![\"stolica-10-2015\"](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/stolica-10-2015.jpg\")
<\/a> ![\"stolica-10-2015](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/stolica-10-2015-s3.jpg\")
<\/a><\/p>\nCzasem jedna fotografia, jeden list, jeden dokument wystarczy, by sta\u0107 si\u0119 wehiku\u0142em czasu. Mo\u017ce nas przenie\u015b\u0107 do \u015bwiata, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma i w miejsca, kt\u00f3re dzi\u015b wygl\u0105daj\u0105 zupe\u0142nie inaczej. Mnie przenios\u0142a do Warszawy sprzed stu lat i nad Jenisiej do krasnojarskiego kraju. A zacz\u0119\u0142o si\u0119 niewinnie. Od spektaklu…<\/strong><\/p>\n Cz\u0119sto zastanawia\u0142am si\u0119, kto zamieszkiwa\u0142 Warszaw\u0119 sto lat temu? W\u015br\u00f3d Warszawiak\u00f3w by\u0142o sporo Rosjan. Czy nam si\u0119 to dzi\u015b podoba czy nie, Warszawa by\u0142a miastem nale\u017c\u0105cym politycznie do carskiej Rosji. Cho\u0107 po powstaniu styczniowym zlikwidowano polskie szko\u0142y, a w urz\u0119dach obowi\u0105zywa\u0142 j\u0119zyk rosyjski, nadal ukazywa\u0142y si\u0119 polskoj\u0119zyczne gazety i ksi\u0105\u017cki, cho\u0107 na ka\u017cdej by\u0142a adnotacja o tym, \u017ce \u201edozwoleno cenzuroju\u201d. Mieszka\u0144cy Warszawy musieli zna\u0107 jako tako rosyjski, by m\u00f3c porozumiewa\u0107 si\u0119 z carskimi urz\u0119dnikami. Nie brak\u0142o te\u017c w\u015br\u00f3d Warszawiak\u00f3w mieszanych ma\u0142\u017ce\u0144stw polsko-rosyjskich, bo cho\u0107 prawdziwy patriota czy patriotka, powinni by\u0107 nieczuli na wdzi\u0119ki p\u0142ci przeciwnej narodu okupanta, to jednak serce nie s\u0142uga\u2026<\/p>\n W\u015br\u00f3d moich przodk\u00f3w, z Rosjank\u0105 o\u017ceni\u0142 si\u0119 brat prababci Zofii z Ruszczykowskich Piekarskiej \u2013 Kazimierz Ruszczykowski. Jego rodzice, a moi prapradziadkowie, Bronis\u0142aw Franciszek Ksawery Ruszczykowski i Stanis\u0142awa Anna Sabina z Gorczyckich odwr\u00f3cili si\u0119 od niego. Uznali to ma\u0142\u017ce\u0144stwo za zdrad\u0119 ojczyzny i nie chcieli nigdy widywa\u0107 w swoich progach zdrajcy narodu.<\/p>\n Z kolei Maria Szenk, c\u00f3rka Eufrozyny Jops i Micha\u0142a Szenka, czyli moich pi\u0119\u0107 razy pra, (rodzona siostra Karoliny Szenk mojej cztery razy pra), wysz\u0142a w po\u0142owie XIX wieku za asesora szpitala kolegialnego wojskowego, \u017bernoklejewa. By\u0142 Rosjaninem, a ona z mi\u0142o\u015bci do niego z luteranizmu przesz\u0142a na prawos\u0142awie. W tym duchu wychowa\u0142a swoje dzieci, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142y cztery c\u00f3rki i dw\u00f3ch syn\u00f3w. Nikt z rodziny nie powiedzia\u0142 jej na ten temat z\u0142ego s\u0142owa. Zreszt\u0105\u2026 c\u00f3rka Halina wysz\u0142a potem za m\u0105\u017c za Polaka o nazwisku Piasecki, a imieniu J\u00f3zef, wi\u0119c potomkowie jakby wr\u00f3cili do korzeni. Ca\u0142y czas zamieszkuj\u0105c zreszt\u0105 Sask\u0105 K\u0119p\u0119.<\/p>\n Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od spektaklu<\/strong><\/p>\n Fotografia z dziwnymi listami <\/strong><\/p>\n By\u0142y wi\u0119c to kompletnie pomieszane j\u0119zyki. Z tre\u015bci poczt\u00f3wki i listu wynika\u0142o, \u017ce kiedy pradziadek nie dawa\u0142 znaku \u017cycia, w prababci zakocha\u0142 si\u0119 nadawca tych list\u00f3w Leonid Piasecki \u2013 \u017co\u0142nierz carskiej armii. Musia\u0142 szale\u0144czo j\u0105 kocha\u0107 pisa\u0142 bowiem: \u201eTw\u00f3j g\u0142os brzmi w moich uszach, obraz tw\u00f3j zawsze przede mn\u0105. Straszny dla mnie czas. Tak przykro (w oryg. pchikro) nie by\u0142o nigdy. (\u2026) Kochana, z\u0142ota Karolciu co ze mn\u0105 b\u0119dzie? \u0141zy u mnie na oczach. To co da\u0142a\u015b mi przeczyta\u0107 na karteczce przed odjazdem poci\u0105gu nie daje mi spokoju. Rozpacz mnie ogarnia. Nie mog\u0119 sobie znale\u017a\u0107 miejsca w wagonie (\u2026) Napisze wi\u0119cej z Kijowa. Napisz mi, czy zrozumia\u0142a\u015b co\u015b z listu?\u201d.<\/em> Czyli autor zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce trudno b\u0119dzie odczyta\u0107 jego s\u0142owa. W nast\u0119pnym li\u015bcie pisze: \u201eWstyd mi, \u017ce nie umiem dobrze pisa\u0107 po polsku.\u201d <\/em>Skoro mu wstyd, to musia\u0142 by\u0107 Polakiem, ale by\u0107 mo\u017ce troch\u0119 zrusyfikowanym. Mo\u017ce to syn tego Piaseckiego, kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 Helen\u0105 – c\u00f3rk\u0105 Marii z Szenk\u00f3w \u017bernoklejewowej? List jest rozpaczliwy. Leonid pisze: \u201eMoja droga jakby\u015b wiedzia\u0142a co ze mn\u0105 dzieje si\u0119<\/em> (w oryg. deeche). Zosta\u0142y si\u0119 jedno wspomnienie o Kemp\u0119, no w my\u015blach i sercu jedna tylko ty. Niedobrze jest mi tak daleko od ciebie, tak smutno (\u2026) Dobrze jest mi tylko w nocy, kiedy nikt nie widzi mojej rozpaczy i \u0142zy mog\u0105 same p\u0142yn\u0105\u0107. Ka\u017cdego dnia patrz\u0119 na Twoj\u0105 fotografi\u0119, przyciskam do serca i czuj\u0119, \u017ce jeste\u015b mi bliska. Tak mi jest niedobrze, jak nie by\u0142o nigdy. Nie opisz\u0119 na papierze wszystkiego, co w sercu. Jedno mnie pociesza, \u017ce zobaczymy si\u0119. Nie na zawsze mnie wys\u0142ali tak daleko od Ciebie. Nie zapomnij moja z\u0142ota Karolciu, \u017ce gdzie\u015b daleko jest Tw\u00f3j Lenia, kt\u00f3ry ci\u0119 kocha a\u017c po sam gr\u00f3b. (\u2026) Boj\u0119 si\u0119 co b\u0119dzie, \u017ceby pr\u0119dzej si\u0119 zobaczy\u0107 i z\u0142\u0105czy\u0107 w jedn\u0105 rado\u015b\u0107 i jedn\u0105 rozpacz. Prosz\u0119 ci\u0119 moja kochana nie rozpaczaj, nie p\u0142acz, nie marnuj si\u0119. Modl\u0119 si\u0119 do Boga by pom\u00f3g\u0142 nam i by nas z\u0142\u0105czy\u0142. Oh! Nie mog\u0119 wi\u0119cej o tym pisa\u0107. M\u00f3dl si\u0119 za mnie, a ja modl\u0119 si\u0119 <\/em>(w oryg. modleche) za Ciebie. B\u00f3g nam pomo\u017ce. (\u2026) Chcia\u0142em jedno napisa\u0107, ale boj\u0119 si\u0119. Nie gniewaj si\u0119. Przyjad\u0119. Powiem. Poca\u0142uj Janink\u0119 ode mnie.\u201d<\/em> Janinka to moja babcia (Janina z Adamskich Piekarska). Skoro Piasecki pisa\u0142 o Janince musia\u0142 j\u0105 zna\u0107 i wiedzie\u0107, \u017ce prababcia mia\u0142a m\u0119\u017ca. Skoro mimo tego pisa\u0142 o mi\u0142o\u015bci do Karolci, znaczy wszyscy byli przekonani, \u017ce to wdowa. Co prababcia napisa\u0142a na karteczce, z kt\u00f3rej on nie zrozumia\u0142 ostatniego s\u0142owa? Dzi\u015b ju\u017c si\u0119 nie dowiem. Na ko\u0144cu listu by\u0142y jedyne s\u0142owa napisane cyrylic\u0105. To jego kijowski adres: \u201e\u041a\u0456\u0435\u0432\u044a\u041a\u0456\u0435\u0432\u0441\u043a\u043e\u0435\u0432\u043e\u0435\u043d\u043d\u043e\u0435\u0443\u0447\u0438\u043b\u0438\u0449\u0435. \u042e\u043d\u043a\u0435\u0440\u04431\u0440\u043e\u0442\u044b\u041b\u0435\u043e\u043d\u0438\u0434\u0443 J\u043e\u0441\u0438\u0444\u043e\u0432\u0438\u0447\u0443\u041f\u044f\u0441\u0435\u0446\u043a\u043e\u043c\u0443\u201d. Ca\u0142a nasza pracuj\u0105ca nad spektaklem tr\u00f3jka, cz\u0119sto rozmawia\u0142a o tych dw\u00f3ch listach. Nie znalaz\u0142y si\u0119 w spektaklu, bo nie pasowa\u0142y do monodramu, ale\u2026 postanowili\u015bmy je, jako \u201eSpraw\u0119 Leonida Piaseckiego\u201d, a co za tym idzie wielk\u0105 ciekawostk\u0119 j\u0119zykow\u0105, w\u0142\u0105czy\u0107 do programu teatralnego i to w oryginalnej pisowni. Z rozm\u00f3w z j\u0119zykoznawcami wiem, \u017ce tak poczynione zapiski s\u0105 dla wielu z nich cennym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy. W naszych rozwa\u017caniach o dalszych losach Piaseckiego byli\u015bmy zgodni co do jednego. Musia\u0142 zgin\u0105\u0107 albo w czasie I-szej wojny \u015bwiatowej albo w czasie rewolucji pa\u017adziernikowej, gdy\u017c niemo\u017cliwe jest, by m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry tak kocha\u0142 kobiet\u0119, wi\u0119cej si\u0119 do niej nie odezwa\u0142.<\/p>\n Wywo\u0142uj\u0119 ducha<\/strong><\/p>\n Nadchodzi rehabilitacja<\/strong><\/p>\n Nagle wszystko u\u0142o\u017cy\u0142o mi si\u0119 w ca\u0142o\u015b\u0107. Zrozumia\u0142am czemu nie pisa\u0142 do prababci\u2026 Przecie\u017c skoro listy pradziadka Antoniego pisane z le\u017c\u0105cej niedaleko od Moskwy Ka\u0142ugi, do kt\u00f3rej w pewnym momencie trafi\u0142, nie dochodzi\u0142y do Warszawy, to jak mog\u0142y dotrze\u0107 z\u2026 dalekiego Jenisiejska? Zrozumia\u0142am te\u017c, \u017ce wywo\u0142any przeze mnie dla potrzeb ksi\u0105\u017cki duch Piaseckiego, domaga si\u0119 po prostu rehabilitacji. Legenda Pragi Po\u0142udnie zosta\u0142a napisana. Pozosta\u0142a we mnie jednak du\u017ca ciekawo\u015b\u0107. Jaki w\u0142a\u015bciwie by\u0142 Leonid Piasecki? Zdecydowa\u0142am si\u0119 napisa\u0107 list do autor\u00f3w strony. Mo\u017ce uda si\u0119 skontaktowa\u0107 z jego potomkami? Po wielu perypetiach uda\u0142o si\u0119. Trafi\u0142am na wnuka Leonida Piaseckiego. Siergiej Smolkin ma 53 lata i mieszka w Krasnojarsku. Gdy dosta\u0142 ode mnie skan fotografii swojego dziadka przyzna\u0142, \u017ce zaniem\u00f3wi\u0142 z wra\u017cenia. W zbiorach jego rodziny jest tylko jedno zdj\u0119cie Leonida. To ze strony \u201eMEMORIAL\u201d, kt\u00f3re, jak napisa\u0142 Siergiej, \u201ezawdzi\u0119cza\u201d archiwom FSB (spadkobiercy KGB), bo wszystkie fotografie i pami\u0105tki po dziadku sp\u0142on\u0119\u0142y w po\u017carze domu. T\u0119 fotografi\u0119 zm\u0119czonego, smutnego cz\u0142owieka, rodzina otrzyma\u0142a dopiero w 1994 roku z FSB. Do tego momentu Siergiej nie mia\u0142 poj\u0119cia, jak wygl\u0105da\u0142 jego dziadek. Nie ma jednak \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce posta\u0107 na przes\u0142anej przeze mnie fotografii to on: Leonid J\u00f3zefowicz Piasecki, ojciec jego matki Iji z Piaseckich Smolkiny. \u201eCi\u0105gle s\u0142ysza\u0142em, \u017ce jestem podobny do dziadka, zw\u0142aszcza z tego, jak si\u0119 poruszam. Podobno, jak typowy Polak. Ale a\u017c do 1994 roku nie mia\u0142em poj\u0119cia, jak dziadek wygl\u0105da\u0142. A do dzi\u015b nie wiem, co jest takiego polskiego w tym moim chodzie. (\u2026) nic nie wiem o jego \u017cyciu sprzed 1917 roku, bo nigdy nie chcia\u0142 o tym m\u00f3wi\u0107.\u201d \u2013 <\/em>napisa\u0142 Siergiej w e-mailu.<\/p>\n Wracam w przesz\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n Jakie by\u0142y losy Piaseckiego po opuszczeniu Warszawy w 1916 roku i wyje\u017adzie do Kijowa? W armii carskiej s\u0142u\u017cy\u0142 w randze sztabskapitana. Bra\u0142 udzia\u0142 w rewolucji pa\u017adziernikowej, ale nie ma dokument\u00f3w na to, po czyjej by\u0142 stronie. S\u0105dz\u0105c z dalszych los\u00f3w, a tak\u017ce z tego, jakiego by\u0142 pochodzenia, jest mo\u017cliwe, \u017ce po stronie bia\u0142ych. W 1917 roku by\u0142 ranny i trafi\u0142 do szpitala w Piotrogradzie. Tam te\u017c zamieszka\u0142 po rewolucji. W 1927 roku, gdy nadesz\u0142a pierwsza fala represji, zosta\u0142 po raz pierwszy skazany z trzech paragraf\u00f3w i zes\u0142any, jako wr\u00f3g narodu, do Jenisiejska. Tam pozna\u0142 swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119 Aleksandr\u0119 Aleksandrown\u0119 Dru\u017cynin\u0119, kt\u00f3ra wysz\u0142a za niego za m\u0105\u017c, ale nie z mi\u0142o\u015bci. Jej m\u0142odsza siostra Zofia Aleksandrowna Szczetynina, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku XXI wieku spisa\u0142a histori\u0119 rodziny, tak to wspomina: \u201eSzura <\/em>(zdrobnienie od imienia Aleksandra) wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Piaseckiego Leona J\u00f3zefowicza, kt\u00f3ry by\u0142 starszy od niej o 19 lat. Nie wysz\u0142a dobrowolnie. Okoliczno\u015bci by\u0142y takie, \u017ce mia\u0142a wobec niego d\u0142ug wdzi\u0119czno\u015bci. Szura mia\u0142a syna Siergieja. \u017by\u0142 w pasiece (u dziadk\u00f3w), a ja i Tania \u017cy\u0142y\u015bmy z Szur\u0105 w mie\u015bcie u Tatiany Tolkaczewej i uczy\u0142y\u015bmy si\u0119 w szkole. Szala\u0142 tyfus i Szura zachorowa\u0142a.W tym czasie przyjecha\u0142 Piasecki i spyta\u0142 Tani\u0119: W 1937 roku w Igarce Piasecki zosta\u0142 ponownie aresztowany za antysowieck\u0105 agitacj\u0119 i udzia\u0142 w spisku. \u017bonie cudem uda\u0142o si\u0119 wraz z dzie\u0107mi uciec do Jenisiejska. Z dokument\u00f3w wydanych w 1994 roku przez Krasnojarski odzia\u0142 FSB wynika, \u017ce Piasecki mia\u0142 wykszta\u0142cenie \u015brednie. W czasie aresztowania mia\u0142 przy sobie: obligacje na 1450 rubli, 520 rubli got\u00f3wki i zegarek kieszonkowy. \u201eBy\u0142 wrogo nastawiony do ustroju, systematycznie przewodzi\u0142 kontrrewolucji i agitowa\u0142 przeciwko w\u0142adzy radzieckiej i partii\u201d <\/em>\u2013 twierdzi\u0142 dokument. W pami\u0119tniku Zofii Aleksandrowny Szczetyninej wyczyta\u0142am:<\/p>\n \u201eRok 1937 by\u0142 dla cz\u0142onk\u00f3w naszej rodziny tragiczny. Stali\u015bmy si\u0119 wrogami narodu. Piasecki, Polak, i tym ju\u017c winny, oficer carskiej armii, jeszcze bardziej winny. Uczciwie pracowa\u0142 dla w\u0142adzy sowieckiej. Dobrze wiem, \u017ce nigdy nie sprzeniewierzy\u0142 nawet jednej pa\u0144stwowej kopiejki. A jednak podpad\u0142 pod paragraf i dosta\u0142 sze\u015b\u0107 lat. Cudem prze\u017cy\u0142. Kiedy pozwolono mu pisa\u0107 listy do rodziny pisa\u0142 takie: Z zes\u0142ania wr\u00f3ci\u0142 wyniszczony szkorbutem. Prawie \u015blepy i w depresji. Zamieszka\u0142 wraz z c\u00f3rkami w krasnojarskiej wsi Brianka i pracowa\u0142 w Jenisiejsku. Zmar\u0142 w 1962 roku.<\/p>\n Polski p\u0119pek \u015bwiata <\/strong><\/p>\n Leonid J\u00f3zefowicz Piasecki by\u0142 kuzynem mojej prababci. (Ich babcie by\u0142y siostrami.) On by\u0142 synem J\u00f3zefa Piaseckiego i Heleny z \u017bernoklejew\u00f3w, c\u00f3rki Marii Szenk, a ona c\u00f3rk\u0105 W\u0142\u0105dys\u0142awa Przybytkowskiego i Anny z Neumann\u00f3w Przybytkowskiej, c\u00f3rki Karoliny Szenk. St\u0105d wsp\u00f3lnie sp\u0119dzany, z Karolci\u0105 i jej c\u00f3rk\u0105 Janink\u0105, czas na Saskiej K\u0119pie i wspomnienia K\u0119py. Prawdopodobnie wcze\u015bniej, jako wnuk Rosjanina \u017bernoklejewowa, uczy\u0142 si\u0119 w rosyjskich szko\u0142ach, by\u0107 mo\u017ce w Moskwie. Ale to domys\u0142y na podstawie tego, gdzie zosta\u0142a wykonana jego fotografia z mojej kolekcji, a tak\u017ce na podstawie stopnia znajomo\u015bci rosyjskiego i polskiego. Siergiej Smolkin napisa\u0142: \u201eZ opowie\u015bci mamy i cioci wiem, \u017ce dziadek mia\u0142 bardzo trudny charakter. Typowy polski szlachcic, p\u0119pek \u015bwiata, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego wszystko si\u0119 kr\u0119ci. Wyobra\u017cam sobie, jak cz\u0142owiekowi z takim charakterem by\u0142o ci\u0119\u017cko w obozach. Przed aresztowaniem w 1937 roku korespondowa\u0142 z rodzin\u0105 z Warszawy, ale z kim, o czym i w jakim j\u0119zyku – nikt ju\u017c dzi\u015b nie wie.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W pa\u017adziernikowym numerze miesi\u0119cznika „Stolica” ukaza\u0142 si\u0119 m\u00f3j artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony historii Leonida Piaseckiego – kuzyna mojej praprababci. W miesi\u0119czniku z przyczyn technicznych skr\u00f3cono go do trzech stron. Tu pe\u0142na wersja. Czasem jedna fotografia, jeden list, jeden dokument wystarczy, by sta\u0107 si\u0119 wehiku\u0142em czasu. Mo\u017ce nas przenie\u015b\u0107 do \u015bwiata, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma i w miejsca, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,401,402,7,15,400],"tags":[28,102,22,24,23,405,55,27,25,26,406,404,403],"class_list":["post-2976","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-adamscy","category-jops","category-piaseccy","category-przybytkowscy","category-szenk","category-zernoklejew","tag-antoni-adamski","tag-fotografia","tag-janina-adamska","tag-janina-piekarska","tag-janina-z-adamskich-piekarska","tag-jozef-piasecki","tag-karolina-szenk","tag-leokadia-karolina-adamska","tag-leokadia-karolina-przybytkowska","tag-leokadia-karolina-z-przybytkowskich-adamska","tag-leonid-piasecki","tag-maria-szenk","tag-maria-zernoklejew"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2976"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5656,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2976\/revisions\/5656"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a>W 2013 roku przygotowywali\u015bmy wraz z aktorem Zacharjaszem Muszy\u0144skim i re\u017cyserk\u0105 Ma\u0142gorzat\u0105 Szyszk\u0105 spektakl \u201eListy do Skr\u0119cipitki\u201d oparty o napisane sto lat temu (1913-1918) listy mojego pradziadka Antoniego Adamskiego do, zwanej Karolci\u0105, prababci Leokadii Karoliny z Przybytkowskich. Bohaterem spektaklu, (kt\u00f3ry co jaki\u015b czas jest grany) jest m\u00f3j pradziadek \u2013 warszawski kolejarz, wys\u0142any przez lekarzy do le\u017c\u0105cego za Uralem Szafranowa, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 sanatorium gdzie lecz\u0105 gru\u017alic\u0119. W 1914 roku przychodzi do \u017cony jego ostatni list z Szafranowa. W nim informacja, \u017ce wraca, ale\u2026 nadawca nie dociera jednak do Warszawy. Wybucha pierwsza wojna \u015bwiatowa i rewolucja. Z opowie\u015bci rodzinnych pami\u0119ta\u0142am, \u017ce prababcia przez jaki\u015b czas my\u015bla\u0142a, \u017ce jest wdow\u0105. Nast\u0119pny list od m\u0119\u017ca dosta\u0142a bowiem dopiero w 1918 roku. A w nim informacja, \u017ce m\u0105\u017c jest ju\u017c bardzo chory i gdy wr\u00f3ci to \u201epociechy ze mnie mie\u0107 nie b\u0119dziecie (\u2026) g\u0142\u00f3wnie ciesz\u0119 si\u0119 tym, \u017ce zobacz\u0119 Warszaw\u0119, Wis\u0142\u0119, K\u0119p\u0119.\u201d<\/em><\/p>\n<\/a>Wraz z przygotowaniami do spektaklu powstawa\u0142a internetowa strona projektu, na kt\u00f3rej publikowali\u015bmy rzeczy zwi\u0105zane z bohaterami monodramu \u2013 opr\u00f3cz list\u00f3w stanowi\u0105cych podstaw\u0119 scenariusza, tak\u017ce \u015bwiadectwa urodzenia, fotografie i dokumenty. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142a si\u0119 zawarto\u015b\u0107 koperty, kt\u00f3r\u0105 tak, jak i inne pami\u0105tki, wyj\u0119\u0142am z domowego archiwum. Koperta nosi\u0142a tytu\u0142: \u201eLeonid Piasecki \u2013 junkier kijowskiej roty\u201d. W \u015brodku by\u0142a fotografia m\u0142odego, przystojnego cz\u0142owieka, ze zgrabnym kr\u00f3tkim w\u0105sem. Mia\u0142 niezwykle szlachetne rysy twarzy, wskazuj\u0105ce ambitnego i pe\u0142nego nadziei na lepsze jutro m\u0142odzie\u0144ca. Wraz z fotografi\u0105 w kopercie by\u0142y zapisana na odwrocie poczt\u00f3wka i list. Zna\u0142am to od dzieci\u0144stwa, ale nigdy nie odczyta\u0142am poczt\u00f3wki ani listu, bo kiedy\u015b wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce to w jakim\u015b obcym j\u0119zyku. Przy okazji spektaklu zawzi\u0119\u0142am si\u0119, by odcyfrowa\u0107 t\u0119 korespondencj\u0119. Nie by\u0142o \u0142atwo\u2026 pomog\u0142o dopiero g\u0142o\u015bne czytanie. Tre\u015b\u0107 by\u0142a bowiem napisana \u0142aci\u0144skim alfabetem, ale tak, jak Rosjanie zapisuj\u0105 rosyjski.<\/p>\n<\/a> <\/a> <\/a> <\/a><\/p>\n<\/a>Na pocz\u0105tku 2014 roku siad\u0142am do pisania ksi\u0105\u017cki o nowych legendach warszawskich. Dosta\u0142am na ni\u0105 stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ka\u017cda dzielnica b\u0119dzie mia\u0142a legend\u0119 mojego autorstwa, w kt\u00f3rej s\u0105 prawdziwe, historyczne miejsca i prawdziwe postaci tu kiedy\u015b \u017cyj\u0105ce. Chc\u0119 pokaza\u0107 miasto, jako \u017cywy organizm, z lud\u017ami, kt\u00f3rzy kiedy\u015b chodzili jego ulicami, a kt\u00f3rych duchy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie chc\u0105 tych ulic, skwer\u00f3w, plac\u00f3w czy cmentarzy opu\u015bci\u0107. Ca\u0142y czas maj\u0105 tu swoje sprawy do za\u0142atwienia. Legend\u0119 Pragi Po\u0142udnie postanowi\u0142am zaczepi\u0107 w 1916 roku, kiedy to wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska rosyjskie wysadzaj\u0105 w powietrze dwa prz\u0119s\u0142a mostu poniatowskiego. Mo\u017ce dokonuje tego Leonid Piasecki? W ko\u0144cu by\u0142 w carskiej armii. W legendzie jest wi\u0119c most, ale i dom praprababci, w kt\u00f3rym wtedy mieszka\u0142a moja prababcia z c\u00f3rk\u0105 Janink\u0105. To stoj\u0105cy po dzi\u015b dzie\u0144 przy Walecznych 37 drewniany, najstarszy dom Saskiej K\u0119py. Mia\u0142am jednak pewien \u201etw\u00f3rczy\u201d problem\u2026 czemu duch Piaseckiego pojawia si\u0119 dzi\u015b w Warszawie? Siedz\u0105c nad tekstem wpisa\u0142am w google jego dane, ale cyrylic\u0105. Wyskoczy\u0142 mi jeden dokument, od kt\u00f3rego serce zacz\u0119\u0142o bi\u0107 niezwykle mocno, bo towarzyszy\u0142a dokumentowi fotografia. Na niej znajoma twarz, ale troch\u0119 starsza. Te same brwi, te same uszy, te same oczy i tylko spojrzenie smutne. Strona nazywa si\u0119 \u201eMEMORIAL\u201d i jest po\u015bwi\u0119cona wszystkim, kt\u00f3rzy kiedykolwiek zostali zes\u0142ani do sowieckich \u0142agr\u00f3w. P\u00f3\u0142 nocy por\u00f3wnywa\u0142am obie fotografie. Patrz\u0105c na nie powoli przestawa\u0142am mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. To by\u0142 \u201enasz\u201d Piasecki. Z dokument\u00f3w wynika\u0142o, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w 1890 roku w Warszawie, jako Polak, syn J\u00f3zefa. W latach 20-tych mieszka\u0142 w Jenisiejsku. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 mianowany szefem biura transportu w obszarze operacyjnym GUSMP (g\u0142\u00f3wna dyrekcja p\u00f3\u0142nocno-morskiej floty) w porcie Igarka. W listopadzie 1937 roku zosta\u0142 aresztowany i skazany z trzech paragraf\u00f3w na 10 lat \u0142agr\u00f3w. Jeden z zarzut\u00f3w brzmia\u0142: \u201eprzynale\u017cno\u015b\u0107 do oficerskiego spisku powsta\u0144czego\u201d<\/em>. By\u0142 w obozie inwalid\u00f3w w Kaczy. Zosta\u0142 zwolniony w 1946 roku. Po zwolnieniu pracowa\u0142 w Jenisiejsku. Za \u017cycia nie zosta\u0142 zrehabilitowany. To dokona\u0142o si\u0119 dopiero w pa\u017adzierniku 1989 roku na wniosek jego c\u00f3rki \u2013 Mai Leonidowny Karadinoj.<\/p>\n<\/a> <\/a> <\/a><\/p>\n
\n– Kto tam u was tak j\u0119czy?
\n– To Szura Dru\u017cynina.
\nOn wszed\u0142 do pokoju, popatrzy\u0142 i szybko wyszed\u0142. Kr\u00f3tko potem przywi\u00f3z\u0142 lekarza. Szur\u0119 po\u0142o\u017cyli do specjalnego baraku dla zainfekowanych. Tam Piasecki powiedzia\u0142 personelowi, \u017ce to jego \u017cona. Oni m\u00f3wi\u0105 o tym Szurze, a ona zaprzecza. Oni \u015bmiej\u0105 si\u0119. No, ale Leonid J\u00f3zefowicz musia\u0142 odje\u017cd\u017ca\u0107. Przed odjazdem zostawi\u0142 nam paczk\u0119 i powiedzia\u0142:
\n– Otworzy j\u0105 Szura, jak wyjdzie ze szpitala.
\nW paczce by\u0142o kilkana\u015bcie kilogram\u00f3w czekolady, bo jemu zale\u017ca\u0142o na tym, by poprawi\u0142o si\u0119 zdrowie Szury.
\nMi\u0119dzy Szur\u0105 a Piaseckim wywi\u0105za\u0142a si\u0119 korespondencja. I po kilku listach Szura zgodzi\u0142a si\u0119 zosta\u0107 jego \u017con\u0105. Ale kiedy nadszed\u0142 czas wychodzenia za m\u0105\u017c, Szura chcia\u0142a si\u0119 utopi\u0107, no ale \u017cal jej by\u0142o syna Siergieja. I tak zosta\u0142a \u017con\u0105 Piaseckiego. Na pocz\u0105tku on wywi\u00f3z\u0142 j\u0105 do Brianki, a potem zosta\u0142 naczelnikiem bazy transportowej w Igarce. Tam urodzi\u0142y im si\u0119 c\u00f3rki, bli\u017aniaczki \u2013 Maja i Ija.\u201d \u00a0<\/em><\/p>\n
\n\u201eSzura, po\u015blij mi 2 kg cukru, 3 kg oleju, 3 kg ry\u017cu, 3 kg kaszy manny, ser, w\u0119dliny, mi\u00f3d, s\u0142odycze…\u201d
\nA wszystko to na dw\u00f3ch lub trzech karteczkach drobnym pismem. Jak si\u0119 to wszystko zliczy\u0142o \u2013 wychodzi\u0142y tony produkt\u00f3w.
\nTata m\u00f3wi\u0142:
\n– Szura, on nienormalny.
\nJednak, kiedy zosta\u0142 zwolniony, przyszed\u0142 bardzo normalny cz\u0142owiek. My posy\u0142ali\u015bmy mu do obozu paczki 10 kg. W nich 1 kg oleju, 1-2 kg cukru, suchary i inne produkty.
\n– Leonid J\u00f3zefowicz, czemu pisali\u015bcie takie listy?
\n– By\u0142em g\u0142odny.
\nZosta\u0142 zwolniony, kiedy wyzwolono Polsk\u0119.\u201d<\/em><\/p>\n