{"id":11508,"date":"2018-06-25T08:35:56","date_gmt":"2018-06-25T08:35:56","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=11508"},"modified":"2018-06-03T09:09:57","modified_gmt":"2018-06-03T09:09:57","slug":"odkrywanie-wlasnych-korzeni-czyli-artykul-na-xxv-lecie-warszawskiego-towarzystwa-genealogicznego","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=11508","title":{"rendered":"„Odkrywanie w\u0142asnych korzeni”, czyli artyku\u0142 na XXV-lecie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego"},"content":{"rendered":"

Odkrywanie w\u0142asnych korzeni<\/strong><\/p>\n

Dla mnie genealogia to nauka o tym kim jeste\u015bmy przez pryzmat zdobywania informacji o tym sk\u0105d przychodzimy. Genealogi\u0105 w\u0142asnej rodziny zajmuj\u0119 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie od dziecka. Teraz dosz\u0142o zajmowanie si\u0119 rodzinami by\u0142ego i nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c m\u0119\u017ca oraz obecnego ma\u0142\u017conka. Odkrywam niesamowite historie, a te zawsze sk\u0142aniaj\u0105 do r\u00f3\u017cnych refleksji. <\/strong><\/p>\n

Poznawanie historii rodzinnych pozwoli\u0142o mi przede wszystkim zrozumie\u0107 jak z\u0142o\u017cona jest historia ka\u017cdego cz\u0142owieka i jak wiele czynnik\u00f3w wp\u0142ywa na to, \u017ce mamy tak\u0105 a nie inn\u0105 osobowo\u015b\u0107. Im d\u0142u\u017cej w tym siedz\u0119, tym bardziej widz\u0119, co mam po kim. Natomiast stwierdzi\u0142am, \u017ce im dalej w las tym wi\u0119cej drzew i \u017ceby zg\u0142\u0119bi\u0107 to co zacz\u0119\u0142am nie starczy mi \u017cycia. Pewne jest, \u017ce takie zaj\u0119cie rozwija pami\u0119\u0107. Gdy jaki\u015b czas temu na konfirmacji kuzynki rozmawia\u0142am z jednym dalekim krewnym i z g\u0142owy rzuca\u0142am nazwiskami przodk\u00f3w, kto z kim jakie mia\u0142 dzieci itd., to on oczy wytrzeszczy\u0142 i spyta\u0142, jak ja to pami\u0119tam. Stwierdzi\u0142am, \u017ce nie wiem jak, ale\u2026 pami\u0119tam. Kiedy\u015b bym nie pami\u0119ta\u0142a, jednak lata praktyki, czyli grzebania w tym drzewie zrobi\u0142y swoje. Spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 drzewa, i to z ga\u0142\u0119ziami na boki, jestem w stanie otworzy\u0107 z g\u0142owy. A to tylko pokazuje, \u017ce to \u015bwietne \u0107wiczenie pami\u0119ci.<\/p>\n

W 2013 roku zdecydowa\u0142am si\u0119 uruchomi\u0107 w\u0142asny genealogiczny portal. Da\u0142am mu adres: piekarscy.com.pl i\u2026 pop\u0142yn\u0119\u0142am. Wszystko dlatego, \u017ce za\u0142o\u017cy\u0142am, \u017ce codziennie b\u0119dzie na nim nowy wpis. To zmusza do rzucania wszystkiego i raz na jaki\u015b czas zajmowania si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie genealogi\u0105. Ale przynosi te\u017c konkretne owoce. Jakie?<\/p>\n

W\u0119dr\u00f3wki, czyli spacer \u015bladami przodk\u00f3w<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Na przyk\u0142ad odby\u0142am kilka fascynuj\u0105cych wycieczek. Najpierw po r\u00f3\u017cnych cmentarzach. Pocz\u0105tkowo sz\u0142am \u015bladami przodk\u00f3w, ale potem tak\u017ce krewnych i powinowatych. I tak obesz\u0142am wszystkie warszawskie cmentarze. Chodzi\u0142o nie tylko o sfotografowanie nagrobk\u00f3w, ale i znalezienie tych, kt\u00f3rych wcze\u015bniej nie zna\u0142am. Odby\u0142am wi\u0119c kilkana\u015bcie spacer\u00f3w po Pow\u0105zkach, Br\u00f3dnie, Woli, Sadybie, a tak\u017ce cmentarzach lutera\u0144skim czy kalwi\u0144skim. Dzi\u0119ki informacjom na pomnikach poszerzy\u0142am swoj\u0105 wiedz\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>Odby\u0142am te\u017c kilka podr\u00f3\u017cy po Polsce \u015bladami rodzinnych pami\u0119tnik\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi pojecha\u0142am do Kalisza, gdzie Leon Nieszkowski, stryj mojej cztery razy prababki Joanny Nieszkowskiej, by\u0142 w XIX wieku prezydentem, a z jego c\u00f3rk\u0105 Paulin\u0105 ta\u0144czy\u0142 Fryderyk Chopin, co sam opisa\u0142 w jednym z list\u00f3w do swojego przyjaciela Tytusa Wojciechowskiego. Podr\u00f3\u017c by\u0142a jedn\u0105 z bardziej wzruszaj\u0105cych. Nawet nie dlatego, \u017ce znalaz\u0142am jego gr\u00f3b na miejscowym cmentarzu, ale pow\u0119drowa\u0142am po mie\u015bcie \u015bladami pami\u0119tnika rodzonej siostry mojej praprababki \u2013 Jadwigi z Gorczyckich Tyblewskiej. By\u0142a to osoba niezwykle wra\u017cliwa, a jej pami\u0119tnik wielokrotnie bardzo mnie wzruszy\u0142. W czasie kaliskiej podr\u00f3\u017cy najpierw odwiedzi\u0142am Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015awi\u0119tego J\u00f3zefa, czyli bazylik\u0119 mniejsz\u0105. Wszystko dlatego, \u017ce Jadwiga pisa\u0142a: \u201eModl\u0105c si\u0119 u \u015bw. J\u00f3zefa na Mszy za Leonka, podnios\u0142am oczy i przez chwil\u0119 wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce go widz\u0119, tego mojego syna biednego, zdala od swoich i kraju.\u201d<\/em> Leon by\u0142 jej synem i wtedy, gdy Jadwiga by\u0142a w ko\u015bciele wiedzia\u0142a o nim tylko tyle, \u017ce gdzie\u015b tam bierze udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej. Pisa\u0142a te\u017c: \"\"<\/a>\u201eBy\u0142am w Kaliszu podczas odpustu \u015bw. J\u00f3zefa, wyspowiada\u0142am si\u0119, pomodli\u0142am za wszystkie moje dzieci i z takim \u017calem, tak\u0105 t\u0119sknot\u0105 \u017cegna\u0142am wychodz\u0105c cudowny obraz \u015bw. J\u00f3zefa, z my\u015bl\u0105, \u017ce pewno wi\u0119cej go nie zobacz\u0119. Ile\u017c tam opieki tego \u015bwi\u0119tego dozna\u0142am. Ile tam razem z ukochanym m\u0119\u017cem gor\u0105co si\u0119 modli\u0142am za nasze dzieci. Teraz je\u017adzi\u0142am, aby podzi\u0119kowa\u0107 za \u0142ask\u0119 doznan\u0105, \u017ce kiedy Wandzia, wnuczka, ci\u0119\u017cko chorowa\u0142a i spodziewana by\u0142a operacja, przyrzek\u0142am sobie rok po\u015bci\u0107 \u015brody do \u015bw. J\u00f3zefa i Pan B\u00f3g za przyczyn\u0105 tego \u015bwi\u0119tego raczy\u0142 mnie wys\u0142ucha\u0107. Gor\u0105czka spad\u0142a i niebezpiecze\u0144stwo min\u0119\u0142o. Odpust w Kaliszu o\u015bmiodniowy przypada na opiek\u0119 \u015bw. J\u00f3zefa w trzeci\u0105 niedziel\u0119 Wielkiej Nocy. Raz w m\u0142odych latach pami\u0119tam jak na 19 marca zjecha\u0142y si\u0119 siostry mego Ojca do Kalisza Chrzanowska i Rudnicka, a p\u00f3\u017aniej z moim Ojcem pojecha\u0142y do nas. Wiele os\u00f3b przyje\u017cd\u017ca\u0142o\u00a0z Pozna\u0144skiego, teraz coraz mniej widzimy os\u00f3b z inteligencji na tym odpu\u015bcie, czy\u017cby tak wiara zanikn\u0105\u0107 mia\u0142a w tego cudownego \u015bwi\u0119tego, o kt\u00f3rym \u015bw. Teresa pisze \u201enie pami\u0119tamy, bym go o cob\u0105d\u017a w \u015bwi\u0119to Jego nadaremnie b\u0142aga\u0142a.\u201d<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

To z kolei sk\u0142ania\u0142o do refleksji jak kiedy\u015b byli\u015bmy religijni, a jak dzi\u015b ma\u0142o w nas tej religijno\u015bci. W Kaliszu zajrza\u0142am te\u017c do budynku Rady Miasta, bo jak to dalej w pami\u0119tniku pisa\u0142a Jadwiga z Gorczyckich Tyblewska: \u201e<\/em>Niedawno by\u0142am w Kaliszu. Wszystko przypomina\u0142o mi m\u0119\u017ca na ka\u017cdym kroku, tego ukochanego i niezapomnianego nigdy w mym sercu cz\u0142owieka. W parku spotyka\u0142am ci\u0105gle jego koleg\u00f3w, w gmachu (obecnie starostwa) jak by\u0142am i widzia\u0142am te pokoje i schody, po kt\u00f3rych 40 lat chodzi\u0142, zdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce mi serce p\u0119knie.\u201d<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>Odwiedzi\u0142am te\u017c dom, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a autorka pami\u0119tnika, a na kt\u00f3rym teraz jest tabliczka, \u017ce jest do rozbi\u00f3rki. To by\u0142 najbardziej wzruszaj\u0105cy moment, bo w pami\u0119tniku napisa\u0142a: \u201eDla mnie Kalisz ma tyle wspomnie\u0144, \u017ce ka\u017cda bytno\u015b\u0107 wiele nerw\u00f3w kosztuje. Czasem jak widz\u0119 w ruinach odkryte \u015bciany pokoi, gdzie kiedy\u015b z m\u0119\u017cem mieszka\u0142am, nie mog\u0119 oczu oderwa\u0107, czuj\u0119 po prostu b\u00f3l fizyczny w sercu, a pomimo tego patrz\u0119 i pastwi\u0119 si\u0119 sama nad sob\u0105, bo mam wra\u017cenie, \u017ce tam s\u0105 mego m\u0119\u017ca my\u015bli, s\u0142owa, a mo\u017ce i dusza, za kt\u00f3r\u0105 t\u0119skni\u0119. <\/em>Ko\u0142o drugiego mieszkania, gdzie mieszkali\u015bmy lat 20 oboje i wychowali nasze dzieci, r\u00f3wnie\u017c przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie nie jestem w stanie. Czasem, jak nikogo nie ma, wejd\u0119 od strony podw\u00f3rza i patrz\u0119 na ogr\u00f3d, na drzewa sadzone r\u0119k\u0105 mego m\u0119\u017ca. Patrz\u0119 na okna, schody, a wtedy kiedy zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce tam w pokoju, poza tymi drzwiami dawniej by\u0142y najbli\u017csze memu sercu osoby, a dzi\u015b tylko obcy ludzie, t\u0142umi\u0119 \u0142kanie i uciekam, by ukry\u0107 \u0142zy cisn\u0105ce si\u0119 do oczu.\u201d<\/em><\/p>\n

Chodz\u0105c \u015bladami pami\u0119tnika Jadwigi my\u015bla\u0142am o tym, \u017ce dzi\u015b wychodzimy za m\u0105\u017c z mi\u0142o\u015bci, a cz\u0119sto rozwodzimy si\u0119 z nienawi\u015bci\u0105. Za\u015b autorka pami\u0119tnika wysz\u0142a za m\u0105\u017c z rozs\u0105dku, a t\u0119sknota za zmar\u0142ym m\u0119\u017cem, kt\u00f3rego musia\u0142a zostawi\u0107 na cmentarzu w Sumach na Ukrainie uciekaj\u0105c przed bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0105 pokazuje, \u017ce jednak go pokocha\u0142a.<\/p>\n

Film, czyli co mog\u0142am pokaza\u0107<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Nakr\u0119ci\u0142am te\u017c film o Warszawie mojego prapradziadka Micha\u0142a Franciszka Piekarskiego. Zatytu\u0142owa\u0142am go \u201eSto lat w Warszawie\u201d, gdy\u017c prapradziadek \u017cy\u0142 dok\u0142adnie lat 97, czyli prawie sto. W rodzinnych dokumentach zachowa\u0142 si\u0119 opis jego \u017cycia i to w dw\u00f3ch wersjach, a poniewa\u017c podane tam by\u0142y r\u00f3\u017cne adresy, nazwiska i fakty, wi\u0119c przespacerowa\u0142am si\u0119 po Warszawie wyobra\u017caj\u0105c j\u0105 sobie tak\u0105, jak\u0105 on widzia\u0142 j\u0105 wtedy, kiedy \u017cy\u0142, czyli w latach 1841-1938. Potem wzi\u0119\u0142am ze sob\u0105 telewizyjn\u0105 kamer\u0119, bo jeszcze wtedy pracowa\u0142am w TVP. Przecie\u017c to za jego czas\u00f3w upowszechniono fotografi\u0119, kolej, powsta\u0142y tramwaje elektryczne, pr\u0105d, pralka, telefon, lod\u00f3wka, radio, a nawet telewizja. W filmie pokaza\u0142am wszystkie miejsca, kt\u00f3re si\u0119 z nim wi\u0105za\u0142y zaczynaj\u0105c od ulicy, na kt\u00f3rej si\u0119 urodzi\u0142 i wychowa\u0142, czyli Ko\u017alej poprzez rynek Nowego Miasta, gdy\u017c jak opisa\u0142 15 sierpnia 1850 roku \"\"<\/a>\u201e<\/em>stali\u015bmy si\u0119 ofiar\u0105 ognia, kt\u00f3ry powsta\u0142 w fabryce Braci Evans przy ulicy \u015awi\u0119tojerskiej, s\u0105siaduj\u0105cej z posesj\u0105 Haselberga, od 2-go podw\u00f3rza, budynek ca\u0142y by\u0142 drewniany, pr\u0119dko wi\u0119c uleg\u0142 spaleniu, tak \u017ce niewiele mo\u017cna by\u0142o uratowa\u0107 z mienia i pracowni. Noc przep\u0119dzili\u015bmy na placyku pod ko\u015bcio\u0142em S.S. Sakramentek na Nowem Mie\u015bcie. Lokalu tymczasowo u\u017cyczy\u0142 rodzicom Jak\u00f3b Przewozi\u0144ski, majster murarski zamieszka\u0142y na Nowem Mie\u015bcie z pracowni<\/em> kowalskiej Franciszek Schilling, m\u00f3j chrzestny ojciec.\u201d <\/em>Pokaza\u0142am te\u017c miejsce gdzie zamieszka\u0142 potem i gdzie jego ojciec mia\u0142 warsztat kowalski \u2013 ulica Podwale, gdzie chodzi\u0142 do szko\u0142y, czyli teren dzi\u015b nale\u017c\u0105cy do klasztoru O.O. Dominikan\u00f3w, a tak\u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 Wizytek gdzie bra\u0142 \u015blub, miejsce gdzie pobudowa\u0142 kamienic\u0119, czyli okolice dzisiejszych Z\u0142otych Taras\u00f3w, a wreszcie jego gr\u00f3b. Film by\u0142 okazj\u0105 do opowiedzenia jak wygl\u0105da\u0142 pogrzeb w czasach stanu wojennego po powstaniu styczniowym, czemu po \u015bmierci \u017cony m\u00f3g\u0142 o\u017ceni\u0107 si\u0119 z jej rodzon\u0105 siostr\u0105 i jak wygl\u0105da\u0142a nauka w szkole w XIX wieku.<\/p>\n

Spacery bez celu, czyli co przede mn\u0105<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Przede mn\u0105 podr\u00f3\u017ce \u015bladami pami\u0119tnika Jadwigi Gorczyckiej po innych miejscach ni\u017c Kalisz. A tak\u017ce w\u0119dr\u00f3wka \u015bladami pami\u0119tnika z powstania warszawskiego Zofii ze Skrzyneckich Ruszczykowskiej, czyli siostrzenicy mojej praprababci i jednocze\u015bnie jej synowej, bo przecie\u017c tak to kiedy\u015b by\u0142o, \u017ce cioteczne rodze\u0144stwo \u017ceni\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. Chcia\u0142abym te\u017c odwiedzi\u0107 miejsca opisane w wielu listach moich przodk\u00f3w. Wiem jedno: mieszkam na Saskiej K\u0119pie i codziennie chodz\u0119 \u015bladami moich saskok\u0119pskich przodk\u00f3w, a jest ich troch\u0119. W genealogicznych poszukiwaniach tych ga\u0142\u0119zi dotar\u0142am do pocz\u0105tk\u00f3w XIX wieku. Wiem, \u017ce moja praprapraprababcia Eufrozyna Jops potomkini holenderskich osadnik\u00f3w, kt\u00f3rzy w okresie kontrreformacji przybyli na ziemie polskie mia\u0142a kilkana\u015bcioro dzieci. Jej c\u00f3rka \"\"<\/a>Karolina z Szenk\u00f3w Neumann zmar\u0142a podczas porodu i to po niej mam swoje drugie imi\u0119 przekazywane z pokolenia na pokolenie jako drugie. Jej c\u00f3rka \u2013 moja praprababcia Anna z Neuman\u00f3w Przybytkowska nada\u0142a swojej c\u00f3rce, a mojej prababci Leokadii z Przybytkowskich Adamskiej imi\u0119 Karolina jako drugie, by nie powt\u00f3rzy\u0142a losu swojej imienniczki i przy porodzie nie zmar\u0142a. Potem moja prababcia da\u0142a swojej c\u00f3rce Janinie z Adamskich Piekarskiej imi\u0119 Karolina zn\u00f3w jako drugie. I tak to si\u0119 ci\u0105gnie. Jestem Ma\u0142gorzata, a Karolina mam na drugie, by zgodnie z \u017cyczeniem prababci d\u0142ugo \u017cy\u0107. Ale nie tylko o imi\u0119 tu chodzi. Jopsowie, Neumannowie oraz skoligaceni z nimi Wolframowie i Szenkowie posiadali p\u00f3\u0142 Saskiej K\u0119py (je\u015bli nie ca\u0142\u0105). \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce tak jest daje mi silne poczucie bycia tu, gdzie mieszkam naprawd\u0119 u siebie. Nie tylko dlatego, \u017ce mieszkam w domu wybudowanym przez prababci\u0119 Leokadi\u0119 Karolin\u0119 z Przybytkowskich Adamsk\u0105 i to tu\u017c obok domu jej matki Anny z Neumannow Przybytkowskiej, gdzie urodzi\u0142a si\u0119 moja prababcia, ale te\u017c i jej c\u00f3rka \u2013 moja babcia Janina z Adamskich Piekarska. Po prostu, ilekro\u0107 przemierzam ciasne uliczki tylekro\u0107 towarzyszy mi uczucie, \u017ce cienie przodk\u00f3w snuj\u0105 si\u0119 za mn\u0105. Wynika to z powtarzanych przez epoki i przekazywanych z pokolenia na pokolenie legend, ale te\u017c i list\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y w rodzinnych zbiorach, a w kt\u00f3rych K\u0119pa zosta\u0142a opisana. To dlatego ilekro\u0107 siedz\u0119 w Parku Skaryszewskim na Jeziorkiem Kamionkowskim na piwie tylekro\u0107 my\u015bl\u0119 o prapradziadku W\u0142adys\u0142awie Przybytkowskim, kt\u00f3ry podobno po piwku (lub czym\u015b mocniejszym) wchodzi\u0142 do jeziorka i przep\u0142ywa\u0142 je wp\u0142aw, by dosta\u0107 si\u0119 do domu rodzic\u00f3w stoj\u0105cego w miejscu dzisiejszej fabryki Wedla. Podobno praprababcia Anna z Neumann\u00f3w Przybytkowska stawa\u0142a wtedy na brzegu i z\u0142orzecz\u0105c mu krzycza\u0142a, \u017ce narobi\u0142 jej dzieci i zaraz uczyni wdow\u0105 i \u017ceby natychmiast wraca\u0142. A on wraca\u0142, gdy\u017c zmar\u0142 dopiero w 1933 roku, gdy wszystkie jego dzieci by\u0142y ju\u017c doros\u0142e i obdarzy\u0142y go wnukami. Jako katolik spocz\u0105\u0142 na cmentarzu Br\u00f3dnowskim. Jego \u017cona jako ewangeliczka na cmentarzu lutera\u0144skim, a dzieci na wielu r\u00f3\u017cnych cmentarzach.<\/p>\n

Literatura, czyli co znalaz\u0142o si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Jako dziecko rysowa\u0142am z tat\u0105 drzewo, bawili\u015bmy si\u0119 spisami mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy i odszukiwali\u015bmy \u201enaszych\u201d w tych spisach. Tak wygl\u0105da\u0142y moje genealogiczne \u201ezabawy\u201d w dzieci\u0144stwie. Jednak te \u201ezabawy\u201d w doros\u0142ym \u017cyciu zaowocowa\u0142y sporo liczb\u0105 tak zwanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 artystyczno-literackich. Ju\u017c jako nastolatka zainteresowa\u0142am si\u0119 listami przodk\u00f3w. Dzi\u0119ki temu powsta\u0142a potem ksi\u0105\u017cka \u201eDziewi\u0119tnastoletni marynarz\u201d, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie zapocz\u0105tkowa\u0142a to, co teraz uros\u0142o do rozmiar\u00f3w portalu, bo dokumenty zwi\u0105zane z ksi\u0105\u017ck\u0105 by\u0142y pierwszymi, kt\u00f3re skanowa\u0142am. Najpierw jednak przez 19 lat gromadzi\u0142am wiedz\u0119 potrzebn\u0105 do napisania, a w ko\u0144cu wydania ksi\u0105\u017cki \u201eDziewi\u0119tnastoletni marynarz\u201d, kt\u00f3rej osi\u0105 s\u0105 listy Zbigniewa Piekarskiego, czyli brata mojego dziadka, pisane do rodzic\u00f3w ze szko\u0142y morskiej w Tczewie. W ksi\u0105\u017cce zmierzy\u0142am si\u0119 z rodzinn\u0105 tajemnic\u0105 jak\u0105 by\u0142a samob\u00f3jcza \u015bmier\u0107 autora list\u00f3w. Uzna\u0142am jednak, \u017ce niewydawanie tego drukiem to zgoda na umieranie historii. Je\u015bli kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce ona powinna umrze\u0107 \u2013 niech takich rzeczy nie wydaje. Ja jednak uwa\u017cam, \u017ce historia w znaczeniu przesz\u0142o\u015b\u0107 jest cz\u0119\u015bci\u0105 naszego wsp\u00f3lnego \u017cycia. A taka \u201eniefajna\u201d, taka mroczna i niezbyt poprawna pokazuje, \u017ce ludzie zawsze prze\u017cywali tragedie. Gdy odkry\u0142am listy tego\u017c brata mojego dziadka ze Szko\u0142y Morskiej w Tczewie mia\u0142am 19 lat, a wi\u0119c dok\u0142adnie tyle ile on. By\u0142am tu\u017c po maturze, nie dosta\u0142am si\u0119 na studia i podj\u0119\u0142am prace w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Po dw\u00f3ch miesi\u0105cach pracy w s\u0142abo ogrzewanym BUW-ie rozchorowa\u0142am si\u0119 i le\u017c\u0105c z temperatur\u0105 w po\u015bcieli przypomnia\u0142o mi si\u0119, \u017ce na p\u00f3\u0142ce u ojca widzia\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eZnaczy Kapitan\u201d Karola Olgierda Borchardta. Kole\u017canka z pracy poleca\u0142a mi j\u0105 kiedy\u015b, jako rewelacyjn\u0105 lektur\u0119 na chorob\u0119 z gor\u0105czk\u0105, kaszlem i katarem do pasa. Pobieg\u0142am do obszernej, ojcowskiej biblioteki. Gdy wieczorem Tata wr\u00f3ci\u0142 do domu, a ja z wypiekami czyta\u0142am opowie\u015b\u0107 o Mamercie Stankiewiczu, rozpocz\u0119li\u015bmy rozmow\u0119. Us\u0142ysza\u0142am wtedy, \u017ce na \u201eLwowie\u201d p\u0142ywali Czesiek i Zbyszek \u2013 stryjowie mojego ojca. Po m\u0142odszym \u2013 Zbyszku zosta\u0142y pi\u0119kne listy. Poch\u0142on\u0119\u0142am je w godzin\u0119. Czyta\u0142am potem znajomym przez telefon. Wszyscy si\u0119 zachwycali i m\u00f3wili, \u017ce musia\u0142 to by\u0107 fajny go\u015b\u0107. Pozosta\u0142o tylko pytanie: Co si\u0119 z nim sta\u0142o?! Wiedzia\u0142am, \u017ce \u015blad urywa si\u0119 przed wojn\u0105, bo w innym przypadku opisa\u0142by go Tata w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eTak zapami\u0119ta\u0142em\u201d wydanych przez PIW w 1979 roku wspomnieniach z czas\u00f3w wojny. I tak po nitce do k\u0142\u0119bka odkry\u0142am rodzinn\u0105 tajemnic\u0119 z nieszcz\u0119\u015bliw\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i samob\u00f3jstwem w tle. Gdy ksi\u0105\u017cka wysz\u0142a, kilka starych ciotek si\u0119 w\u015bciek\u0142o, \u017ce wypra\u0142am rodzinne brudy, ale dzi\u015b\u2026 nikogo to nie gorszy. Zgorszone ciotki zmar\u0142y i swoje \u015bwi\u0119te oburzenie zabra\u0142y do grobu, a ich potomkowie s\u0105 zachwyceni, \u017ce poznali t\u0119 histori\u0119, w kt\u00f3rej brat dziadka odbiera sobie \u017cycie, bo kocha si\u0119 w mojej babci, a jego rodzony brat prowadzi j\u0105 do o\u0142tarza.<\/p>\n

\"\"<\/a>Listy Zbyszka, o kt\u00f3rym do dzi\u015b nie umiem pisa\u0107, ani my\u015ble\u0107 \u201edziadek\u201d, bo ci\u0119\u017cko tak nazywa\u0107 dziewi\u0119tnastoletniego ch\u0142opca, zapocz\u0105tkowa\u0142y u mnie pragnienie dzielenia si\u0119 rodzinnymi historiami z innymi. Wszystko dlatego, \u017ce spotka\u0142y si\u0119 z \u017cyw\u0105 reakcj\u0105 czytelnik\u00f3w, a nawet odezwa\u0142 si\u0119 do mnie kto\u015b, kto podzieli\u0142 si\u0119 zachowanymi w swoich archiwach rodzinnych wspomnieniami z tego okresu opisuj\u0105cymi samob\u00f3jstwo mojego przodka.<\/p>\n

Ale \u201eDziewi\u0119tnastoletni marynarz\u201d to nie jedyna moja ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra wyros\u0142a z genealogicznych poszukiwa\u0144 i zainteresowa\u0144.<\/p>\n

\"\"<\/a>W 2015 roku opublikowa\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 zatytu\u0142owan\u0105: \u201eCzucie i Wiara, czyli warszawskie duchy\u201d b\u0119d\u0105c\u0105 zbiorem opowiada\u0144, w kt\u00f3rych pomiesza\u0142am prawd\u0119 z fikcj\u0105. Ksi\u0105\u017cka to 18 opowiada\u0144 kryminalnych ze zjawiskami paranormalnymi o poszczeg\u00f3lnych dzielnicach Warszawy. Oto jest sobie biuro detektywistyczno-historyczne, prowadzone przez ojca i syna, czyli pan\u00f3w Krosnowskich (nazwisko wzi\u0119\u0142am zreszt\u0105 ze swojej rodziny), kt\u00f3re rozwi\u0105zuje zagadki kryminalno-historyczno-paranormalne. Znajomi nazwali to \u201ewarszawskim archiwum X\u201d. W ksi\u0105\u017cce znalaz\u0142o si\u0119 sporo historii zaczerpni\u0119tych z moich genealogicznych bada\u0144. \"\"<\/a>Na przyk\u0142ad w rozdziale po\u015bwi\u0119conym Pradze Po\u0142udnie jest historia z Leonidem Piaseckim, kt\u00f3r\u0105 wzi\u0119\u0142am z odkrycia jego dw\u00f3ch list\u00f3w do mojej prababci Leokadii Karoliny z Przybytkowskich Adamskiej. Widzia\u0142am je od zawsze, ale zawsze tez my\u015bla\u0142am, \u017ce s\u0105 pisane w jakim\u015b obcym j\u0119zyku. Nagle si\u0119 w nie zag\u0142\u0119bi\u0142am. Koperta, w kt\u00f3rej by\u0142y nosi\u0142a tytu\u0142: \u201eLeonid Piasecki \u2013 junkier kijowskiej roty\u201d. W\u00a0\u015brodku by\u0142a fotografia m\u0142odego, przystojnego cz\u0142owieka ze zgrabnym kr\u00f3tkim w\u0105sem. Mia\u0142\u00a0niezwykle szlachetne rysy twarzy, wskazuj\u0105ce ambitnego i pe\u0142nego nadziei na lepsze jutro\u00a0m\u0142odzie\u0144ca. Tym razem odczyta\u0142am listy. Tre\u015b\u0107 by\u0142a napisana \u0142aci\u0144skim alfabetem, ale tak, jak Rosjanie zapisuj\u0105 rosyjski. \"\"<\/a>By\u0142y wi\u0119c to kompletnie pomieszane j\u0119zyki. Z tre\u015bci poczt\u00f3wki i listu wynika\u0142o, \u017ce kiedy\u00a0pradziadek Antoni Adamski nie dawa\u0142 znaku \u017cycia, w prababci zakocha\u0142 si\u0119 nadawca tych list\u00f3w Leonid\u00a0Piasecki \u2013 \u017co\u0142nierz carskiej armii. Musia\u0142 szale\u0144czo j\u0105 kocha\u0107 pisa\u0142 bowiem:\u00a0\u201eTw\u00f3j g\u0142os brzmi\u00a0w moich uszach, obraz tw\u00f3j zawsze przede mn\u0105. Straszny dla mnie czas. Tak przykro (w\u00a0oryg. pchikro) nie by\u0142o nigdy. (\u2026) Kochana, z\u0142ota Karolciu co ze mn\u0105 b\u0119dzie? \u0141zy u mnie na\u00a0oczach. To co da\u0142a\u015b mi przeczyta\u0107 na karteczce przed odjazdem poci\u0105gu nie daje mi\u00a0spokoju. Rozpacz mnie ogarnia. Nie mog\u0119 sobie znale\u017a\u0107 miejsca w wagonie (\u2026) Napisze\u00a0wi\u0119cej z Kijowa. Napisz mi, czy zrozumia\u0142a\u015b co\u015b z listu?\u201d.<\/em>\u00a0Czyli autor zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z\u00a0tego, \u017ce trudno b\u0119dzie odczyta\u0107 jego s\u0142owa. W nast\u0119pnym li\u015bcie pisze:\u00a0\u201eWstyd mi, \u017ce nie\u00a0umiem dobrze pisa\u0107 po polsku.\u201d\u00a0<\/em>My\u015bla\u0142am, \u017ce skoro mu wstyd, to musia\u0142 by\u0107 Polakiem, ale by\u0107 mo\u017ce\u00a0troch\u0119 zrusyfikowanym. Dzi\u015b domy\u015blam si\u0119, \u017ce to zapewne by\u0142 syn Piaseckiego, kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 Helen\u0105 \u2013 c\u00f3rk\u0105 Marii\u00a0z Szenk\u00f3w \u017bernoklejewowej, a wi\u0119c daleki kuzyn prababci, kt\u00f3rej babka te\u017c by\u0142a z domu Szenk. List by\u0142 rozpaczliwy. Leonid pisa\u0142:\u00a0\u201eMoja droga jakby\u015b\u00a0wiedzia\u0142a co ze mn\u0105 dzieje si\u0119\u00a0(w oryg. deeche).\u00a0Zosta\u0142y si\u0119 jedno wspomnienie o Kemp\u0119,\u00a0no w my\u015blach i sercu jedna tylko ty. Niedobrze jest mi tak daleko od ciebie, tak smutno (\u2026)\u00a0Dobrze jest mi tylko w nocy, kiedy nikt nie widzi mojej rozpaczy i \u0142zy mog\u0105 same p\u0142yn\u0105\u0107.\u00a0Ka\u017cdego dnia patrz\u0119 na Twoj\u0105 fotografi\u0119, przyciskam do serca i czuj\u0119, \u017ce jeste\u015b mi bliska.\u00a0Tak mi jest niedobrze, jak nie by\u0142o nigdy. Nie opisz\u0119 na papierze wszystkiego, co w sercu.\u00a0Jedno mnie pociesza, \u017ce zobaczymy si\u0119. Nie na zawsze mnie wys\u0142ali tak daleko od Ciebie.\u00a0Nie zapomnij moja z\u0142ota Karolciu, \u017ce gdzie\u015b daleko jest Tw\u00f3j Lenia, kt\u00f3ry ci\u0119 kocha a\u017c po\u00a0sam gr\u00f3b. (\u2026) Boj\u0119 si\u0119 co b\u0119dzie, \u017ceby pr\u0119dzej si\u0119 zobaczy\u0107 i z\u0142\u0105czy\u0107 w jedn\u0105 rado\u015b\u0107 i\u00a0jedn\u0105 rozpacz. Prosz\u0119 ci\u0119 moja kochana nie rozpaczaj, nie p\u0142acz, nie marnuj si\u0119. Modl\u0119 si\u0119\u00a0do Boga by pom\u00f3g\u0142 nam i by nas z\u0142\u0105czy\u0142. Oh! Nie mog\u0119 wi\u0119cej o tym pisa\u0107. M\u00f3dl si\u0119 za\u00a0mnie, a ja modl\u0119 si\u0119\u00a0(w oryg. modleche)\u00a0za Ciebie. B\u00f3g nam pomo\u017ce. (\u2026) Chcia\u0142em jedno\u00a0napisa\u0107, ale boj\u0119 si\u0119. Nie gniewaj si\u0119. Przyjad\u0119. Powiem. Poca\u0142uj Janink\u0119 ode mnie.\u201d<\/em>\u00a0Janinka\u00a0to Janina z Adamskich Piekarska, czyli moja babcia. Na ko\u0144cu listu by\u0142y jedyne s\u0142owa\u00a0napisane cyrylic\u0105, czyli jego kijowski adres: \u201e\u041a\u0456\u0435\u0432\u044a\u041a\u0456\u0435\u0432\u0441\u043a\u043e\u0435\u0432\u043e\u0435\u043d\u043d\u043e\u0435\u0443\u0447\u0438\u043b\u0438\u0449\u0435.\u00a0\u042e\u043d\u043a\u0435\u0440\u04431\u0440\u043e\u0442\u044b\u041b\u0435\u043e\u043d\u0438\u0434\u0443 J\u043e\u0441\u0438\u0444\u043e\u0432\u0438\u0447\u0443\u041f\u044f\u0441\u0435\u0446\u043a\u043e\u043c\u0443\u201d. Pewnego dnia wpisa\u0142am je cyrylic\u0105 w wyszukiwark\u0119 i\u2026 dokona\u0142am wielkiego odkrycia.<\/p>\n

\"\"<\/a>Do tej pory by\u0142am przekonana, \u017ce Piasecki musia\u0142 zgin\u0105\u0107 albo w czasie I-szej wojny \u015bwiatowej albo w czasie\u00a0rewolucji pa\u017adziernikowej, gdy\u017c niemo\u017cliwe jest, by m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry tak kocha\u0142 kobiet\u0119,\u00a0wi\u0119cej si\u0119 do niej nie odezwa\u0142. Ale Google przekierowa\u0142y mnie do strony Memorial.ru. Znalaz\u0142am na niej jeden dokument, od kt\u00f3rego serce zacz\u0119\u0142o bi\u0107\u00a0niezwykle mocno, bo towarzyszy\u0142a dokumentowi fotografia. Na niej znajoma twarz, ale\u00a0troch\u0119 starsza. Te same brwi, te same uszy, te same oczy i tylko spojrzenie smutne. Strona\u00a0by\u0142a po\u015bwi\u0119cona wszystkim, kt\u00f3rzy kiedykolwiek zostali zes\u0142ani do\u00a0sowieckich \u0142agr\u00f3w. I tak dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce \u201em\u00f3j\u201d Piasecki, urodzony w 1890 roku w Warszawie, jako Polak, syn J\u00f3zefa w latach 20-tych mieszka\u0142 w\u00a0Jenisiejsku. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 mianowany szefem biura transportu w obszarze operacyjnym\u00a0GUSMP (g\u0142\u00f3wna dyrekcja p\u00f3\u0142nocno-morskiej floty) w porcie Igarka. W listopadzie 1937 roku\u00a0zosta\u0142 aresztowany i skazany z trzech paragraf\u00f3w na 10 lat \u0142agr\u00f3w. Jeden z zarzut\u00f3w\u00a0brzmia\u0142:\u00a0\u201eprzynale\u017cno\u015b\u0107 do oficerskiego spisku powsta\u0144czego\u201d. By\u0142 w obozie inwalid\u00f3w w\u00a0Kaczy. Zosta\u0142 zwolniony w 1946 roku. Po zwolnieniu pracowa\u0142 w Jenisiejsku. Za \u017cycia nie\u00a0zosta\u0142 zrehabilitowany. To dokona\u0142o si\u0119 dopiero w pa\u017adzierniku 1989 roku na wniosek jego\u00a0c\u00f3rki \u2013 Mai Leonidowny Karadinoj. Wtedy zrozumia\u0142am czemu nie pisa\u0142 do prababci, no i zrozumia\u0142am te\u017c, \u017ce wywo\u0142any przeze mnie dla potrzeb ksi\u0105\u017cki duch\u00a0Piaseckiego, domaga si\u0119 po prostu rehabilitacji. Pozosta\u0142a we mnie jednak du\u017ca ciekawo\u015b\u0107. Jaki w\u0142a\u015bciwie by\u0142 Leonid Piasecki?\u00a0Zdecydowa\u0142am si\u0119 napisa\u0107 list do autor\u00f3w strony i koniec ko\u0144c\u00f3w trafi\u0142am na jego wnuka. Siergiej Smolkin, kt\u00f3ry dzi\u015b ma 57 lat i mieszka w Krasnojarsku, gdy dosta\u0142 ode mnie skan fotografii\u00a0swojego dziadka przyzna\u0142, \u017ce zaniem\u00f3wi\u0142 z wra\u017cenia, bo w rodzinnych zbiorach mia\u0142 tylko jedno zdj\u0119cie Leonida. To ze strony \u201eMEMORIAL\u201d, kt\u00f3re, jak sam napisa\u0142 \u201ezawdzi\u0119cza\u201d\u00a0archiwom FSBJednak na przys\u0142anej przeze mnie fotografii bez problemu rozpozna\u0142 dziadka i napisa\u0142: \u201eCi\u0105gle s\u0142ysza\u0142em, \u017ce\u00a0jestem podobny do dziadka, zw\u0142aszcza z tego, jak si\u0119 poruszam. Podobno, jak typowy Polak.\u00a0Ale a\u017c do 1994 roku nie mia\u0142em poj\u0119cia, jak dziadek wygl\u0105da\u0142. A do dzi\u015b nie wiem, co jest\u00a0takiego polskiego w tym moim chodzie. (\u2026) nic nie wiem o jego \u017cyciu sprzed 1917 roku, bo\u00a0nigdy nie chcia\u0142 o tym m\u00f3wi\u0107.\u201d<\/em> \u2013\u00a0napisa\u0142 Siergiej w e-mailu, w kt\u00f3rym przys\u0142a\u0142 mi rodzinny pami\u0119tnik ciotki i skany dokument\u00f3w, z kt\u00f3rych wynika\u0142o, \u017ce Piasecki \u2013 kuzyn i mi\u0142o\u015b\u0107 prababci zmar\u0142 w 1962 roku jako m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3remu szkorbut jakiego nabawi\u0142 si\u0119 podczas kolejnego pobytu w \u0142agrze odebra\u0142 wzrok.<\/p>\n

\"\"<\/a>W tej samej ksi\u0105\u017cce znalaz\u0142 si\u0119 pomys\u0142, kt\u00f3ry wzi\u0119\u0142am z notatek ciotki Steni z Ruszczykowskich Krosnowskiej o jej dziadku Antonim Skrzyneckim. Zrealizowa\u0142am go w rozdziale o Wilanowie, w kt\u00f3rym opisa\u0142am wizyt\u0119 w XIX-wiecznej Warszawie Szacha Perskiego o skomplikowanym imieniu Naser ad-Din Szah Kad\u017car, kt\u00f3rego Antoni Skrzynecki oprowadza\u0142 po wilanowskim pa\u0142acu informuj\u0105c, \u017ce Polska by\u0142a wielka, bo \u201eod morza do morza\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>Tak\u017ce z notatek tej samej ciotki wzi\u0119\u0142am pomys\u0142 na rozdzia\u0142 dotycz\u0105cy dzielnicy Wola, gdzie duch mojego przodka nawiedza cmentarz kalwi\u0144ski. Przeczyta\u0142am kiedy\u015b opisan\u0105 przez ni\u0105 histori\u0119 o grobie Hieronima Nieszkowskiego h. Ko\u015bciesza, brata mojej praprapraprababki Joanny z Nieszkowskich h. Ko\u015bciesza Nieszkowskiej i w spos\u00f3b naturalny postanowi\u0142am si\u0119 nad tym pochyli\u0107. Zw\u0142aszcza, \u017ce znalaz\u0142am na tym cmentarzu rodzinne groby i faktycznie nie ma na \u017cadnym wyrytego jego nazwiska, a na pewno tam le\u017cy, bo zachowa\u0142 si\u0119 w prasie jego nekrolog i z tego\u017c nekrologu tak wynika. Anegdota spisana przez Stefani\u0119 z Ruszczykowskich Krosnowsk\u0105 brzmi natomiast tak: \"\"<\/a>\u201e<\/em>Po powrocie z Rosji w 1921 r. moja matka postanowi\u0142a odwiedzi\u0107 swego ciotecznego dziadka, u kt\u00f3rego mieszka\u0142a jego siostra Paulina Maleszewska. Licz\u0105c si\u0119 z tym, \u017ce widok schorowanych starc\u00f3w mo\u017ce zrobi\u0107 przykre wra\u017cenie na o\u015bmiolatce, dziecku, jakim wtedy by\u0142am, zamierza\u0142a i\u015b\u0107 sama. Wuj Skawi\u0144ski zaprotestowa\u0142:
\n\u2013 Zabierz Stefulk\u0119 (tak mnie wtedy nazywano) przecie\u017c to s\u0105 rodzinne relikwie.
\nPrzysz\u0142y\u015bmy wieczorem. Prababcia J\u00f3zefa Nieszkowska \u2013 m\u0142odsza wiele od m\u0119\u017ca przyj\u0119\u0142a nas jak\u0105\u015b herbatk\u0105 w o\u015bwietlonym sto\u0142owym pokoju \u2013 obok w ciemnym pokoju, do kt\u00f3rego tylko s\u0105czy\u0142o si\u0119 \u015bwiat\u0142o z jadalni le\u017ca\u0142o schorowane rodze\u0144stwo. Posz\u0142y\u015bmy do nich. Oboje pami\u0119tali moj\u0105 matk\u0119. Prababcia Maleszewska rozmawia\u0142a serdecznie, ale zwyczajnie, natomiast pradziadek Nieszkowski powiedzia\u0142 do mojej matki:
\n\u2013 Widzisz Zosiu, jaki si\u0119 ze mnie stary niedo\u0142\u0119ga zrobi\u0142, a wszystkiemu winna ta Ojczyzna ukochana.
\nPrzesz\u0142y mi\u0119 mr\u00f3wki. Po zako\u0144czeniu wizyty ju\u017c na ulicy moja matka odezwa\u0142a si\u0119:
\n\u2013 Co Ojczyzna winna, \u017ce dziadek jest stary\u2026
\nPoczu\u0142am si\u0119 jaka\u015b rozczarowana.
\nW kilka miesi\u0119cy potem pradziadek zapad\u0142 na zdrowiu jeszcze powa\u017cniej. Wuj Skawi\u0144ski, b\u0119d\u0105c na cmentarzu kalwi\u0144skim zauwa\u017cy\u0142 w kwaterze rodzinnej wykopany gr\u00f3b, zapyta\u0142 cmentarnika, dla kogo.
\n\u2013 A to pani Nieszkowska kaza\u0142a dwa tygodnie temu wykopa\u0107 dla m\u0119\u017ca.
\nTymczasem m\u0105\u017c nie tylko w\u00f3wczas nie umar\u0142, ale nawet na tyle wydobrza\u0142, \u017ce chcia\u0142 si\u0119 ubra\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wszystkie jego garnitury zosta\u0142y sprzedane.\u201d<\/em><\/p>\n

Ta historia to nie tylko ciekawa anegdota, ale te\u017c \u017cywy dow\u00f3d na to, jak zmieniaj\u0105 si\u0119 czasy i obyczajowo\u015b\u0107. Nie tylko dzi\u015b nikt nie sprzeda\u0142by garnitur\u00f3w, ale jeszcze trudno by by\u0142o znale\u017a\u0107 ch\u0119tnych na zakup u\u017cywanych.<\/p>\n

\"\"<\/a>Do rodzinnych historii nawi\u0105za\u0142am w powie\u015bci dla m\u0142odzie\u017cy \u201eTropiciele\u201d, kt\u00f3rej bohaterowie id\u0105 tropem poczt\u00f3wek Wac\u0142awa Chodkowskiego. To warszawski malarz, ale te\u017c i szwagier mojej prababki, czyli m\u0105\u017c Heleny z Przybytkowskich Chodkowskiej. Dla potrzeb powie\u015bci zmieni\u0142am mu \u017cyciorys, bo beletrystyka rz\u0105dzi si\u0119 innymi prawami, ale\u2026 wrzuci\u0142am do ksi\u0105\u017cki tre\u015b\u0107 kilku rodzinnych dokument\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>Mi\u0119dzy innymi karteczki, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142a praprababka Stanis\u0142awa Anna Sabina z Gorczyckich Ruszczykowska do przyjaci\u00f3\u0142ki, a z kt\u00f3rej to karteczki wynika, \u017ce jej m\u0105\u017c a m\u00f3j prapradziadek Bronis\u0142aw Ruszczykowski by\u0142 do\u015b\u0107 frywolny, gdy\u017c praprababcia karteczki doko\u0144czy\u0107 nie mo\u017ce, poniewa\u017c wyznaje: \u201esiedz\u0119 na kolanach i b\u0119d\u0105c gryzion\u0105 i \u0142echtan\u0105 nie mog\u0119 wi\u0119cej pisa\u0107\u201d. <\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>Ostatni\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3ra jest owocem moich genealogicznych fascynacji jest napisana do sp\u00f3\u0142ki z nie\u017cyj\u0105cym ojcem dokumentalna ksi\u0105\u017cka \u201eSyn dw\u00f3ch matek\u201d. W ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3rej napisanie przyp\u0142aci\u0142am zreszt\u0105 pobytem w sanatorium. To historia mojego stryja Jana Tch\u00f3rza, czyli Dziecka Zamojszczyzny, kt\u00f3re moi dziadkowie Bronis\u0142aw i Janina Piekarscy wzi\u0119li z Domu Dziecka w czasie okupacji hitlerowskiej. Ale to tez historia o mojej zamojskiej cz\u0119\u015bci rodziny, czyli\u2026 rodzinie mojej mamy Haliny ze Stec\u00f3w Piekarskiej, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 w Zwierzy\u0144cu nad Wieprzem. To najbardziej osobista ksi\u0105\u017cka, bo pochyli\u0142am si\u0119 w niej nie tylko nad rodzinnymi historiami, ale nad w\u0142asnym l\u0119kiem przed wojn\u0105. Dzi\u015b ju\u017c wiem, \u017ce traum\u0119 si\u0119 dziedziczy, ale zanim o tym przeczyta\u0142am w m\u0105drych psychologicznych ksi\u0105\u017ckach musia\u0142am si\u0119 sama z ni\u0105 zmierzy\u0107. W \u201eSynu dw\u00f3ch matek\u201d si\u0119gn\u0119\u0142am do wspomnie\u0144 Ojca, jego reporta\u017cu, ale te\u017c i do nagra\u0144, list\u00f3w oraz rodzinnych dokument\u00f3w. Dla wielu genealogia to sucha nauka o tym, kto z kim mia\u0142 dzieci, dla mnie to co\u015b wi\u0119cej, to tak\u017ce wiedza o tym co kto prze\u017cy\u0142, co my\u015bla\u0142 i co czu\u0142. A ta ksi\u0105\u017cka jest takim dzieleniem si\u0119 uczuciami.<\/p>\n

Spektakl, czyi co mo\u017cna wykreowa\u0107<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Rodzinne listy by\u0142y tym, co fascynowa\u0142o mnie od zawsze. Po listach brata mojej dziadka ze szko\u0142y morskiej w Tczewie, kt\u00f3re zaowocowa\u0142y ksi\u0105\u017ck\u0105 \u201eDziewi\u0119tnastoletni marynarz\u201d, przyszed\u0142 czas na listy pradziadka do prababci. Niby zna\u0142am je od zawsze, ale gdy rozwiod\u0142am si\u0119 i zmarli mi rodzice, a ja zosta\u0142am zupe\u0142nie sama te listy sta\u0142y si\u0119 pewnego rodzaju odtrutk\u0105 na samotno\u015b\u0107 i zw\u0105tpienie. By\u0142y i nadal s\u0105 namacalnym dowodem na to, \u017ce prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107 to nie wymys\u0142 poet\u00f3w. \u017be ona istnieje. Za\u015b psychologowie, kt\u00f3rzy w r\u00f3\u017cnych kobiecych pismach pisz\u0105, \u017ce trwa 2 lata, bo liczy si\u0119 tylko chemia, raczej si\u0119 myl\u0105. Bo jak inaczej ni\u017c mi\u0142o\u015bci\u0105 nazywa\u0107 to co pradziadek pisa\u0142 do prababci w 10 lat po \u015blubie: \u201eBez ciebie mi szczeniaczku \u017ale. Sam nie my\u015bla\u0142em, \u017ce taka pch\u0142a, jak ty, tak mi potrzebna jest. Ale, \u017ce tak jest, to lepiej, sam si\u0119 teraz przekona\u0142em, \u017ce bez cipuchny cienko by kogutek pia\u0142. Gdy b\u0119dziesz do mnie pisa\u0107 list, to napisz, kt\u00f3ry numer pantofli nosisz. Mo\u017ce mi si\u0119 uda \u0142adne, tureckie pantofle kupi\u0107. No i nie smu\u0107 si\u0119, za du\u017co nie pracuj, wysypiaj si\u0119 dobrze, od\u017cywiaj si\u0119 dobrze, bo gdy zbrzydniesz, gdy przyjad\u0119, i schudniesz, to grzanie!\u201d <\/em>Jest w tym i erotyzm i t\u0119sknota i rozczulaj\u0105ce uczucia, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b nie nazywa\u0107 mi\u0142o\u015bci\u0105. Najpierw na podstawie list\u00f3w napisa\u0142am artyku\u0142 o mi\u0142o\u015bci pradziadk\u00f3w do jednej z gazet. Ten artyku\u0142 przeczyta\u0142 m\u00f3j m\u0105\u017c \u2013 Zacharjasz Muszy\u0144ski, kt\u00f3ry jest z zawodu aktorem i zapragn\u0105\u0142 z list\u00f3w zrobi\u0107 monodram. Uda\u0142o si\u0119 i monodram grany jest do dzi\u015b, bo ci\u0105gle znajduj\u0105 si\u0119 ch\u0119tni do poznania prawdziwej historii prawdziwej mi\u0142o\u015bci wpl\u0105tanej w losy wielkiej \u015bwiatowej wojny niszcz\u0105cej Europ\u0119. Zw\u0142aszcza, \u017ce jest to historia, w kt\u00f3rej mi\u0142o\u015b\u0107 do kobiety przeplata si\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105 do ojczyzny. Pami\u0119tam, \u017ce bardzo p\u0142aka\u0142am, gdy po \u015bmierci rodzic\u00f3w, jako doros\u0142a i mocno samotna wtedy osoba przeczyta\u0142am pisany przez \"\"<\/a>niego z wygnania fragmenty list\u00f3w: \u201eWiesz co Karolciu, chwilami mi si\u0119 zdaje, \u017ce to niemo\u017cebne \u017cebym ja kiedy\u015b wr\u00f3ci\u0142 do kraju, \u017ce to za du\u017co szcz\u0119\u015bcia, \u017ceby to marzenie moje zi\u015bci\u0142o si\u0119. M\u00f3j Bo\u017ce ile\u017c to dni przez te trzy lata takich przesz\u0142o, w kt\u00f3re zbierali\u015bmy si\u0119 w rodzinnym kole, ka\u017cdy z takich dni czy to by\u0142y imieniny rodzic\u00f3w, czy si\u00f3str, czy twoje lub moje, chodzi\u0142em jak krzy\u017ca zdj\u0119ty i \u017cadna si\u0142a ludzka nie mog\u0142a mnie rozweseli\u0107. Co si\u0119 z Jank\u0105 dzieje, czy ona mnie pami\u0119ta? A matczysko biedne i ojciec niejedn\u0105 gorzk\u0105 \u0142z\u0119 wyleli przez ten czas, lecz cho\u0107 czy aby \u017cyj\u0105? (\u2026) Napiszcie\u017c na rany boskie was prosz\u0119 list do mnie, czy\u015bcie si\u0119 mnie wyparli? Nasi robotnicy, kt\u00f3rych rodzina czyta\u0107 i pisa\u0107 nie umie, to otrzymuj\u0105 listy z Warszawy, kolega, z kt\u00f3rym mieszkam od czasu wyjazdu wczoraj otrzyma\u0142 list z Warszawy od matki, a ja nic jakbym by\u0142 sierot\u0105 i w kraju nie mia\u0142 jednego serca, kt\u00f3re by za mn\u0105 westchn\u0119\u0142o.\u201d. <\/em>Litery listu by\u0142y rozmazane przez \u0142zy, kt\u00f3re wsi\u0105k\u0142y w niego wtedy, gdy odebra\u0142a go adresatka. A ja p\u0142aka\u0142am jakbym by\u0142a ni\u0105. Ta moja reakcja pokaza\u0142a mi, \u017ce historia moich przodk\u00f3w jest cz\u0119\u015bci\u0105 mnie.<\/p>\n

\"\"<\/a>Artyku\u0142y, kt\u00f3re powsta\u0142y potem, a w kt\u00f3rych pisa\u0142am m.in. np. o dzienniczkach szkolnych i o tym, czego mo\u017cna si\u0119 dzi\u0119ki nim dowiedzie\u0107 o przodkach, czy o dowodach osobistych i zawartej w nich informacji o antenatach – to teksty powstaj\u0105ce z suchych fakt\u00f3w. Listy i pami\u0119tniki s\u0105 w przeciwie\u0144stwie do nich tym, co lubi\u0119 najbardziej, bo daj\u0105 pe\u0142ny obraz cz\u0142owieka. To w nich jak w lustrze przegl\u0105dam si\u0119 odpowiadaj\u0105c na pytanie, czy jestem z was moi antenaci czy nie? I coraz bardziej utwierdzam si\u0119 w przekonaniu, \u017ce tym co dziedziczymy w genach s\u0105 nie tylko kolor oczu, w\u0142os\u00f3w czy kszta\u0142t paznokci, ale te\u017c i wra\u017cliwo\u015b\u0107, zdolno\u015bci lub ich brak oraz zainteresowania. Nie bierzemy si\u0119 znik\u0105d. Jeste\u015bmy sk\u0105d\u015b, bo jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 naszych przodk\u00f3w i ja codziennie t\u0119 ich cz\u0119\u015b\u0107 staram si\u0119 ocali\u0107 od zapomnienia. A \u017ce przodk\u00f3w du\u017co, odziedziczonych cz\u0119\u015bci du\u017co to wiem jedno\u2026 \u017cycia mi nie starczy.<\/p>\n

Powy\u017cszy tekst zosta\u0142 opublikowany w biuletynie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego „Quaerenda” w nr 5\/2018, kt\u00f3rego uroczysta promocja mia\u0142a miejsce w Sejmie 1 czerwca 2018 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Odkrywanie w\u0142asnych korzeni Dla mnie genealogia to nauka o tym kim jeste\u015bmy przez pryzmat zdobywania informacji o tym sk\u0105d przychodzimy. Genealogi\u0105 w\u0142asnej rodziny zajmuj\u0119 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie od dziecka. Teraz dosz\u0142o zajmowanie si\u0119 rodzinami by\u0142ego i nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c m\u0119\u017ca oraz obecnego ma\u0142\u017conka. Odkrywam niesamowite historie, a te zawsze sk\u0142aniaj\u0105 do r\u00f3\u017cnych refleksji. Poznawanie historii rodzinnych pozwoli\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,115,6,14,200,402,3,7,4,60,592],"tags":[327,1442,1443],"class_list":["post-11508","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-adamscy","category-chodkowscy","category-gorczyccy","category-neumann","category-nieszkowscy","category-piaseccy","category-piekarscy","category-przybytkowscy","category-ruszczykowscy","category-skrzyneccy","category-sztec","tag-artykul","tag-quaerenda","tag-warszawskie-towarzystwo-genealogiczne"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11508"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11517,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11508\/revisions\/11517"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}