![\"\"](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/77638899.jpg\")
<\/a><\/p>\nNiech nam b\u0119dzie wolno przypu\u015bci\u0107 na tern miejscu, \u017ce cho\u0107 Chmiele\u0144ski mia\u0142 polecone zda\u0107 ca\u0142y sw\u00f3j oddzia\u0142 Zaborowskiemu, to jednak faktycznie musia\u0142 on chyba utrzyma\u0107 pod swoj\u0105 komend\u0105 cho\u0107 pewn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zebranej przez siebie kawaleryi, kiedy po up\u0142ywie zaledwie paru tygodni widzimy go ju\u017c na czele oko\u0142o 200 jazdy w lasach Z\u0142otego Potoku, w olkuskiem. O formowaniu si\u0119 tego oddzia\u0142u i pierwszych jego debiutach obszernie rozpisuje si\u0119 Z. L. S. (W. Przyborowski) x); tu pos\u0142uchajmy, co o tern m\u00f3wi Franciszek Gorczycki, uczestnik powstania, w\u0142a\u015bciciel folwarku Lgotka, w powiecie w\u0142oszczowskim 2). \u201eChmiele\u0144ski zacz\u0105\u0142 formowa\u0107 ten oddzia\u0142 w czerwcu, czy te\u017c w pocz\u0105tkach lipca (dok\u0142adnie nie pami\u0119tam) w lesie pomi\u0119dzy wsiami Gorzkowem i Huciskiem, (do Potoku Z\u0142otego nale\u017c\u0105cych), przy dw\u00f3ch\u00a0niebotycznych jod\u0142ach, kt\u00f3re do dzi\u015b dnia (!?) mo\u017cna widzie\u0107 wznosz\u0105ce si\u0119 wy\u017cej nad lasy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych stoj\u0105. (…)\u00a0O tem sam em starciu przeczytajmy relacy\u0119 uczestnika Pr. Gorczyckiego ’): \u201eDnia 15 sierpnia 1863 r. Chmiele\u0144ski z oddzia\u0142em swoim, licz\u0105cym do 300 piechoty i 60 konnicy, przyszed\u0142 do wsi Bia\u0142a Wielka pod Lelowem (pow. w\u0142oszczowski) i rozstawi\u0142 si\u0119 w podw\u00f3rzu, po\u0142o\u017conem pomi\u0119dzy dwoma folwarkami. Po po\u0142udniu dano mu zna\u0107, \u017ce ku Lelowu idzie oddzia\u0142 wojska rosyjskiego z dwoma armatami. Wojsko to przed wieczorem stan\u0119\u0142o rzeczywi\u015bcie w Lelowie, odleg\u0142ym o dwie wiorsty od Bia\u0142ej. Znajduj\u0105cy si\u0119 pod\u00f3wczas w tej wsi na wizycie obywatele, prosili Chmiele\u0144skiego, aby lepsz\u0105 obra\u0142 pozycy\u0119 i nie nara\u017ca\u0142 folwarku na spalenie. Odpar\u0142 im na to: \u201eChcecie si\u0119 mnie pozby\u0107 i dlatego wyprawiacie z Bia\u0142ej”. Upar\u0142 si\u0119 i zosta\u0142 tu na noc. Nadmieniam, \u017ce Bia\u0142a le\u017cy nad rzek\u0105 Bia\u0142k\u0105 (dop\u0142yw do Pilicy), pozycya wi\u0119c obozu by\u0142a taka, \u017ce z g\u00f3ry, z za wsi, wojsko mog\u0142o strzela\u0107 do powsta\u0144c\u00f3w, jak do kaczek. Chmiele\u0144ski kaza\u0142 tylko zaprz\u0105dz do woz\u00f3w wszystkie konie w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br Bia\u0142a i sta\u0142 tak przez noc ca\u0142\u0105. Nad ranem 2) pikiety oddzia\u0142u bez wystrza\u0142u posprz\u0105tali kozacy i to nie tylko te, kt\u00f3re sta\u0142y od strony Lelowa, ale nawet i pikiet\u0119 konn\u0105, stoj\u0105c\u0105 przy m\u0142ynie, z drugiej strony Bia\u0142ej. Poczem o wschodzie s\u0142o\u0144ca wpad\u0142a znienacka na ob\u00f3z Chmiele\u0144skiego piechota rosyjska, \u2014 ca\u0142y wi\u0119c oddzia\u0142 jego w najwi\u0119kszym nie\u0142adzie i pop\u0142ochu uciek\u0142 do lasu w stronie Drochlina po\u0142o\u017conego, po stracie kilku ludzi w zabitych i rannych. Przyczem wojsko rosyjskie zapewne \u017cadnej straty nie ponios\u0142o, zabra\u0142o za\u015b w\u0142a\u015bcicielowi Bia\u0142ej wszystkie konie, kt\u00f3re potem musia\u0142 na licytacyi w Cz\u0119stochowie wykupywa\u0107 \u2014 powsta\u0144com za\u015b ca\u0142y ob\u00f3z. Kto dowodzi\u0142 tu rosyanami \u2014 nie wiem; by\u0107 mo\u017ce, \u017ce Erenroth z Cz\u0119stochowy. Armaty, cho\u0107 by\u0142y ustawione za wsi\u0105, nie by\u0142y czynne w tem starciu”. (…)\u00a0O tern samem zdarzeniu autor pracy niniejszej posiada jeszcze i zapisk\u0119 szeregowca z oddzia\u0142u Chmiele\u0144skiego, Franciszka Gorczyckiego, ju\u017c par\u0119 razy wzmiankowanego, kt\u00f3r\u0105 dla dope\u0142nienia obrazu fakt\u00f3w dokonanych przeczytajmy na tern miejscu: \u201eW ostatnich dniach wrze\u015bnia 1863 r. \u2014 dok\u0142adnie daty nie pami\u0119tam \u2014 przyjecha\u0142 Kurowski (?\u2014autor), pe\u0142ni\u0105cy w\u00f3wrczas godno\u015b\u0107 komisarza Rz\u0105du Narodowego z Krakowa do Drochlina *) (wie\u015b, po\u0142o\u017cona pomi\u0119dzy Koniecpolem, Lelowem i Janowem). Tu od dw\u00f3ch dni sta\u0142 oddzia\u0142 Chmiele\u0144skiego. Oddzia\u0142 Iskry (Soko\u0142owskiego) sta\u0142 za Koniecpolem w stronie W\u0142oszczowej. Wyprawiono do Iskry dw\u00f3ch oficer\u00f3w z 20 kawalerzystami, w celu sprowadzenia go do Drochlina,. co im si\u0119 uda\u0142o. Tu za\u015b aresztowano go. Na drugi dzie\u0144 sprowadzono te\u017c tu ca\u0142y oddzia\u0142 Iskry, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 w\u00f3wczas z 50 kawalerzyst\u00f3w i oko\u0142o 350 piechoty. (…)\u00a0\u00a0Kawalerya powsta\u0144cza pod dow\u00f3dztwem Rzepeckiego (z ksi\u0119stwa pozna\u0144skiego), o kt\u00f3rym nie wiem, czy by\u0142 wojskowym pruskim, czy te\u017c uczy\u0142 si\u0119 sztuki wojskowej w Cuneo, by\u0142a pierwotnie w czasie bitwy pod Me\u0142chowem, wys\u0142ana przeciw dragonom, bior\u0105cym ty\u0142 oddzia\u0142owi, lecz, jak to ju\u017c wiemy, sromotnie uciek\u0142a w stron\u0119 Z\u0142otego Potoku i zatrzyma\u0142a si\u0119 dopiero w osadzie Juljanka, na drodze od Janowa do Przyrowa, w blisko\u015bci wsi Zalesie”. Na tern ko\u0144czy si\u0119 opowiadanie Fr. Gorczyckiego o oddziale Chmiele\u0144skiego. Widocznie opu\u015bci\u0142 on teraz ten oddzia\u0142 i nieco p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142 si\u0119 znowu na widowni powstania, ale ju\u017c z oddzia\u0142em kawaleryi, wkraczaj\u0105cym do Kr\u00f3lestwa z Galicyi, jako stra\u017c przyboczna Bosaka, kt\u00f3ry obj\u0105\u0142 naczelne dow\u00f3dztwo nad wszystkiemi si\u0142ami powsta\u0144czemi w krakowskiem i Sandomierskiem. (…)\u00a0Piechot\u0105 nasz\u0105 dzielnie dowodzi\u0142 kapitan Doruchowski Konrad, dop\u00f3ki nie zosta\u0142 ranny kartaczem. W szyscy jego koledzy, oficerowie z piechoty, zgin\u0119li pod Jeziorkiem. Rannego Doruchowskiego zostawili rosyanie w jakiej\u015b ch\u0142opskiej cha\u0142upie. Odpoczynek po tej niefortunnej pierwszej bitwie Haukego mieli\u015bmy w folwarku Rataje, w okolicy W \u0105chocka i tu ze 104 ludzi kawaleryi znalaz\u0142o si\u0119 wszystkiego tylko 59. Hauke by\u0142, zdaje si\u0119, chory na migren\u0119 i do nikogo nie przem\u00f3wi\u0142 s\u0142owa…” Na tern si\u0119 ko\u0144cz\u0105 notatki, spisane przez Franciszka Gorczyckiego, kt\u00f3re podali\u015bmy powy\u017cej bez zmiany, tak, jak nam udzielone zosta\u0142y.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Franciszek Gorczycki to rodzony brat mojej praprababci. By\u0142 powsta\u0144cem styczniowym i w swoim czasie publikowa\u0142am tu jego pami\u0119tnik. Tym razem co o nim napisano w ksi\u0105\u017cce o Zygmuncie Chmiele\u0144skim. Niech nam b\u0119dzie wolno przypu\u015bci\u0107 na tern miejscu, \u017ce cho\u0107 Chmiele\u0144ski mia\u0142 polecone zda\u0107 ca\u0142y sw\u00f3j oddzia\u0142 Zaborowskiemu, to jednak faktycznie musia\u0142 on chyba utrzyma\u0107 pod […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[236,1565],"class_list":["post-12265","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gorczyccy","tag-franciszek-gorczycki","tag-zygmunt-chmielenski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12265"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12267,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12265\/revisions\/12267"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}