborowskim widzia\u0142 przecie\u017c symbol wolno\u015bci indywidualnej obywatela Narodu, kuj\u0105cego od wiek\u00f3w oryginalnie swoje swobody, acz zbaczaj\u0105cej na manowce. I posiada\u0142 on t\u0119 cudown\u0119 odwag\u0119 polskiego serca, kt\u00f3ra wobec mogi\u0142y skaza\u0144ca jednego tylko si\u0119 boi…<\/p>\n

\n

\u00abMy\u015bl spojrze\u0107 si\u0119 boi
\nW ciemno\u015b\u0107 tych czas\u00f3w, gdy si\u0119 to zjawi\u0142o!
\nWie \u017ce w tem Pi\u015bmie te\u017c wyra\u017anie stoi,
\n\u017be krew, b\u0119d\u0105ca pod \u015bwi\u0119tych mogi\u0142\u0105,
\nKrew po\u015bcinanych w mie\u015bcie si\u0119 obudzi!\u00bb<\/p>\n<\/div>\n

I mia\u0142 t\u0119 cudown\u0105 od wag\u0119 Polaka \u2014 pogrobowca rycerzy \u2014 i\u017c wielkiemu w stylu europejskim kanclerzowi wa\u017cy\u0142 si\u0119 imieniem Ducha Narodu Polskiego, tak zawsze dalekiego od spe\u0142niania w \u017cyciu publicznem kar okrutnych, cho\u0107by zapisanych w prawach sejmowych, rzuci\u0107 te pot\u0119\u017cne s\u0142owa:<\/p>\n

\n

\u2009\u00abO, cz\u0142owieku!
\nCzemu\u015b ty\u00a0w innym\u00a0nie wsta\u0142, jasnym wieku?
\nCzemu\u015b o, teraz,\u00a0w innym\u00a0nie wsta\u0142 kraju?
\n………………..
\nTak by\u0142by\u015b wy\u017cszy nad lud ca\u0142em czo\u0142em.
\nDla nas ty szatan,\u00a0tam by\u0142by\u015b anio\u0142em!
\nU nas ty jeste\u015b nie ludzki,\u00a0nie bratni,
\nLecz za ostatnim Polakiem ostatni!…\u00bb<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Wi\u0119c wsz\u0119dzie \u2014 nie w Polsce!…
\nWolno z tak twardym na Zamojskiego wyrokiem i bodaj nale\u017cy… spiera\u0107 si\u0119 z ca\u0142ej mocy \u2014 w s\u0142owie i na pi\u015bmie; niepodobna jednak nie liczy\u0107 si\u0119 z tem w szorstkim czynie.
\nBo rzeka polska mo\u017ce by\u0107 mniejsz\u0105 znacznie,\u00a0ni\u017c Europejskie morze \u2014 ale i biegu Wis\u0142y \u017caden cz\u0142owiek nie odwr\u00f3ci!
\nZamojskiego pyta\u0142 S\u0142owacki \u2014 pyta\u0142 imieniem swego sm\u0119tnego czasu, czy na \u015bwiadectwo konieczno\u015bci tamtego mocnego czynu mo\u017ce on, zmar\u0142y, w chwili gromowego s\u0105du pie\u015bniarza \u2014 pokaza\u0107 mu woln\u0105 Polsk\u0119?!…
\nDzi\u015b Polska jest na szcz\u0119\u015bcie znowu woln\u0105 \u2014 wi\u0119c mocy swojej nie potrzebuje stwierdza\u0107 egzekucj\u0105 \u2014 a je\u017celi uczyni\u0107 to zechce, ka\u017cdy czas znajdzie swoje pytania… straszne, natr\u0119tne…<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n
\n

Skazaniec zgin\u0105\u0142!
\nC\u00f3\u017c z tego… Co na to powiada nasz poeta? …Powie:
\n\u00abO c\u00f3\u017c ja staj\u0119 tu?\u00a0O jego ducha
\nStaj\u0119, przez kt\u00f3ry duch sz\u0142a Polska w g\u00f3r\u0119!…
\n…Wi\u0119c tu o morderstwo
\nNarodowego ducha upominam
\nZab\u00f3jc\u0119,\u00a0z t\u0105 krwi\u0105 w r\u0119ku,\u00a0przez rycerstwo
\nKln\u0105c si\u0119 na wieczny duch, co wszystko mo\u017ce,
\n\u017be doprowadz\u0119 wielkie dzie\u0142o Bo\u017ce
\nA\u017c do pot\u0119gi, kt\u00f3r\u0105 ma u ko\u0144ca \u2014
\nTen duch, co gwiazdy zapala i s\u0142o\u0144ca,
\nPrawa,\u00a0trupami rz\u0105dz\u0105ce,\u00a0zawiesza<\/p>\n<\/div>\n

A id\u0105c wszystko obudza i wskrzesza,<\/p>\n

Tr\u0105caj\u0105c skrzyd\u0142em…\u00bb.
\nA to ju\u017c nie jest tylko w\u0105sko-polskie, to jest naprawd\u0119 Europejskie, jak g\u0142os Woltera w sprawie Calasa \u2014 to jest ewangieliczne!
\nI oto z powodu tamtej sprawy \u2014 buntownika, ukaranego\u00a0de jure<\/i>\u00a0\u2014 wieszcz wo\u0142a\u0142 do Pana nad Pany:<\/p>\n

\n

\u2009\u00abO Panie!
\nJam tak w narodu mojego skonanie
\nZ t\u0105 krwi\u0105, od wiek\u00f3w przy sercu noszon\u0105,
\nPrze\u017cy\u0142. \u2014 I p\u0119k\u0142o mi ju\u017c nieraz \u0142ono Ducha \u2014 a na mnie walono ko\u015bcio\u0142y,
\nMy\u015bl\u0105c,\u00a0\u017ce nigdy wi\u0119cej nie powstan\u0119!…\u00bb<\/p>\n<\/div>\n

A tak p\u0119kaj\u0105 tylko serca wielkie \u2014 serca, kt\u00f3re wskrzeszaj\u0105 po trzystu latach sprawy napoz\u00f3r zamar\u0142e, \u2014 serca, kt\u00f3re zmartwychwstaj\u0105 i daj\u0105 zmartwychwstanie swemu narodowi!…<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

Wi\u0119c\u00a0ja<\/i>\u00a0nie mam s\u0142\u00f3w…
\nAle w t\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 purpur\u0119 wielkiego poety Juljusza owijam si\u0119 w tej mojej dobrej sprawie, kt\u00f3r\u0105 wzi\u0105\u0142em na barki, jako brzemi\u0119 dobrowolne \u2014 a skromny, ju\u017c tylko jego ustami, m\u00f3wi\u0119 do Ciebie, Panie Prezydencie! M\u00f3wi\u0119 imieniem Jego \u2014 Anhellego \u201em\u0119cze\u0144skich my\u015bli\u201c i Jego \u201enatchnionej czucia pot\u0119gi\u201c, zaklinaj\u0105c na Jego \u201eb\u0142yskawic\u0119 i ofiar\u0119 po\u015bmiertnej natury\u201c w tym przeczuciowym poemacie. M\u00f3wi\u0119 Jego czarodziejskiemi s\u0142owy, zwracaj\u0105c je do los\u00f3w Niewiadomskiego, kt\u00f3re Ty dzier\u017cysz w r\u0119ku:<\/p>\n

\n

\u2009\u00abAch! i przez to, o Panie,
\nPrzez to najgorsze \u015br\u00f3d ludzi cierpienie,
\nKt\u00f3rem teraz mia\u0142, patrz\u0105c na skonanie
\nOstatnich anielstw, pot\u0119g, si\u0142, wiedz, b\u0142ysk\u00f3w,
\nPrzez to, \u017ce z ludzkich wychodz\u0119 u\u015bcisk\u00f3w,
\nJak trup, a martwi mnie w ramiona bior\u0105,
\nI ogie\u0144 w usta tchn\u0105, a\u017cebym o\u017cy\u0142,
\nPrzez to,\u00a0\u017cem oto tutaj si\u0119 po\u0142o\u017cy\u0142,
\nBroni\u0105c tej sprawy,\u00a0jak trup,\u00a0i z pokor\u0105<\/p>\n<\/div>\n

\n

Innym oddaj\u0119 w r\u0119ce obronion\u0105,
\nS\u0105d\u017a lito\u015bciwy Panie.\u00a0\u2014 Moje \u0142ono
\nP\u0119k\u0142o…\u00bb<\/p>\n<\/div>\n

A s\u0142owo wskrzesicielskie Chrystusa ko\u0144czy ten poemat, kt\u00f3ry, dziwnie zapomniany przez krytyk\u00f3w, czeka\u0142 swojego dnia a\u017c do chwili dzisiejszej, aby z\u0142ot\u0105 fal\u0105, promieniem b\u0142\u0119kitu i law\u0105 purpury, pop\u0142yn\u0105\u0107 ku Tobie, gdy b\u0119dziesz Ojcem wskrzeszonej Ojczyzny.
\nAle po c\u00f3\u017c ja, Panie, tak d\u0142ugo Ciebie prosz\u0119 o mi\u0142osierdzie, skoro wiem, \u017ce\u015b \u2014 \u2014
\nju\u017c dawno postanowi\u0142 wskrzesi\u0107 Niewiadomskiego!
\nAby nie powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 raz jeszcze niepotrzebna tragedja, \u017ce kto\u015b, co stracony zosta\u0142 na ziemi \u2014<\/p>\n

\n

\u2009\u00ab…dzi\u015b z ducha si\u0119 rodzi
\nI prawa swego wiecznie dochodzi,
\nJako duch wolny w Bogu, a nie lennik,
\nJako duch wolny, straszny i m\u0119czennik
\nPrzed trybuna\u0142em…
\nPatrzcie, oto kl\u0119czy
\nI r\u0119ce do was wyci\u0105ga i oczy,
\nAle on gada\u0107 nie mo\u017ce, a jednak si\u0119 broczy…
\nChwila \u2014 a gada\u0142 t\u0105 krtani\u0105 uci\u0119t\u0105…
\nTeraz przypomnia\u0142 to, co mu wzi\u0119to,
\nCo straci\u0142, le\u017c\u0105c w niep\u0142akanym grobie;
\nI ju\u017c nie mo\u017ce uspokoi\u0107 w sobie
\n\u0141ez i tu dysze skrwawion\u0105 blizn\u0119!
\n. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
\nCo wzi\u0119to?\u00a0\u2014 wy mnie pytacie!\u00a0\u2014 Ojczyzn\u0119!
\nOn j\u0105 mia\u0142 w sercu…\u00bb<\/p>\n<\/div>\n

Przebaczysz, Panie Prezydencie, ob\u0142\u0119dnemu sercu, co mia\u0142o w sobie Ojczyzn\u0119, acz r\u0119ka dopu\u015bci\u0142a si\u0119 przekl\u0119tej na wieki zbrodni \u2014
\nJu\u017c przebaczy\u0142e\u015b!
\nI za to b\u0142ogos\u0142awiony jeste\u015b, Panie Prezydencie Rzeczypospolitej, na d\u0142ugie lata pracy dla dobra naszej Ojczyzny!…<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n
Leo Belmont<\/i><\/div>\n
Warszawa, dnia 8 stycznia 1923 roku.<\/div>\n

 <\/p>\n

\u2009DRUK R. KANIEWSKIEGO<\/b><\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u0119ki\u00a0Polonie\u00a0mo\u017cna dotrze\u0107 do wielu publikacji, a tak\u017ce druk\u00f3w ulotnych, o kt\u00f3rych istnieniu czasem nie mia\u0142am poj\u0119cia. Teraz postanowi\u0142am zaj\u0105\u0107 si\u0119 publikacjami autorstwa Eligiusza Niewiadomskiego lub jego dotycz\u0105cymi. By\u0142 on stryjecznym szwagrem mojej prababci Zofii z Ruszczykowskich Piekarskiej. Oto list otwarty Leo Belmonta do Prezydenta RP w sprawie Niewiadomskiego. (Jest on r\u00f3wnie\u017c opublikowany w Wikicytatach.) Cz. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[196],"tags":[191,1431,1432,1418,1368],"class_list":["post-11132","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-niewiadomscy","tag-eligiusz-niewiadomski","tag-leo-belmont","tag-list-otwarty-do-pana-prezydenta-rzeczypospolitej-w-sprawie-eligjusza-niewiadomskiego","tag-polona","tag-publikacja"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11132"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11155,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11132\/revisions\/11155"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}