{"id":14463,"date":"2023-01-14T15:22:52","date_gmt":"2023-01-14T13:22:52","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=14463"},"modified":"2023-01-14T15:22:52","modified_gmt":"2023-01-14T13:22:52","slug":"pradziadkowe-dokumenty-czyli-10-lat-na-kaukazie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=14463","title":{"rendered":"Pradziadkowe dokumenty, czyli 10 lat na Kaukazie"},"content":{"rendered":"<p>Wielokrotnie w swoich genealogicznych badaniach si\u0119ga\u0142am do posiadanych dokument\u00f3w. Przewa\u017cnie by\u0142y one polskoj\u0119zyczne. Tymczasem po moim pradziadku in\u017cynierze Ludwiku Piekarskim (1869\u20131945) zosta\u0142o sporo dokument\u00f3w rosyjskoj\u0119zycznych obrazuj\u0105cych jego pobyt na Kaukazie. Wiele z nich pokazuje, jak rozwija\u0142a si\u0119 gospodarka kaukaskich pa\u0144stewek, oraz jak wygl\u0105da\u0142y stosunki panuj\u0105ce mi\u0119dzy mieszkaj\u0105cymi tam Polakami a rdzennymi mieszka\u0144cami Kaukazu, jak r\u00f3wnie\u017c obrazuje szeroko rozumiane kontakty pradziadka. Na Kaukazie pradziadek sp\u0119dzi\u0142 przesz\u0142o 10 lat (1911\u20131921) poruszaj\u0105c si\u0119 mi\u0119dzy istniej\u0105cymi tam dzi\u015b trzema g\u0142\u00f3wnymi pa\u0144stwami \u2013 Gruzj\u0105, Azerbejd\u017canem i Armeni\u0105, a tak\u017ce wyje\u017cd\u017caj\u0105c na teren dzisiejszej Turcji. By\u0142 to okres jego najwi\u0119kszej zawodowej i spo\u0142ecznej aktywno\u015bci, gdy\u017c pradziadek by\u0142 w\u00f3wczas m\u0119\u017cczyzn\u0105 w sile wieku. Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski dzia\u0142a\u0142, mo\u017cna powiedzie\u0107, gdzie si\u0119 da\u0142o. Prowadzi\u0142 na Kaukazie wszelkie mo\u017cliwe interesy i zawiera\u0142 wszelkie mo\u017cliwe znajomo\u015bci. Dokumenty pomagaj\u0105 w chronologicznym prze\u015bledzeniu 10 lat jego \u017cycia.<\/p>\n<p>Ludwik Piekarski od 1911 roku mieszka\u0142 w Tyflisie (dzi\u015b Tbilisi le\u017cy w Gruzji) przy ul. Jelizawietskiej 1 m. 8, (czasem w dokumentach zapisywanej jako Elizawiety\u0144ska). Mieszka\u0142 tam wraz z \u017con\u0105 Zofi\u0105 Konstancj\u0105 z Ruszczykowskich Piekarsk\u0105 (1879\u20131962) oraz synami: moim dziadkiem Bronis\u0142awem (1901\u20131960), Czes\u0142awem (1902\u20131961) oraz Zbigniewem (1905\u20131924).<\/p>\n<p>Kontakty pradziadka w tamtym okresie, a tak\u017ce i przez ca\u0142e \u017cycie, by\u0142y do\u015b\u0107 szerokie. Prawdo- podobnie wynika\u0142o to z cech charakteru, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142a du\u017ca otwarto\u015b\u0107 i serdeczno\u015b\u0107. O tych cechach \u015bwiadczy szereg zachowanych do dzi\u015b dokument\u00f3w (zw\u0142aszcza pisanych do niego list\u00f3w), kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci u\u0142o\u017cone zosta\u0142y chronologicznie i oprawione introligatorsko (jeszcze przez mojego ojca) w co\u015b na kszta\u0142t zawieraj\u0105cej ponad 100 stron ksi\u0105\u017cki. Dokumenty z pobytu pradziad- ka na Kaukazie stanowi\u0105 spor\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107. Mo\u017cna dzi\u0119ki nim prze\u015bledzi\u0107 histori\u0119 tych ziem, a przede wszystkim przemian jakie na nich zachodz\u0105 w okresie I wojny \u015bwiatowej, Rewolucji Pa\u017adziernikowej i tu\u017c po, gdy po wielu zawirowaniach niemal ca\u0142y Kaukaz na przesz\u0142o 70 lat staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego podzielon\u0105 mi\u0119dzy trzy republiki. Czego\u017c w tych dokumentach nie ma?<\/p>\n<p>Na przyk\u0142ad w czerwcu 1912 roku do pradziadka na jego tyfliski adres przyszed\u0142 list z Moskwy pisany przez jakiego\u015b znajomego o nieczytelnym podpisie, kt\u00f3ry informuje jakie mi\u0119dzynarodowe biznesy mo\u017cna prowadzi\u0107 na pocz\u0105tku XX wieku mieszkaj\u0105c w stolicy dzisiejszej Gruzji. Autor listu proponuje pradziadkowi handel blach\u0105 falist\u0105, sprowadzanie maszyn do ch\u0142odzenia firmy K.G. Ganboldz Chemintz i kilka innych mo\u017cliwo\u015bci. Informuje przy tym, \u017ce katalog firm ameryka\u0144- skich posiadaj\u0105cych przedstawicielstwa w Rosji prze\u015ble pradziadkowi osobnym listem z Warszawy. Z dokumentu wynika, \u017ce pradziadek po prostu szuka\u0142 informacji jaki rozwin\u0105\u0107 biznes po przeprowadzce na Kaukaz.<\/p>\n<p>Z kolejnego dokumentu, datowanego 11 stycznia 1913 roku wynika, \u017ce Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski zosta\u0142 zatrudniony w przedstawicielstwie Warszawskiego Biura Technicznego Kazimierza Iwanowicza Mateckiego (1855\u20131913), kt\u00f3re specjalizowa\u0142o si\u0119 w instalacjach wodoci\u0105gowych i kanalizacyjnych. Biurem w Tyflisie kierowa\u0142 in\u017c. Wiktor Aleksandrowicz Rossman. Obowi\u0105z- ki pradziadka spisane zosta\u0142y na pi\u015bmie potwierdzonym notarialnie. Pradziadek odpowiada\u0142 m.in. za prace kanalizacyjne, wodoci\u0105gowe, wentylacyjne i inne przeprowadzane dla Zwi\u0105zku Szlachty Gruzi\u0144skiej i to zar\u00f3wno w Tyflisie jak i Kutaisi, prace dla urz\u0119du miasta Aleksandropol (dzi\u015b Giumri w Armenii), prace dla Aleksandryjskiego Seminarium Nauczycielskiego w Tyflisie, prace dla Prze- mys\u0142owo-Handlowego Towarzystwa Naftowego \u201eArmazad\u201d z siedzib\u0105 w Baku (dzi\u015b Azerbejd\u017can), a szczeg\u00f3lnie za ocieplenie koszar i dom\u00f3w mieszkalnych w Bibi-Ejbati Balachanach (rejon Baku). Pradziadek odpowiada\u0142 tak\u017ce za prace dla domu technicznego w Baku. Dokument po\u015bwiadcza, \u017ce mia\u0142 prawo odbiera\u0107 zap\u0142at\u0119 za wykonane prace, a tak\u017ce negocjowa\u0107 ceny. Na wszystko mia\u0142 wypisywa\u0107 pokwitowania.<\/p>\n<div id=\"attachment_254\" style=\"width: 212px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/ludwik-piekarski.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-254\" class=\"size-medium wp-image-254\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/ludwik-piekarski-202x300.jpg\" alt=\"\" width=\"202\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/ludwik-piekarski-202x300.jpg 202w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/ludwik-piekarski-690x1024.jpg 690w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/ludwik-piekarski-624x925.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 202px) 100vw, 202px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-254\" class=\"wp-caption-text\">Ludwik Roch Piekarski<\/p><\/div>\n<p>Kolejne interesuj\u0105ce dokumenty s\u0105 z maja i lipca 1914 roku. Nadawc\u0105 obu jest Tyfliska Gie\u0142da. W pierwszym dokumencie jej sekretarz informuje pradziadka, \u017ce zosta\u0142 on cz\u0142onkiem Komisji Kwalifikacyjnej przy Gie\u0142dowym Komitecie i najbli\u017csze zebranie odb\u0119dzie si\u0119 18 maja. W drugim dokumencie z dnia 12 lipca pradziadek jest proszony, by odpowiedzia\u0142 na przes\u0142ane na jego r\u0119ce pismo nr 1832 z dnia 21 czerwca, kt\u00f3rego nadawc\u0105 jest Rosyjska Izba Eksportowa. Jednak czego owo pismo dotyczy, nie mam poj\u0119cia, bo si\u0119 nie zachowa\u0142o.<\/p>\n<p>W 1915 roku pradziadek otrzyma\u0142 pozwolenie na bro\u0144. To osobliwy dokument, bo napisano w nim, \u017ce wa\u017cny jest tylko z fotografi\u0105. Ze zdj\u0119cia przyszytego do czerwonego papieru nitk\u0105 przy- twierdzon\u0105 po drugiej stronie lakow\u0105 piecz\u0119ci\u0105, patrzy na nas brodaty i \u0142ysiej\u0105cy m\u0119\u017cczyzna oko\u0142o 40-tki. Bro\u0144, kt\u00f3rej ma prawo u\u017cywa\u0107 to wed\u0142ug dokumentu rewolwer Smith&amp;Wesson. Najprawdopodobniej chodzi o model nr 3, bo w roku 1867 sp\u00f3\u0142ka Smith&amp;Wesson otworzy\u0142a si\u0119 na rynek rosyjski, a model nr 3 nazywany by\u0142 Russian Model (Model Rosyjski), bo by\u0142 niezwykle popularny w Rosji. Nie przypuszczam, by pradziadek u\u017cywa\u0142 innego. Pozwolenie wydano 15 marca 1915 roku w Batumi (dzi\u015b Gruzja), a rewolwer zapisany zosta\u0142 w ksi\u0119dze broni pod numerem 120.<\/p>\n<p>Ciekawym jest te\u017c dokument z 15 kwietnia 1915 roku wystawiony przez Ochotnicz\u0105 Stra\u017c Po\u017carn\u0105 w Tyflisie, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce pradziadek jest cz\u0142onkiem Komisji Technicznej Tyfliskiej Stra\u017cy Po\u017car- nej. Pismo informuje pradziadka, \u017ce najbli\u017csze zebranie odb\u0119dzie si\u0119 w urz\u0119dzie miasta 18 czerwca o g. 8 wieczorem w gabinecie cz\u0142onka rady miasta, kt\u00f3rym jest Ksi\u0105\u017c\u0119 Arguti\u0144ski-Do\u0142gorukow.<\/p>\n<p>W tym samym roku pradziadek zosta\u0142 cz\u0142onkiem Kaukaskiego Komitetu Ch\u0142odniczego. Sk\u0142adka roczna dla ka\u017cdego cz\u0142onka wynosi 3 ruble i 30 listopada 1915 roku zosta\u0142a przez pradziadka op\u0142acona w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Podczas pobytu na Kaukazie pradziadek dzia\u0142a w wielu organizacjach polonijnych. W 1916 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny. 22 lutego 1916 roku wp\u0142aci\u0142 sk\u0142adk\u0119 cz\u0142onkowsk\u0105 w wysoko\u015bci 5 rubli i dowoln\u0105 w wysoko\u015bci 1 rubla. Wp\u0142at na ten cel dokonywa\u0142 zreszt\u0105 jeszcze kilkukrotnie. Co ciekawe na podstawie tych kwit\u00f3w wida\u0107 post\u0119puj\u0105c\u0105 inflacj\u0119, gdy\u017c w 1917 roku sk\u0142adka roczna wynosi\u0142a ju\u017c rubli 40.<\/p>\n<p>W roku 1916, a dok\u0142adnie 8 marca Naczelnik Departamentu Operacji Wojskowych Naczelnika Komunikacji Wojskowej Armii Kaukaskiej wyda\u0142 pradziadkowi za\u015bwiadczenie, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski mia\u0142 prawo wyjecha\u0107 do miejscowo\u015bci Sarakamysz (dzi\u015b Turcja) w celu rozm\u00f3w na temat budowy erzurumskiej drogi (Erzurum\u2013miasto w Turcji). Jest to o tyle ciekawe, \u017ce dokument wydano pradziadkowi niemal tu\u017c po tym, gdy na tym terenie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 tzw. \u201eoperacja Erzurum\u201d trwaj\u0105ca od grudnia 1915 do lutego 1916 roku. Warto w tym miejscu przypomnie\u0107, \u017ce podczas I wojny \u015bwiatowej Turcja znajdowa\u0142a si\u0119 po stronie Pa\u0144stw Centralnych, a Rosja po stronie Ententy. Oba pa\u0144stwa walczy\u0142y o wp\u0142ywy na Ba\u0142kanach. Erzurum by\u0142o \u201ebram\u0105\u201d do doliny Passi\u0144skiej i do doliny Eufratu. W czasie I wojny \u015bwiatowej Turcy z pomoc\u0105 Niemc\u00f3w unowocze\u015bnili stare fortyfikacje w mie\u015bcie Erzurum, zbudowali nowe, dodali karabiny maszyno- we i artyleri\u0119, dzi\u0119ki czemu pod koniec 1915 r. Erzurum by\u0142o niemal nie do zdobycia. Jednak dzi\u0119ki strategii dow\u00f3dcy Kaukaskiej Armii, kt\u00f3rym by\u0142 Niko\u0142aj Niko\u0142ajewicz Judenicz (1862\u20131933) uda\u0142o si\u0119 odbi\u0107 twierdz\u0119 z r\u0105k Turk\u00f3w. Oddzia\u0142y Kaukazu wesz\u0142y do Erzurum bez walki 16 lutego. Trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej pradziadek Ludwik Piekarski dosta\u0142 pozwolenie wyjazdu na ten teren, by rozmawia\u0107 z naczelnikiem budowy erzurumskiej drogi i obejrze\u0107 miejsca, gdzie zaprojektowano budow\u0119 linii kolejowej Sarakamysz \u2013 Gasan-Kala, czyli wiod\u0105cej od Sarakamysz do Gasan-Kala (dzi\u015b miasto Pasinler w Turcji).<\/p>\n<p>Innym ciekawym dokumentem jest wystawione przez Kaukaskie Towarzystwo Rozwoju Miejsc Leczniczych za\u015bwiadczenie, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce decyzj\u0105 z dnia 7 stycznia 1917 roku Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski zosta\u0142 wyznaczony na przedstawiciela wystawy prezentuj\u0105cej lecznicze miejscowo\u015bci na Kaukazie. Z tej wystawy zachowa\u0142o si\u0119 zreszt\u0105 w archiwum rodzinnym kilka fotografii.<\/p>\n<p>W lutym 1917 roku w Imperium Rosyjskim wybuch\u0142a rewolucja zwana lutow\u0105. Rz\u0105d Tymczasowy utworzy\u0142 Specjalny Komitet Zakaukaski, kt\u00f3ry mia\u0142 administrowa\u0107 regionem.<\/p>\n<p>3 marca 1917 roku pradziadek zosta\u0142 cz\u0142onkiem Kaukaskiego Oddzia\u0142u Imperatorskiego Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego. Z tego okresu pochodzi zreszt\u0105 teczka ze starannie z\u0142o\u017conym i przesz\u0142o dwudziestoma mapami Kaukazu.<\/p>\n<p>13 lipca 1917 roku rada Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Pracownik\u00f3w Polskich z siedzib\u0105 w Piotrogrodzie prosi\u0142o pradziadka, by zorganizowa\u0142 oddzia\u0142 Towarzystwa na Kaukazie. Pradziadek zosta\u0142 cz\u0142onkiem Towarzystwa i wp\u0142aci\u0142 na jego rzecz 6 rubli, jako sk\u0142adk\u0119 za rok 1917. W tym samym okresie pomaga\u0142 te\u017c tworzy\u0107 polskie szko\u0142y na Kaukazie, czego dowodem jest list wys\u0142any 28 sierpnia 1917 roku z Moskwy, a napisany przez Wand\u0119 P\u0142otnick\u0105, kt\u00f3ra prosi, by pom\u00f3g\u0142 jej obj\u0105\u0107 na Kaukazie posad\u0119 nauczycielki.<\/p>\n<p>Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej w nocy z 25 na 26 pa\u017adziernika 1917 roku wybuch\u0142a Rewolucja Pa\u017adziernikowa. Upadek imperium rosyjskiego to dla kaukaskich pa\u0144stw by\u0142a szansa na uzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci. I tak kolejnym pismem z pradziadowej teczki jest pochodz\u0105ce z listopada 1917 roku, a wys\u0142ane przez Gruzi\u0144sk\u0105 Rad\u0119 Narodow\u0105 zaproszenie do wzi\u0119cia udzia\u0142u w otwarciu Gruzi\u0144skiego Naro- dowego Zjazdu w Narodowym Teatrze, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 w niedziel\u0119 19 listopada 1917 roku o g. 12:00.<\/p>\n<p>Kolejnym dokumentem jest telegram z lutego 1918 roku, w kt\u00f3rym w 37 s\u0142owach (policzonych przez urz\u0119dnika pocztowego) niejaki \u201eKnia\u017a Czo\u0142okajew\u201d na r\u0119ce pradziadka przesy\u0142a podzi\u0119kowanie za informacj\u0119 i gratulacje dotycz\u0105ce wybor\u00f3w do zwi\u0105zku przysi\u0119g\u0142ych adwokat\u00f3w. Podpisany pod telegramem Knia\u017a, czyli ksi\u0105\u017c\u0119 Czo\u0142okajew to zapewne znany w historii Gruzji Kaichosro, czyli Kakuca Czolokaszwili (1888\u20131930) szlachcic oraz dow\u00f3dca wojskowy, uwa\u017cany dzi\u015b za bohatera narodowego Gruzji, symbol gruzi\u0144skiego patriotyzmu i narodowego oporu wobec rz\u0105d\u00f3w radzieckich. Zmar\u0142y na gru\u017alic\u0119 we Francji i zapomniany przez lata, gdy Gruzja stanowi\u0142a republik\u0119 radzieck\u0105, sta\u0142 si\u0119 po odzyskaniu przez ni\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci postaci\u0105 otoczon\u0105 do tego stopnia kultem, \u017ce w 2005 roku sprowadzono jego zw\u0142ok ii pochowano w Tbilisi w Panteonie Mtatsminda. Czemu\u017c telegram otrzyma\u0142 pradziadek, kt\u00f3ry nie by\u0142 prawnikiem? Prawdopodobnie dlatego, \u017ce on zawiadomi\u0142 o wynikach wybor\u00f3w. To mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z telegramu, na kt\u00f3rym on widnieje jako adresat, a Knia\u017a Czo\u0142okajew jako nadawca podpisany na dole telegramu. Telegram z podzi\u0119kowaniem za informacje o wynikach wybor\u00f3w Czolokaszwili przesy\u0142a\u0142 w imieniu przewodnicz\u0105cego Zwi\u0105zku Szlachty Gruzi\u0144skiej w Tyflisie. Zwi\u0105zek (dla kt\u00f3rego zreszt\u0105 prace wykonywa\u0142o Warszawskie Biuro Techniczne K. Mateckiego zatrudniaj\u0105ce pradziadka w swoim przedstawicielstwie w Tyflisie) powsta\u0142 w 1801 roku i istnia\u0142 a\u017c do upadku Imperium Rosyjskiego, czyli przemian ustrojowych, kt\u00f3re nasta- \u0142y wraz z wybuchem Rewolucji Pa\u017adziernikowej w 1917 roku. Zwi\u0105zek Szlachty Gruzi\u0144skiej mia\u0142 dwa oddzia\u0142y \u2013jeden w Kutaisi, a drugi w Tyflisie. Ostatnim przewodnicz\u0105cym oddzia\u0142u Tyfliskiego, od kt\u00f3rego pradziadek otrzyma\u0142 podzi\u0119kowania i tym, w imieniu kt\u00f3rego pisa\u0142 do pradziadka Czo\u0142okajew (Czolokaszwili) by\u0142 rozstrzelany p\u00f3\u017aniej przez czekist\u00f3w Konstantine (Kote) Abkhazi (1867\u20131923). By\u0142 oczywi\u015bcie, podobnie jak Czolokaszwili, szlachcicem i zwolennikiem niepodleg\u0142o\u015bci Gruzji.<\/p>\n<p>10 lutego 1918 roku Sejm Zakaukaski og\u0142osi\u0142 powstanie niepodleg\u0142ej Zakaukaskiej Demokratycznej Republiki Federacyjnej, kt\u00f3rej przyw\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 Gruzin Nikola Czcheidze (1864\u20131926). Republika przetrwa\u0142a zaledwie trzy miesi\u0105ce. Pierwsza swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 og\u0142osi\u0142a Gruzja: 26 maja 1918 roku. Dwa dni p\u00f3\u017aniej oddzielne rz\u0105dy powo\u0142a\u0142y Armenia i Azerbejd\u017can, co oznacza\u0142o faktyczn\u0105 likwidacj\u0119 republiki.<\/p>\n<p>Kolejne trzy dokumenty z pradziadkowej teczki zosta\u0142y wydane miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej i stanowi\u0105 \u015bwiadectwo osobliwych operacji finansowych, w kt\u00f3rych pradziadek bra\u0142 czynny udzia\u0142. Mo\u017cna spokojnie nazwa\u0107 je po prostu machlojkami. Wszystkie trzy dokumenty wystawione by\u0142y przez tyfliskiego nota- riusza Aleksandra Iwanowicza Mitkiewicza maj\u0105cego kantor na ulicy Ganowskiej nr 3\/5. Notariusz wystawi\u0142 dla Ludwika Michaj\u0142owicza Piekarskiego: 22 czerwca 1918 roku upowa\u017cnienie od Ewarysta Iwanowicza Modrzyckiego mieszkaj\u0105cego w Tyflisie przy ulicy Wielkoksi\u0105\u017c\u0119cej 52 do pobrania z Pa\u0144stwowej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bciowej z rachunku nr 1339 kwoty wynosz\u0105cej 3060 rubli i 94 kopiejki i przes\u0142anie jej na sw\u00f3j rachunek w Banku Wo\u0142ga-Kama. A potem przes\u0142anie jej do Warszawy na rachunek Modrzyckiego. 25 czerwca 1918 wystawi\u0142 upowa\u017cnienie od Rafa\u0142a Wikientjewicza Kwieci\u0144- skiego mieszkaj\u0105cego w Tyflisie w zau\u0142ku Gribojedowskim do pobrania z Pa\u0144stwowej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bciowej z rachunku nr 4909 kwoty 4896 rubli i 95 kopiejek. A 28 pa\u017adziernika 1918 roku upowa\u017cnienie od Osipa Jakowlewicza Karpika mieszkaj\u0105cego w Tyflisie przy ulicy Katolickiej do pobrania z Pa\u0144stwowej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bciowej pieni\u0119dzy, ale kwota nie jest ju\u017c wymieniona.<\/p>\n<p>Wszystkie trzy dokumenty s\u0105 o tyle ciekawe, \u017ce zosta\u0142y wydane ju\u017c po dekrecie Centralnego Komitetu Wykonawczego z 14 grudnia 1917 roku nacjonalizuj\u0105cym banki. Dodatkowo kapita\u0142 Banku Wo\u0142ga-Kama Rozporz\u0105dzeniem Rady Komisarzy Ludowych z 5 lutego z 1918 roku wraz z kapita\u0142em akcyjnym innych prywatnych bank\u00f3w zosta\u0142 skonfiskowany na rzecz Banku Pa\u0144stwowego Repu- bliki Federalnej Niemiec. Gdzie wi\u0119c pradziadek wp\u0142aca\u0142 pieni\u0105dze? I czy w og\u00f3le uda\u0142o mu si\u0119 je wyp\u0142aci\u0107? Na samym spodzie dokumentu z dnia 25 czerwca 1918 roku widnieje podpis Rafa\u0142a Kwieci\u0144skiego z\u0142o\u017cony w Warszawie dnia 12 lutego 1925 roku, kt\u00f3rym Kwieci\u0144ski po\u015bwiadcza, \u017ce odbiera od pradziadka 4897 rubli. Ale jak 4897 rubli z 1925 roku ma si\u0119 do 4896 rubli i 95 kopiejek z roku 1918? Przecie\u017c jeszcze w 1917 roku bolszewicki Rz\u0105d Tymczasowy dodrukowa\u0142 17 miliard\u00f3w przedrewolucyjnych rubli chc\u0105c w ten spos\u00f3b wyprzedzi\u0107 ruch cen, kt\u00f3re podnios\u0142y si\u0119 w ci\u0105gu roku o 200%, wywo\u0142uj\u0105c zreszt\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 400 % inflacj\u0119. Na dodatek oko\u0142o 1921 roku w Zwi\u0105zku Radzieckim wu \u017cyciu by\u0142y co najmniej cztery rodzaje og\u00f3lnokrajowej waluty i kilka regionalnych. A jakby tego by\u0142o ma\u0142o po terenie dawnego imperium rosyjskiego kr\u0105\u017cy\u0142y miliardy fa\u0142szywych banknot\u00f3w, bo w tamtych czasach nie by\u0142o dobrych zabezpiecze\u0144, gdy\u017c emisj\u0119 pieni\u0105dza papierowego ogranicza\u0142a tylko ilo\u015b\u0107 papieru i farb. W efekcie tego wszystkiego jeden przedwojenny rubel kosztowa\u0142 20 milion\u00f3w jednostek obowi\u0105zuj\u0105cej w 1922 roku sowieckiej waluty. Jakie ruble odebra\u0142 wi\u0119c od pradziadka Kwieci\u0144ski w roku 1925? Je\u015bli przedrewolucyjne to czy odebra\u0142 je naprawd\u0119 w tym dniu, w kt\u00f3rym ich odbi\u00f3r pokwitowa\u0142?<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0020.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-9870\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0020-300x218.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"218\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0020-300x218.jpg 300w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0020-1024x744.jpg 1024w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0020-624x453.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Innym ciekawym dokumentem z pradziadowej teczki jest pochodz\u0105ca z 3 kwietnia 1919 roku po\u015bwiadczona kopia pisma wydanego przez Ministra Handlu i Przemys\u0142u Azerbejd\u017ca\u0144skiej Republiki Demokratycznej Mirz\u0119 Assadu\u0142ajewa (1875\u20131936), kt\u00f3ry decyzj\u0105 Rady Ministr\u00f3w z 21 marca 1919 roku powo\u0142a\u0142 Komitet do Spraw Przemys\u0142u Bawe\u0142nianego i Naftowego, w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli m.in. przedstawiciele Ministerstwa Handlu i Przemys\u0142u oraz przedstawiciele Ministerstwa Finans\u00f3w, a tak\u017ce kilka innych organ\u00f3w. Przy komitecie powsta\u0142o biuro, kt\u00f3rego dyrektorem zosta\u0142 pradziadek Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski. Na to stanowisko zosta\u0142 mianowanym przez przewodnicz\u0105cego In\u017cyniera Technologa Abuzara Bek Irzajewa (1876\u20131920) rozstrzelanego zreszt\u0105 przez Bolszewik\u00f3w po upad- ku Republiki Azerbejd\u017canu. Do\u0142\u0105czona do dokumentu lista powsta\u0142a podczas jednego posiedze\u0144 i jest spisem pradziadkowych pomys\u0142\u00f3w oraz uwag dotycz\u0105cych tego, w jakim kierunku powinien rozwija\u0107 si\u0119 azerbejd\u017ca\u0144ski przemys\u0142 i czym powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 Komisja. Lista liczy 20 pozycji, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych na drugim miejscu znajduje si\u0119 uwaga o konieczno\u015bci obni\u017cenia cen podstawowych produkt\u00f3w kupowanych przez ludno\u015b\u0107 Azerbejd\u017canu takich jak np. m\u0105ka.<\/p>\n<p>W kwietniu 1919 roku pradziadek otrzyma\u0142 podw\u00f3jne zaproszenie od Rady Miasta Baku podpisane przez burmistrza P.F. Iljuszkina na bankiet na cze\u015b\u0107 oficer\u00f3w z okazji przybycia Armii Azerbejd\u017ca\u0144skiej do miasta. Z zaproszenia wynika, \u017ce bankiet odb\u0119dzie si\u0119 w poniedzia\u0142ek 7 kwietnia o g. 8 wieczorem w letniej siedzibie zebra\u0144 publicznych.<\/p>\n<p>Z kolejnego dokumentu, wystawionego 4 maja 1919 roku, a b\u0119d\u0105cego delegacj\u0105 przedstawicielstwa Azerbejd\u017ca\u0144skiej Republiki na konferencj\u0119 Zakaukaskich Republik i Republiki G\u00f3rskiej P\u00f3\u0142nocnego Kaukazu wynika, \u017ce pradziadek jest wysy\u0142any do Tyflisu na zlecenie Ministerstwa Handlu i Przemys\u0142u. Dokument deleguj\u0105cy pradziadka jest pro\u015bb\u0105 do Ministra Kontroli Pa\u0144stwowej, by udzieli\u0142 pradziadkowi miejsca w wagonie, gdy\u017c ten jedzie przedstawi\u0107 komisji ds. Zakaukaskiej Konferencji ds. Finansowych i Gospodarczych materia\u0142y z Ministerstwa Handlu i Przemys\u0142u.<\/p>\n<p>Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej, bo 11 czerwca 1919 roku pradziadek otrzyma\u0142 dokument adresowany do jego wysoko\u015bci Dyrektora Departamentu Przemys\u0142u i Handlu Republiki Gruzi\u0144skiej a podpisany przez Dyrektora Departamentu Rozwoju Handlu Republiki Azerbejd\u017ca\u0144skiej b\u0119d\u0105cy zgod\u0105 na przew\u00f3z przez Ludwika Piekarskiego czasowo przebywaj\u0105cego w Tyflisie, rodowych sreber (no\u017cy i widel- c\u00f3w), srebrnych przybor\u00f3w pi\u015bmiennych, kompletu misek, dzbanku na kruszon, dw\u00f3ch waz, tac, czajnik\u00f3w itp., a tak\u017ce ubra\u0144 i obuwia. Zapewne udaje mu si\u0119 to przewie\u017a\u0107, bo wiele takich pami\u0105tek mam do dzi\u015b w domu.<\/p>\n<p>30 lipca 1919 roku pradziadek otrzyma\u0142 telegram, kt\u00f3rego nadawca (A. Tumanianc) w imieniu Departamentu Stowarzyszenia Ormia\u0144skich Pisarzy dzi\u0119kuje Ludwikowi Michaj\u0142owiczowi Piekarskiemu okre\u015blonemu jako przedstawiciel Polskiego Ko\u0142a za informacje o okoliczno\u015bciach zamordowania w Tyflisie ormia\u0144skiego pisarza i redaktora pisma \u201eMszak\u201d Ambarcuma Arakelyana. Z telegramu wynika, \u017ce cz\u0142onkowie stowarzyszenia wyra\u017caj\u0105 pradziadkowi wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i sympati\u0119 za \u201es\u0142owa pot\u0119pienia zbrodni politycznej przeciwko cz\u0142owiekowi pi\u00f3ra\u201d. Ambarcum Arakelyan Astwacaturowicz (1865\u20131918) by\u0142 pisarzem, dziennikarzem i dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Za\u0142o\u017cy\u0142 m.in. pierwsz\u0105 Kaukask\u0105 Ormia\u0144sk\u0105 Fundacje Dobroczynn\u0105. By\u0142 te\u017c przewodnicz\u0105cym Kaukaskiej Filii Uniwersytetu Ludowego. Zosta\u0142 zabity w swoim domu z powod\u00f3w politycznych 6 lipca 1918 roku. Niestety relacja pradziadka dotycz\u0105ca szczeg\u00f3\u0142\u00f3w jego \u015bmierci nie zachowa\u0142a si\u0119. W ko\u0144cu zosta\u0142a przes\u0142ana ormia\u0144skim pisarzom. Czym by\u0142o pismo \u201eMszak\u201d? Tytu\u0142 mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201eRobotnik\u201d. By\u0142a to gazeta kulturalno-publicystyczna, kt\u00f3ra cho\u0107 ukazywa\u0142a si\u0119 w gruzi\u0144skim Tyflisie, by\u0142a wydawana w j\u0119zyku ormia\u0144skim. Wychodzi\u0142a w latach 1878\u20131921 pocz\u0105tkowo jako tygodnik, a potem jako dziennik. Ambarcum redagowa\u0142 j\u0105 od 1898 roku, a na czele pisma stan\u0105\u0142 w roku 1913.<\/p>\n<p>Kolejny dokument datowany 20 listopada 1919 roku i skierowany do Rady Ministr\u00f3w informuje, \u017ce pradziadek nie dosta\u0142 nale\u017cnej mu pe\u0142nej sumy za wykonan\u0105 prac\u0119 dla Ministerstwa Handlu i Przemys\u0142u Azerbejd\u017canu, dodatkowo nie dosta\u0142 te\u017c nale\u017cnego mu s\u0142u\u017cbowego mieszkania, a jeszcze jakby by\u0142o ma\u0142o Zarz\u0105d Kolei Bakijsko-Tyfliskiej, kt\u00f3rego by\u0142 pracownikiem, \u017c\u0105da od niego pieni\u0119dzy za przechowywanie jego rzeczy. Pieni\u0105dze, kt\u00f3re przysz\u0142y z Tyflisu i Baku 8 maja br. wynosi\u0142y tylko 6 tysi\u0119cy rubli, a przes\u0142ane 17 sierpnia \u2013 10 tysi\u0119cy. Podpisani pod listem minister, dyrektor kancelarii oraz naczelnik mieszka\u0144 socjalnych t\u0142umacz\u0105, \u017ce in\u017cynier Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski jest bardzo zas\u0142u\u017conym wsp\u00f3\u0142pracownikiem. Autorzy listu przypominaj\u0105, \u017ce pracowa\u0142 jako cz\u0142onek komisji Finansowo-Ekonomicznej Konferencji Zakaukaskiej, gdzie aktywnie zabiera\u0142 g\u0142os, a jego spostrze\u017cenia dotycz\u0105ce gospodarki Azerbejd\u017canu s\u0105 niezwykle cenne. Piekarski przygotowywa\u0142 bowiem projekty dotycz\u0105ce gospodarki Azerbejd\u017canu, kt\u00f3re nast\u0119pnie wysy\u0142ane by\u0142y do Pary\u017ca. Projekty dotyczy\u0142y uprawy bawe\u0142ny, jedwabiu, produkcji szk\u0142a, sk\u00f3r, burak\u00f3w cukrowych, margaryny, tekstyli\u00f3w, a tak\u017ce chloru, kauczuku i lek\u00f3w. Autorzy listu zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych projekt\u00f3w si\u0119 realizuje i prosz\u0105 Rad\u0119 Ministr\u00f3w o rozwi\u0105zane pradziadkowego problemu. Zw\u0142aszcza, \u017ce jak wynika z listu Ludwik Piekarski, mimo braku wynagrodzenia, nadal by\u0142 zaj\u0119ty dzia\u0142alno\u015bci\u0105 na rzecz Azerbejd\u017canu organizuj\u0105c prac\u0119 cha\u0142upnicz\u0105.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/skanuj1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-251 alignleft\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/skanuj1-219x300.jpg\" alt=\"\" width=\"219\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/skanuj1-219x300.jpg 219w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/skanuj1-749x1024.jpg 749w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/skanuj1-624x852.jpg 624w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/skanuj1.jpg 1681w\" sizes=\"auto, (max-width: 219px) 100vw, 219px\" \/><\/a>20 kwietnia 1920 roku nadszed\u0142 dla rodziny pradziadka tragiczny dzie\u0144. Ludwik Piekarski zosta\u0142 przez w\u0142adze Bolszewickie aresztowany na dworcu w Baku wraz z najstarszym synem, a moim dziadkiem, Bronis\u0142awem Piekarskim. Obaj udali si\u0119 na dworzec, by przywita\u0107 przedstawiciela Rz\u0105du Polskiego Tytusa Filipowicza (1873\u20131953), kt\u00f3ry przyby\u0142 do Baku z misj\u0105 dyplomatyczn\u0105. Pradziadek i dziadek podobnie jak Filipowicz zostali uznani za polskich zak\u0142adnik\u00f3w tocz\u0105cej si\u0119 w\u00f3wczas na polskich ziemiach wojny polsko-bolszewickiej. Prababka Zofia Piekarska zosta\u0142a bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. W pradziadkowej teczce (cho\u0107 prababcia ma za\u0142o\u017con\u0105 przez mojego ojca swoj\u0105 teczk\u0119 z papierami) znajduje si\u0119 pochodz\u0105cy z 20 maja 1920 roku dokument, z kt\u00f3rego<br \/>\nwynika, \u017ce Zofia Konstancja Piekarska, jako stenografistka otrzyma\u0142a przydzia\u0142 nr 1553<br \/>\nna s\u0142u\u017cbowe mieszkanie w Baku przy ulicy Budagowskiej 5. Przydzielone lokum sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z jednej izby i sk\u0142adziku. Prababka zamieszkiwa\u0142a tam wraz z dwoma m\u0142odszymi synami \u2013 Czes\u0142awem i Zbigniewem. Pracowa\u0142a jako stenografistka przy bolszewickim rz\u0105dzie staraj\u0105c si\u0119 uwolni\u0107 m\u0119\u017ca i pierworodnego syna. Z tego okresu pochodzi publikowana przez ojca w nr 1\/1994 pisma \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 i pami\u0119\u0107\u201d w artykule \u201eGlosa do Przedwio\u015bnia\u201d fotografia zrobiona podczas jednej z podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowych do Tyflisu. Po jednym z uroczystych posiedze\u0144<br \/>\nw Tyflisie, przedstawiciele w\u0142adz bolszewickich postanowili sobie zrobi\u0107 pami\u0105tkowe zdj\u0119cie wszystkich dygnitarzy razem z urz\u0119dnikami i pracownikami biura. I tak na zbiorowej fotografii, kt\u00f3ra do dzi\u015b wisi w moim gabinecie, po\u015brodku stoj\u0105 J\u00f3zef Stalin (1878\u20131953), obok \u0141awrentij Beria (1899\u20131953) i Feliks Dzier\u017cy\u0144ski (1877\u20131926), a tak\u017ce Siergiej Kirow (1886\u20131934), Sergo Ord\u017conikidze (1886\u20131937), Michai\u0142 Frunze (1885\u20131925), Anastas Mikojan (1895\u20131978), a w pierwszym rz\u0119dzie druga z lewej prababcia Zofia Piekarska, kt\u00f3rej ostatecznie dzi\u0119ki pomocy Mikojana udaje si\u0119 uzyska\u0107 u Stalina zwolnienie syna i m\u0119\u017ca z wi\u0119zienia. Bronis\u0142aw Piekarski wraca do domu jeszcze w czerwcu. Ludwik wg wydanego 15 lutego 1922 roku przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych dokumentu, podpisanego zreszt\u0105 przez Tytu- sa Filipowicza, siedzi w bakijskiej tiurmie do 15 grudnia 1920 roku. Jednak w jego teczce znajduje si\u0119 dokument datowany na 8 sierpnia 1920 roku, kt\u00f3rym jest przydzia\u0142 nr 3237. Wynika z niego, \u017ce Piekarskiemu naczelnemu in\u017cynierowi, a wi\u0119c na pewno pradziadkowi, przydziela si\u0119 mieszkanie przy Stanis\u0142awskiej 44 w domu robotnika Domarowa. Przydzielone lokum sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch izb.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0021.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-9869\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0021-300x218.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"218\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0021-300x218.jpg 300w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0021-1024x746.jpg 1024w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/CCI10102017_0021-624x454.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Kolejny dokument z teczki, z dat\u0105 18 wrze\u015bnia 1920 roku, wystawia Polski Oddzia\u0142 Perskiego Konsulatu w Baku. Konsul stwierdza, \u017ce niejaki Jan Jurewicz Otmarsztejn wyjecha\u0142 z Baku do Polski zabieraj\u0105c ze sob\u0105 764 133 ruble. Poniewa\u017c Otmarsztajn jest poddanym Polski, kt\u00f3rej interes\u00f3w na terenie Baku pilnuje konsul Persji, dlatego na pro\u015bb\u0119 Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci konsul zgadza si\u0119, by odebra\u0107 Otmarsztajnowi pieni\u0105dze, gdy\u017c te nale\u017c\u0105 do ministerstwa. Czemu papier znajduje si\u0119 w pradziadkowej teczce? Nie mam poj\u0119cia.<\/p>\n<p>Kolejnym pismem jest protok\u00f3\u0142 z 10 grudnia 1920 roku z posiedzenia Komitetu do Spraw Przemys\u0142u Bawe\u0142nianego i Naftowego. Posiedzenie trwa\u0142o ponad 2 godziny i na czterech stronach opisano jego przebieg. Z dokumentu wynika, \u017ce pradziadek bra\u0142 w nim udzia\u0142, a przecie\u017c do 15 grudnia wg wspomnianego ju\u017c, a podpisanego przez Filipowicza, dokumentu powinien siedzie\u0107 w bakijskim wi\u0119zieniu jako polski zak\u0142adnik. Czy wyszed\u0142 przed 8 sierpnia, na co wskazuje przydzia\u0142 lokalu przy Stanis\u0142awskiej? Czy jednak siedzia\u0142 do 15 grudnia, za\u015b data 10 grudnia na protokole z posiedzenia Komitetu jest podana jeszcze wg kalendarza julia\u0144skiego (cho\u0107 ten w Rosji zniesiono wraz z nasta- niem porz\u0105dku wprowadzonego przez bolszewik\u00f3w), natomiast data na dokumencie z polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych podana zosta\u0142a wg kalendarza gregoria\u0144skiego? Czy mo\u017ce Tytus Filipowicz si\u0119 pomyli\u0142?<\/p>\n<p>Kolejne dwa dokumenty w pradziadkowej teczce dotycz\u0105&#8230; Jana \u017burkowskiego. Pierwszy z nich z dnia 7 maja 1921 roku napisany jest r\u0119cznym pismem na firmowym papierze Ambulatorium Chor\u00f3b Nerwowych Bakijskiego Pa\u0144stwowego Uniwersytetu. Wynika z niego, \u017ce \u017burkowski uleg\u0142 prawo- stronnemu parali\u017cowi i jako cz\u0142owiek chory wymaga d\u0142ugotrwa\u0142ego leczenia oraz umieszczenia w osobnym pokoju. Obecnie \u017burkowski znajduje si\u0119 w klinice. Za\u015bwiadczenie ambulatoryjne wydaje si\u0119 po to, by znale\u017a\u0107 dla niego pok\u00f3j z odpowiednimi warunkami. Odpowiedzi\u0105 na pismo z Ambulatorium jest drugi dokument. To r\u00f3wnie\u017c napisane r\u0119cznym pismem za\u015bwiadczenie nr 616, a wydane 14 maja 1921 roku przez komitet domowy nr 119 rejonu VII, kt\u00f3ry potwierdza, \u017ce polski obywatel Jan \u017burkowski z \u017con\u0105 przebywa w 14-metrowym pokoju.<\/p>\n<p>Jan \u017burkowski by\u0142 prezesem Rady Miast Polskich w Baku i podpisa\u0142 si\u0119 pod (wspominanym przez mojego ojca w opublikowanym w nr V pisma \u201ePro Georgia\u201d artykule pt. \u201eWspomnienie o moim dziadku Ludwiku Piekarskim\u201d) dokumentem wydanym 22 stycznia 1919 roku przez Rad\u0119 Organizacji Miast Polskich w Baku, a b\u0119d\u0105cym Kart\u0105 Legitymacyjn\u0105 stwierdzaj\u0105c\u0105, \u017ce Piekarski Ludwik lat 49 urodzony w Warszawie, Polak, katolik jest obywatelem polskim. \u00d3w dokument stanowi\u0142 dla pradziadka co\u015b w rodzaju dowodu to\u017csamo\u015bci i pom\u00f3g\u0142 w powrocie do Polski, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 w listo- padzie 1921 roku.<\/p>\n<p>Jednym z ostatnich kaukaskich dokument\u00f3w w teczce jest pochodz\u0105ce z listopada 1921 roku pismo b\u0119d\u0105ce odpowiedzi\u0105 na pytanie pradziadka jakie towary s\u0105 potrzebne w Gruzji, kt\u00f3re mo\u017cna by sprowadzi\u0107 z Polski, do kt\u00f3rej si\u0119 wybiera. Nadawca pisma, kt\u00f3rym jest szef aprowizacji Gruzji, stwierdza, \u017ce w Gruzji potrzebne s\u0105: sznurki, worki, liny, sukna i r\u00f3\u017cne p\u00f3\u0142fabrykaty. Ponadto szk\u0142o bia\u0142e okienne, szk\u0142o czeskie, szk\u0142o aptekarskie i naczynia chemiczne. Potrzebne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyro- by metalowe takie jak: urz\u0105dzenia dla obr\u00f3bki metalu i drewna, gwo\u017adzie, nakr\u0119tki i \u015brubki. Opr\u00f3cz tego \u017celiwne i \u017celazne rury, silniki elektryczne, maszyny parowe, samochody, jak r\u00f3wnie\u017c \u017celazo dachowe, cynk, o\u0142\u00f3w i wiele innych rzeczy.<\/p>\n<p>11 listopada 1921 roku pradziadek otrzyma\u0142 za\u015bwiadczenie Zwi\u0105zku Gruzji, Azerbejd\u017canu i Armenii, \u017ce obywatel Polskiej Republiki Ludwik Michaj\u0142owicz Piekarski wiezie ze sob\u0105 towary, kt\u00f3re nie podlegaj\u0105 konfiskacie i mo\u017ce nimi handlowa\u0107 pod warunkiem, \u017ce zg\u0142osi je na cle.<\/p>\n<p>Pradziadek do Polski wr\u00f3ci\u0142 drog\u0105 morsk\u0105 z portu Batumi. Tak\u0105 poleci\u0142 mu znajomy pan Jerzy Gruszkiewicz w wys\u0142anym 14 czerwca 1921 roku z Batumi li\u015bcie cytowanym przez mojego ojca we wspomnianym ju\u017c artykule pt. \u201eGlosa do Przedwio\u015bnia\u201d opublikowanym w numerze 1\/1994 pisma \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 i pami\u0119\u0107\u201d. Pradziadek zabra\u0142 ze sob\u0105 \u017con\u0119 i najm\u0142odszego syna Zbigniewa oraz gar\u015b\u0107 zgromadzonego przez 10 lat pobytu na Kaukazie dobytku, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 m.in. sekretarzyk, kt\u00f3ry do dzi\u015b stoi w moim domu, a tak\u017ce ka\u0142amarz z kamienia mydlanego zwanego popular- nie s\u0142oni\u0144cem i troch\u0119 sreber. Poniewa\u017c w polskim konsulacie otrzyma\u0142 polecenie przewiezienia do kraju poczty dyplomatycznej, dzi\u0119ki temu uzyska\u0142 pewne u\u0142atwienie w drodze do Polski. Jego starsi synowie \u2013 Czes\u0142aw i m\u00f3j dziadek Bronis\u0142aw wr\u00f3cili drog\u0105 l\u0105dow\u0105 przekraczaj\u0105c granice Polski w R\u00f3wnem 22 stycznia 1922 roku. Trzy dni wcze\u015bniej, bo 19 stycznia 1922 roku w \u201eKurjerze Warszawskim\u201d ukaza\u0142o si\u0119 og\u0142oszenie, kt\u00f3rego tre\u015b\u0107 brzmi: \u201ePiekarskich Bronis\u0142awa i Czes\u0142awa, syn\u00f3w Ludwika i Zofji z Ruszczykowskich, powracaj\u0105cych z Baku do kraju i przebywaj\u0105cych 4\u20139 pa\u017adziernika 1921 roku na stacji Kaziaty\u0144, poszukuj\u0105 rodzice. B\u0142agamy tych, kt\u00f3rzy mog\u0105 udzieli\u0107 informacji o losie syn\u00f3w naszych, aby zechcieli pisemnie lub ustnie zawiadomi\u0107: Warszawa, F. Piekarskiego, Podwale Nr. 1 a. 4, lub Koniecpol, Karol Bellon, L. Piekarskiemu.\u201d Karol Bellon to m\u0105\u017c Marii z Ruszczykowskich Bellonowej, rodzonej siostry prababci Zofii Konstancji z Ruszczykowskich Piekarskiej, za\u015b F. Piekarski to Franciszek Piekarski (1876\u20131945) przyrodni brat pradziadka Ludwika. Pradziadkowie dopiero rozpoczynali \u017cycie w wolnej wreszcie Polsce. Rodzina w ca\u0142o\u015bci spotyka\u0142a si\u0119 dopiero w lutym 1922 roku w Koniecpolu, gdzie wraz z rodzin\u0105 Bellon\u00f3w, czyli c\u00f3rk\u0105 i zi\u0119ciem prowadz\u0105cymi aptek\u0119 w rynku oraz dw\u00f3jk\u0105 ich dzieci mieszka\u0142a te\u015bciowa Ludwika Piekarskiego, a moja praprababcia Stanis\u0142awa Anna Sabina z Gorczyckich Ruszczykowska (1849\u20131929).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-1223\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-01-270x300.jpg\" alt=\"\" width=\"270\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-01-270x300.jpg 270w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-01-624x692.jpg 624w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-01.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 270px) 100vw, 270px\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-1224\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-02-261x300.jpg\" alt=\"\" width=\"261\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-02-261x300.jpg 261w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-02-624x715.jpg 624w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dowod-osobisty-BAKU-dziadka-bronka-02.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 261px) 100vw, 261px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Nast\u0119pne dokumenty po pradziadku, oprawione introligatorsko i zebrane w jego teczce, dotycz\u0105 ju\u017c jego \u017cycia po powrocie do Polski. Nie brak w\u015br\u00f3d nich jednak list\u00f3w, kt\u00f3rych autorzy dzi\u0119kuj\u0105 mu za przekazane wie\u015bci od pozosta\u0142ej na Kaukazie rodziny. Jest te\u017c pochodz\u0105ce z 18 marca 1922 roku zawiadomienie, \u017ce 24 marca o g. 8:00 wieczorem w siedzibie Stowarzyszenia Technik\u00f3w w Warszawie odb\u0119dzie si\u0119 odczyt pradziadka dotycz\u0105cy \u201eEkonomicznych stosunk\u00f3w na Kaukazie\u201d.<\/p>\n<p>Po pradziadku zachowa\u0142y si\u0119 jednak nie tylko dokumenty, ale te\u017c sporo innych rzeczy, jak wspomniany przeze mnie sekretarzyk czy ka\u0142amarz z kamienia mydlanego, oraz wiele ksi\u0105\u017cek, z kt\u00f3rych kilka dotyczy Kaukazu. Najbardziej wzruszaj\u0105ca jest ofiarowana mu przez syna i synow\u0105 publikacja z 1938 roku pt. \u201eAzerbajd\u017can w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Mehmed Emin Resul Zade (1884\u20131955). Wzruszaj\u0105ca dlatego, \u017ce na stronie tytu\u0142owej widnieje dedykacja: \u201eKochanemu tatusiowi od Bronka i Janki\u201d oraz data 25 sierpnia 1941, co pokazuje, \u017ce w okupowanej Polsce, w czasie gdy Polakom brak\u0142o nadziei, jego doros\u0142e dzieci (syn Bronis\u0142aw z synow\u0105 Janin\u0105 z Adamskich) pociesza\u0142y go ksi\u0105\u017ck\u0105 o czasach, krajach i zdarzeniach, w kt\u00f3rych bra\u0142 czynny udzia\u0142, jako aktywny zawodowo i w pe\u0142ni si\u0142 cz\u0142owiek. Wiem, \u017ce bardzo kocha\u0142 Kaukaz. Przez ca\u0142e \u017cycie przechowywa\u0142 nie tylko przywiezione stamt\u0105d dokumenty i pami\u0105tki, ale te\u017c wspomniane mapy, egzemplarze wydawanego w Tyflisie Biuletynu Handlowego oraz fotografie czy poczt\u00f3wki z widokami miast, wsi i krajobraz\u00f3w, kt\u00f3re widzia\u0142. Przecie\u017c, gdy w listopadzie 1921 roku opu\u015bci\u0142 Kaukaz nigdy wi\u0119cej ju\u017c tam nie powr\u00f3ci\u0142. Na Kaukazie zostawi\u0142 jednak nie tylko swoje serce, ale tak\u017ce i meble z\u0142o\u017cone na bakijskiej plebanii, na co jest stosowny dokument sporz\u0105dzony 30 pa\u017adziernika 1921 roku, podpisany zreszt\u0105 przez proboszcza ksi\u0119dza Stefana Demurowa (1871\u20131938), wspominanego w \u201ePrzedwio\u015bniu\u201d Stefana \u017beromskiego jako ksi\u0105dz Gruzin. Papier z piecz\u0119ci\u0105 bakijskiej parafii wymienia pozostawione przez pradziadka rzeczy. Wiem, \u017ce meble w stylu zakopia\u0144skim pochodzi\u0142y z maj\u0105tku Henryka Sienkiewi- cza w Obl\u0119gorku, a pradziadek naby\u0142 je w 1916 roku podczas pobytu w Polsce, po \u015bmierci pisarza. W 1938 roku bakijski ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 spalony przez bolszewik\u00f3w. Meble pewnie sp\u0142on\u0119\u0142y wraz z nim. Zreszt\u0105 historia uczy, \u017ce racj\u0119 mia\u0142 Michai\u0142 Bu\u0142hakow pisz\u0105c w \u201eMistrzu i Ma\u0142gorzacie\u201d, \u017ce tylko r\u0119kopisy nie p\u0142on\u0105. Teczka z papierami pradziadka prze\u017cy\u0142a wojn\u0119 i powstanie warszawskie, i cho\u0107 nadgryziona jest z\u0119bem czasu to jednak wiele schowanych w niej r\u0119kopis\u00f3w ma si\u0119 dobrze cho\u0107 przecie\u017c liczy sobie ju\u017c przesz\u0142o sto lat.<\/p>\n<p>Powy\u017cszy tekst zosta\u0142 opublikowany w biuletynie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego \u201cQuaerenda\u201d w nr 7\/2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wielokrotnie w swoich genealogicznych badaniach si\u0119ga\u0142am do posiadanych dokument\u00f3w. Przewa\u017cnie by\u0142y one polskoj\u0119zyczne. Tymczasem po moim pradziadku in\u017cynierze Ludwiku Piekarskim (1869\u20131945) zosta\u0142o sporo dokument\u00f3w rosyjskoj\u0119zycznych obrazuj\u0105cych jego pobyt na Kaukazie. Wiele z nich pokazuje, jak rozwija\u0142a si\u0119 gospodarka kaukaskich pa\u0144stewek, oraz jak wygl\u0105da\u0142y stosunki panuj\u0105ce mi\u0119dzy mieszkaj\u0105cymi tam Polakami a rdzennymi mieszka\u0144cami Kaukazu, jak r\u00f3wnie\u017c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[135,87,84,622,32,29,136,1003,86,38,1448],"class_list":["post-14463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-piekarscy","tag-baku","tag-bronislaw-michal-piekarski","tag-bronislaw-piekarski","tag-kaukaz","tag-ludwik-piekarski","tag-ludwik-roch-piekarski","tag-tyflis","tag-wladykaukaz","tag-zbigniew-piekarski","tag-zofia-piekarska","tag-zofia-z-ruszczykowskich-piekarska"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14463"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14465,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14463\/revisions\/14465"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}