![\"franciszek](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/02\/franciszek-Gorczycki.jpg\")
<\/a>Franciszek Gorczycki
zdj\u0119cie z okresu powstania styczniowego<\/p><\/div>\n
W dniu 17 lutego[1]<\/a> do dnia zawezwano mnie do dow\u00f3dcy, kt\u00f3ry odda\u0142 mi zapiecz\u0119towany rozkaz do oddzia\u0142u Rosego stoj\u0105cego w Olkuszu. By\u0142 on wys\u0142any uprzednio z Ojcowa, a liczy\u0142 oko\u0142o 60 koni i 100 piechoty uzbrojonej przewa\u017cnie w dubelt\u00f3wki. Dodano mi pi\u0119ciu kawalerzyst\u00f3w, z kt\u00f3rymi pojecha\u0142em z owym rozkazem do Olkusza. Tu stan\u0105\u0142em na 9 rano tj. w chwili, kiedy ca\u0142y tamtejszy oddzia\u0142 by\u0142 na mszy \u015b[wi\u0119]tej w ko\u015bciele parafialnym. Przed Olkuszem nie spotka\u0142em plac\u00f3wki, a po drodze jad\u0105cy w\u0142o\u015bcianie wiedzieli, i\u017c tam powsta\u0144cy, i m\u00f3wili mi o nich.<\/em><\/p>\n Bitwa pod Miechowem Poleci\u0142 mi on teraz zosta\u0107 przy nim w charakterze ordynansa-adiutanta. Pi\u0119ciu kawalerzyst\u00f3w odprowadzi\u0142em do plutonu Na\u0142\u0119cza. Przed wschodem s\u0142o\u0144ca 18 lutego[2]<\/a> (ostatni wtorek) zbli\u017cy\u0142 si\u0119 ca\u0142y oddzia\u0142 Kurowskiego pod Miech\u00f3w szos\u0105 od strony S\u0142omnik, tj. od po\u0142udnia. Na dwie wiorsty przed Miechowem Rochebrun ze swoim oddzia\u0142em wysun\u0105\u0142 si\u0119 naprz\u00f3d szos\u0105, za nim w znacznej odleg\u0142o\u015bci szli kosynierzy. Piechota uzbrojona w dubelt\u00f3wki rozsypana w \u0142a\u0144cuch tyralierski post\u0119powa\u0142a po obu stronach szosy. Plutony Na\u0142\u0119cza i Mi\u0119ty w szeregach zaj\u0119\u0142y prawe skrzyd\u0142o z lewego za\u015b skrzyd\u0142a post\u0119powa\u0142a kawaleria z niebieskimi chor\u0105giewkami. Jecha\u0142em przy Kurowskim, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142 Grekowicz, i skierowali\u015bmy si\u0119 ku gruszce, kt\u00f3ra sta\u0142a w polu.<\/em><\/p>\n Na nieca\u0142e p\u00f3\u0142torej wiorsty od Miechowa us\u0142yszeli\u015bmy tr\u0105bk\u0119 i w tej chwili pad\u0142y pierwsze strza\u0142y \u017co\u0142nierzy rosyjskich rozsypanych w tyraliery. Powsta\u0144cy przy okrzyku \u201ehura\u201d rzucili si\u0119 naprz\u00f3d, wobec tego Rosjanie uciekali biegiem do miasta i tu sformowali si\u0119 przy szosie i pod ko\u015bcio\u0142em, tu te\u017c nast\u0105pi\u0142o zaci\u0119te starcie z oddzia\u0142em Rochebruna. Tymczasem na prawym naszym skrzydle w do\u0142ach ukryci jeszcze \u017co\u0142nierze rosyjscy strzelali do naszych, tj. do pluton\u00f3w Mi\u0119ty i Na\u0142\u0119cza. Dosta\u0142em rozkaz dla nich: \u201eWyci\u0105\u0107 tych Moskali\u201d, o strzelaj\u0105 do do\u0142\u00f3w\u201d, z tym te\u017c pojecha\u0142em do naszych pluton\u00f3w. Na ten rozkaz oba plutony rzuci\u0142y si\u0119 naprz\u00f3d, a ja z nimi, gdy\u017c maj\u0105c konia tylko na uzdeczce nie zdo\u0142a\u0142em na razie go zawr\u00f3ci\u0107 i tak galopem wjechali\u015bmy w Miech\u00f3w, gdzie nas przyj\u0119\u0142a gradem kul piechota ustawiona pomi\u0119dzy koz\u0142ami u\u017cywanymi do ustawiania stragan\u00f3w na rynku. Z \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rych plutony te mia\u0142y wyci\u0105\u0107, zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch tylko, inni zd\u0105\u017cyli uciec do dom\u00f3w w Miechowie. Powsta\u0144cza kawaleria wystrzela\u0142a w tym ataku wszystkie \u0142adunki, jakie mia\u0142a w rewolwerach, i to nie z wielkim skutkiem, tote\u017c cz\u0119\u015b\u0107 jej zawr\u00f3ci\u0142a i uciek\u0142a z powrotem t\u0105 sam\u0105 ulic\u0105, kt\u00f3r\u0105 wjecha\u0142a w miasto. Reszta nas, a by\u0142o nas dziewi\u0119ciu, wyjechali\u015bmy drug\u0105 stron\u0105 miasta, gdzie bez wzgl\u0119du na strza\u0142y otworzy\u0142a nam zamkni\u0119ty szlaban ma\u0142a dziewczyna.<\/em><\/p>\n Pomi\u0119dzy wzmiankowanymi dziewi\u0119cioma kawalerzystami byli: Lipczy\u0144ski, Franc[iszek] Gaszy\u0144ski, Hubicki, Zachert Wilhelm, jeden taki, kt\u00f3ry za ca\u0142\u0105 bro\u0144 mia\u0142 parasol, innych nie pami\u0119tam. Kiedy z tej \u0142a\u017ani wyje\u017cd\u017cali\u015bmy z Miechowa, by\u0142o ju\u017c dawno po bitwie. Cze\u015b\u0107 oddzia\u0142u znajdowa\u0142a si\u0119 na szosie prowadz\u0105cej ku S\u0142omnikom w odleg\u0142o\u015bci najmniej 2 wiorst od Miechowa; po polach wida\u0107 by\u0142o oddzia\u0142ki po 20 i wi\u0119cej ludzi, zmierzaj\u0105ce tak\u017ce ku S\u0142omnikom, tj. w stron\u0119 Krakowa. Nas 9 st\u0119pa jechali\u015bmy teraz przez pola, kieruj\u0105c si\u0119 do jednego z oddzia\u0142k\u00f3w, kt\u00f3ry spostrzegli\u015bmy, szos\u0105 do Miechowa jecha\u0142o tez kilkunastu kozak\u00f3w, lecz ci nie strzelali do nas.<\/em><\/p>\n Jaki przebieg walki by\u0142 po drugiej stronie szosy i g\u00f3ry, nie mog\u0119 wiedzie\u0107, bo tam nie by\u0142em. Widzia\u0142em tylko znakomite ataki oddzia\u0142u Rochebruna. Ca\u0142y oddzia\u0142 Kurowskiego, jaki by\u0142 pod Miechowem, m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 oko\u0142o 1200 do 1300 ludzi. Oddzia\u0142 Rosego, jakkolwiek na czas przyszed\u0142 pod miasto, od strony p\u00f3\u0142nocnej, bez wystrza\u0142u cofn\u0105\u0142 si\u0119 przed tymi Rosjanami, kt\u00f3rzy sami uciekali ju\u017c z Miechowa, i rozproszy\u0142 si\u0119. Z oddzia\u0142u Kurowskiego zosta\u0142o oko\u0142o 300 ludzi, z kt\u00f3rymi on doszed\u0142 do Rac\u0142awic (s\u0142awnych z roku 1794). Tam to ju\u017c w nocy powiedzia\u0142 mi: \u201eZ takim wojskiem, jak powsta\u0144cy niepodobna wojowa\u0107, ju\u017c wszystko sko\u0144czone. Jako m\u0142ody jed\u017a pan do rodzic\u00f3w, a ja musz\u0119 uda\u0107 si\u0119 za granic\u0119\u201d.<\/em><\/p>\n Da\u0142em je\u015b\u0107 memu koniowi, napoi\u0142em go, a zm\u0119czony (nie spa\u0142em ju\u017c dwie noce), mody, usn\u0105\u0142em pod \u017c\u0142obem, nie d\u0142u\u017cej wszak\u017ce jak na p\u00f3\u0142 godziny. Gdym si\u0119 przebudzi\u0142, konia mego ju\u017c nie by\u0142o. Nie by\u0142o tez i Kurowskiego. Pozosta\u0142o tu mo\u017ce jeszcze 15 zm\u0119czonych powsta\u0144c\u00f3w, a pomi\u0119dzy nimi Zachert.<\/em><\/p>\n W Miechowie zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 70 powsta\u0144c\u00f3w i znaczna liczba rannych. Otrzymali rany: Grekowicz, Na\u0142\u0119cz, Mi\u0119ta. Zgin\u0119li Muszy\u0144ski[3]<\/a>, Dobra\u0144ski[4]<\/a> i kwiat m\u0142odzie\u017cy.<\/em><\/p>\n<\/a>
malowa\u0142: Walery Eljasz-Radzikowski\u00a0
\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/p><\/div>\n
\n