{"id":3359,"date":"2014-10-26T00:10:39","date_gmt":"2014-10-26T00:10:39","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=3359"},"modified":"2014-09-03T06:39:41","modified_gmt":"2014-09-03T06:39:41","slug":"antoni-skrzynecki-w-polskim-slowniku-biograficznym","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=3359","title":{"rendered":"Antoni Skrzynecki w Polskim S\u0142owniku Biograficznym"},"content":{"rendered":"<p>Has\u0142o o Skrzyneckim, czyli m\u0119\u017cu Marii Gorczyckiej I voto Skawi\u0144skiej, II voto Skrzyneckiej, siostry mojej praprababci Stanis\u0142awy Anny Sabiny z Gorczyckich Ruszczykowskiej, zosta\u0142o w Polskim S\u0142owniku Biograficznym opublikowane jeszcze w roku 1997. Zrobi\u0142o na mnie du\u017ce wra\u017cenie, zw\u0142aszcza akapit o kradzie\u017cy powie\u015bci. Dobrze, \u017ce na samym pocz\u0105tku powstawania projektu za\u0142o\u017cy\u0142am, \u017ce publikuj\u0119 wszystko. Nawet to, co jest nie\u0142adne. <strong><a href=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/antoni_skrzynecki.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-2163 size-medium\" src=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/antoni_skrzynecki-193x300.jpg\" alt=\"antoni_skrzynecki\" width=\"193\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/antoni_skrzynecki-193x300.jpg 193w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/antoni_skrzynecki-659x1024.jpg 659w, http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/antoni_skrzynecki-624x968.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 193px) 100vw, 193px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p><strong>Skrzynecki<\/strong>\u00a0Antoni, pseud.: Zbigniew Ko\u015bciesza, Boles\u0142aw Szyma\u0144ski,Vester,\u00a0Werytus, Antoni Werytus i in. (1853\u20131923), dziennikarz, publicysta, prozaik. Ur. w Piotrkowie Trybunalskim, by\u0142 stryjecznym wnukiem gen. Jana Skrzyneckiego (zob.), synem Adama, ziemianina z \u0141\u0119czyckiego.<\/p>\n<p>Po uko\u0144czeniu gimnazjum w Warszawie wst\u0105pi\u0142 do seminarium duchownego, lecz wkr\u00f3tce zrezygnowa\u0142. W l. 1876\u20137 studiowa\u0142 na Wydz. Filoz. UJ jako student nadzwyczajny. S\u0142ucha\u0142 wyk\u0142ad\u00f3w J\u00f3zefa Szujskiego, Stanis\u0142awa Tarnowskiego i in. W tym czasie (wg T. Foppa) og\u0142asza\u0142 swe pierwsze artyku\u0142y w prasie krakowskiej. W r. 1878 zamieszka\u0142 w Warszawie i rozpocz\u0105\u0142 karier\u0119 dziennikarsk\u0105. Rzutko\u015b\u0107, bystro\u015b\u0107 obserwacji, \u0142atwo\u015b\u0107 pisania i dobry styl sprawi\u0142y, i\u017c sta\u0142 si\u0119 cenionym wsp\u00f3\u0142pracownikiem wielu periodyk\u00f3w warszawskich. Liczne artyku\u0142y, felietony i sprawozdania z imprez publikowa\u0142 w \u201eKurierze Porannym\u201d, cz\u0119sto jako specjalny wys\u0142annik redakcji; np. w r. 1886 przebywa\u0142 w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim w celu zbadania stosunk\u00f3w panuj\u0105cych w g\u00f3rnictwie, a swoje spostrze\u017cenia wyzyska\u0142 p\u00f3\u017aniej w szkicu\u00a0<em>Z dziej\u00f3w g\u00f3rnictwa\u00a0<\/em>(\u201eW\u0119drowiec\u201d 1896). Zosta\u0142 te\u017c cz\u0142onkiem redakcji (kierownikiem dzia\u0142u wiadomo\u015bci bie\u017c\u0105cych) \u201eKuriera Warszawskiego\u201d, by\u0142 autorem wielu reporta\u017cy pisanych w lekkim felietonowym stylu; uwa\u017cano go za \u00abtw\u00f3rc\u0119 nie znanego dot\u0105d w prasie warszawskiej dzia\u0142u reporterskiego\u00bb (K. Pollack), chocia\u017c Stefan Dunin twierdzi\u0142, \u017ce S., \u00absiedz\u0105c przy biurku redakcyjnym, stwarza\u0142 fikcje, kt\u00f3re opisywa\u0142, nadaj\u0105c im cechy rzeczywisto\u015bci\u00bb.<\/p>\n<p>W l. 1891\u20138 by\u0142 S. kierownikiem literackim \u201eW\u0119drowca\u201d i na jego \u0142amach publikowa\u0142 w ka\u017cdym roku po kilkadziesi\u0105t artyku\u0142\u00f3w, felieton\u00f3w oraz recenzje i noty, a tak\u017ce reporta\u017ce i utwory beletrystyczne (m. in. powie\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105\u00a0<em>Wierz\u0119 w Boga<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1894\u20135, wyd. osobne W. 1895 i skr\u00f3cone pt.<em>Wierz\u0119\u2026<\/em>,<em>\u00a0<\/em>\u0141om\u017ca 1936). Sporo uwagi po\u015bwi\u0119ca\u0142 Warszawie (m. in. w artyku\u0142ach\u00a0<em>Nowa Warszawa<\/em>,<em>\u00a0<\/em><em>Warszawa w XX wieku<\/em>,<em>\u00a0<\/em><em>Szopka warszawska<\/em>,1891, Jubileusz Towarzystwa Kredytowego m. Warszawy, 1895). Prowadzi\u0142 tak\u017ce rubryk\u0119\u00a0<em>W \u015bwiatku teatralnym<\/em>,<em>\u00a0<\/em>w kt\u00f3rej informowa\u0142 o wydarzeniach z tej dziedziny, kre\u015bli\u0142 sylwetki aktor\u00f3w dawnych i wsp\u00f3\u0142czesnych, przytaczaj\u0105c anegdoty z ich \u017cycia. W l. dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ukazywa\u0142y si\u0119 korespondencje S-ego z Kr\u00f3lestwa w krakowskich dziennikach \u201eG\u0142os Narodu\u201d i \u201eNowa Reforma\u201d.<\/p>\n<p>Po wykryciu autorstwa atak\u00f3w na wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela \u201eKuriera Warszawskiego\u201d F. S. Lewentala, kt\u00f3re S. zamieszcza\u0142 anonimowo w \u201eRoli\u201d, zosta\u0142 on z redakcji \u201eKuriera\u201d 1 X 1898 usuni\u0119ty. T.r. \u015brodowisko literackie i dziennikarskie Warszawy wzburzy\u0142a sprawa plagiatu dokonanego przez S-ego, kt\u00f3ry r\u0119kopis noweli Stanis\u0142awa H\u0142aski pt. \u201eKobieta \u2013 siostra\u201d, znaleziony w redakcji \u201eW\u0119drowca\u201d, opublikowa\u0142 w tym\u017ce pi\u015bmie pod zmienionym tytu\u0142em\u00a0<em>Homo. Kartka z \u017cycia Amerykanki\u00a0<\/em>z podpisem Ignotus. Ukaza\u0142o si\u0119 kilka artyku\u0142\u00f3w pi\u0119tnuj\u0105cych post\u0119powanie S-ego, on sam wytoczy\u0142 redakcji \u201eTygodnika Ilustrowanego\u201d proces o znies\u0142awienie, ale go przegra\u0142. W l. 1901\u20133 S. znalaz\u0142 sta\u0142e zatrudnienie w \u201eGazecie Warszawskiej\u201d. G\u0142\u00f3wnym jednak jego miejscem pracy przez wiele lat by\u0142a \u201eRola\u201d. Zaprzyja\u017aniony z jej redaktorem Janem Jele\u0144skim, sta\u0142 si\u0119 S. jednym z gorliwszych propagator\u00f3w idei reprezentowanych na \u0142amach tego pisma, g\u0142\u00f3wnie klerykalizmu i antysemityzmu (akcenty antysemickie pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce w oddzielnie wydanym opowiadaniu S-ego\u00a0<em>Szukaj \u017byda<\/em>,<em>\u00a0<\/em>W. 1900). Na \u0142amach \u201eRoli\u201d w l. 1895\u20131912 ukaza\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac S-ego: artyku\u0142y, opowiadania i powie\u015bci wsp\u00f3\u0142czesne (m. in.\u00a0<em>Na o\u015blep<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1895\u20136;\u00a0<em>Muchy. Obrazki z pami\u0119tnika paj\u0105ka<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1897\u20138, 1900;\u00a0<em>Spiritus flat\u2026<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1898\u20139;<em>Potomek Wallensteina<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1903;\u00a0<em>Warszawa w 2000 roku<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1900\u20131) oraz szkic o katolickich misjach\u00a0<em>Krzy\u017c na dalekim Wschodzie\u00a0<\/em>(1904). Powie\u015bciom jego zarzuca\u0142 Ignacy Matuszewski \u00ablichy j\u0119zyk\u00bb i \u00abp\u0142ytko\u015b\u0107 pomys\u0142\u00f3w\u00bb, a tak\u017ce paszkwilanctwo. Wg Foppa prace z akcentami antysemickimi publikowa\u0142 S. w \u201eRoli\u201d pod pseud. Boles\u0142aw Szyma\u0144ski (lub B.S., B. Szym., Bol. Szym.), m. in. powie\u015b\u0107\u00a0<em>Czerwona jarmu\u0142ka\u00a0<\/em>(1908) oraz jako Zbigniew Ko\u015bciesza; pod tym ostatnim pseud. og\u0142osi\u0142 w tym\u017ce pi\u015bmie m. in. obszerne studium Z\u00a0<em>ko\u0144cem wieku. Ze wspomnie\u0144 dziennikarza\u00a0<\/em>(1900\u20134).<\/p>\n<p>Sporadycznie publikowa\u0142 S. artyku\u0142y, felietony, opowiadania i powie\u015bci tak\u017ce w \u201eBiesiadzie Literackiej\u201d (1902\u201310), lwowskim \u201eDzienniku Polskim\u201d (1897\u20139), \u201eDzienniku Chicagowskim\u201d (1898\u20131908), \u201eGwiazdce\u201d (1887), w \u201eKronice Rodzinnej\u201d (tu m. in. szkic\u00a0<em>Wrogowie wiary i ojczyzny. Kilka spostrze\u017ce\u0144 na czasie<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1905 i odb., oraz powie\u015b\u0107 historyczn\u0105 z pocz\u0105tku XIX w.\u00a0<em>Skarby jasnog\u00f3rskie<\/em>,<em>\u00a0<\/em>1906, wyd. osobne 1907, wznowion\u0105 w \u201eNiedzieli\u201d 1932).<\/p>\n<p>Po r. 1906 wyjecha\u0142 S. na prowincj\u0119, przebywa\u0142 kilka lat w Lublinie, gdzie redagowa\u0142 pismo ludowe \u201ePosiew\u201d (1908), w kt\u00f3rym pisa\u0142 tak\u017ce sta\u0142e przegl\u0105dy polityczne. W l. 1914\u201316 mieszka\u0142 w Sosnowcu, redaguj\u0105c wraz z Foppem \u201eKurier Zag\u0142\u0119bia\u201d, a w l. 1918\u201319 kierowa\u0142 we W\u0142oc\u0142awku \u201eS\u0142owem Polskim\u201d. Na \u0142amach tych pism publikowa\u0142 wiele artyku\u0142\u00f3w i felieton\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z \u201ePolakiem-Katolikiem\u201d, \u201eGazet\u0105 Ko\u015bcieln\u0105\u201d, \u201eDziennikiem dla Wszystkich\u201d, \u201eSw\u00f3j do Swego\u201d. W tym okresie og\u0142osi\u0142 kilkana\u015bcie popularnych broszurek, drukowanych najcz\u0119\u015bciej w wydawnictwach \u201ePolaka-Katolika\u201d i \u201ePosiewu\u201d, m. in.\u00a0<em>Jan Jele\u0144ski i jego has\u0142a ku odrodzeniu narodu\u00a0<\/em>(W. 1910),\u00a0<em>Piotr Skarga jako \u015bwiat\u0142o i sumienie narodu\u00a0<\/em>(W. 1911),<em>Czym jest dla nas Henryk Sienkiewicz\u00a0<\/em>(L. 1916),\u00a0<em>Duch Ko\u015bciuszki\u00a0<\/em>(Sosnowiec 1917). By\u0142 autorem kilku broszur antysemickich, m. in.\u00a0<em>Czym s\u0105 \u017bydzi i dok\u0105d zmierzaj\u0105\u00a0<\/em>(W. 1912),\u00a0<em>Jak si\u0119 od\u017cydza\u0107. Poradnik dla wszystkich Polak\u00f3w\u00a0<\/em>(W. 1913),\u00a0<em>Od\u017cydzona ojczyzna. Obrazki z przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b tworzymy\u00a0<\/em>(W. 1914) oraz dwutomowej powie\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej\u00a0<em>Pod czerwon\u0105 mask\u0105\u00a0<\/em>(W. 1910), zwalczaj\u0105cej \u017byd\u00f3w, masoneri\u0119, socjalizm. Po r. 1919 choroba wzroku uniemo\u017cliwi\u0142a S-emu prac\u0119 literack\u0105 i dziennikarsk\u0105. Zamieszka\u0142 w\u00f3wczas u krewnych w Czeladzi ko\u0142o Sosnowca. Tu zmar\u0142 8 VI 1923; zosta\u0142 pochowany na cmentarzu w Sosnowcu.<\/p>\n<p>By\u0142 \u017conaty z Mari\u0105 z Gorczy\u0144skich[1], 1.v. Skawi\u0144sk\u0105, mia\u0142 z ni\u0105 syna (zm. przed 1914) i c\u00f3rk\u0119.<\/p>\n<p>Bibliogr. Warszawy. Wydawnictwa ci\u0105g\u0142e 1864\u20131903, Wr. 1971; Estreicher XIX w.; S\u0142ownik pseudonim\u00f3w pisarzy polskich XV w.\u2013 1970 r., Wr. 1994\u20136 I\u2013IV; \u2013 \u0106wier\u0107wiecze walki. Ksi\u0119ga pami\u0105tkowa \u201eRoli\u201d, W. 1910 s. 101\u20132, 148; Gondek E., Prasa i literatura w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim 1897\u20131918, Kat. 1992 (Prace Naukowe Uniw. \u015al\u0105skiego w Kat., Nr 1266); Ksi\u0119ga jubileuszowa \u201eKuriera Porannego\u201d, W. 1903; Kurier Warszawski. Ksi\u0105\u017cka jubileuszowa\u2026 1821\u20131896, W. 1896; \u2013 Dunin S., Wspomnienia dziennikarza, Wr. 1963; Pollack K., Wspomnienia starego dziennikarza warszawskiego, W. 1961; \u015aci\u015blak R., Pami\u0119tnik dziennikarza prowincjonalnegoo (fragmenty), \u201eRoczn. Hist. Czasopi\u015bmien. Pol.\u201d T. 11: 1972 z. 1 s. 558\u201360; \u2013 \u201eG\u0142os\u201d 1898 nr 9, 35, 37, 38, 1899 nr 8, 11; \u201eNiedziela\u201d 1932 nr 488; \u201eNiwa Polska\u201d 1898 nr 38, 40\u20132; \u201ePrzegl. Tygod.\u201d 1897 nr 28 (Echa warszawskie); \u201eTyg. Ilustr.\u201d 1898 nr 35 s. 679\u201380, nr 36 s. 699, nr 38 s. 754, nr 40 s. 792, nr 41 s. 798, 1899 nr 7 s. 123, nr 11 s. 219; \u201eWarsz. Dzien. Narod.\u201d 1936 nr 119; \u201eZiarno\u201d 1898 nr 33, 36, 38; \u2013 Nekrologi z r. 1923: \u201eGaz. Por.\u201d nr 177, \u201eGaz. Warsz.\u201d nr 174, \u201eNowa Reforma\u201d nr 112, \u201ePost\u0119p\u201d nr 142, \u201ePrzegl. Katol.\u201d nr 25 (T. Fopp), \u201eS\u0142owo Kujaw.\u201d nr 129 (T. Fopp); \u2013 Arch. UJ: sygn. II 465 A; IBL PAN: Kartoteka bibliograficzna (A. Bara).<\/p>\n<p><em>Cecylia Gajkowska<\/em><\/p>\n<p>[1] Gorczyckich \u2013 b\u0142\u0105d autorki has\u0142a. Wys\u0142a\u0142am do PSB pro\u015bb\u0119 o sprostowanie.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0<a href=\"http:\/\/ipsb.tymczasowylink.pl\/index.php\/a\/antoni-skrzynecki\">http:\/\/ipsb.tymczasowylink.pl\/index.php\/a\/antoni-skrzynecki<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Has\u0142o o Skrzyneckim, czyli m\u0119\u017cu Marii Gorczyckiej I voto Skawi\u0144skiej, II voto Skrzyneckiej, siostry mojej praprababci Stanis\u0142awy Anny Sabiny z Gorczyckich Ruszczykowskiej, zosta\u0142o w Polskim S\u0142owniku Biograficznym opublikowane jeszcze w roku 1997. Zrobi\u0142o na mnie du\u017ce wra\u017cenie, zw\u0142aszcza akapit o kradzie\u017cy powie\u015bci. Dobrze, \u017ce na samym pocz\u0105tku powstawania projektu za\u0142o\u017cy\u0142am, \u017ce publikuj\u0119 wszystko. Nawet to, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[255,440],"class_list":["post-3359","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-skrzyneccy","tag-antoni-skrzynecki","tag-polski-slownik-biograficzny"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3359"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3364,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3359\/revisions\/3364"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}