{"id":3606,"date":"2014-12-12T00:17:41","date_gmt":"2014-12-12T00:17:41","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=3606"},"modified":"2016-09-04T21:03:38","modified_gmt":"2016-09-04T21:03:38","slug":"3606","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=3606","title":{"rendered":"Moja wyprawa do Kalisza cz. 4."},"content":{"rendered":"

Brat mojego pi\u0119\u0107 razy pradziadka, czyli praprapraprapradziadka Bogus\u0142awa Augusta Bogumi\u0142a Nieszkowskiego – Leon Nieszkowski by\u0142 prezydentem Kalisza i marsza\u0142kiem szlachty powiatu kaliskiego. By\u0142 te\u017c Ojcem najpi\u0119kniejszej w tamtych czasach kaliszanki – Pauliny Nieszkowskiej, kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c za genera\u0142a Sobolewa. Przesz\u0142a do historii jako ta, z kt\u00f3r\u0105 ta\u0144czy\u0142 Fryderyk Chopin. O sprawie napisali Anna Tabaka i Maciej B\u0142achowicz – historycy Kalisza. Oto fragmenty ich artyku\u0142u:\u00a0„By\u0142o sobotnie p\u00f3\u017ane popo\u0142udnie 7 listopada 1829 r. (…)\u00a0Uwag\u0119\u00a0przechodni\u00f3w zwraca\u0142a (…)\u00a0kamienica znajduj\u0105ca si\u0119 u zbiegu z ulic\u0105 Toru\u0144sk\u0105 (obecnie\u00a0Zamkowa). Co chwila przed dom zaje\u017cd\u017ca\u0142y kolejne powozy. Stoj\u0105cy na warcie przed odwachem\u00a0\u017co\u0142nierze z pewno\u015bci\u0105 mogli wymieni\u0107 wszystkich go\u015bci z imienia i nazwiska. W\u0142a\u015bciciel\u00a0kamienicy wydawa\u0142 w\u0142a\u015bnie \u201ewiecz\u00f3r ta\u0144cuj\u0105cy\u201d, czyli bal. Wraz z nastaniem ciemno\u015bci okna\u00a0zaja\u015bnia\u0142y blaskiem \u015bwiec\u2026<\/em>
\nGospodarz domu Leon Nieszkowski i jego ma\u0142\u017conka Krystyna z Hoffman\u00f3w nale\u017celi do elity<\/em>
\n Kalisza. W pami\u0119tnym 1815 r., kiedy powsta\u0142o Kr\u00f3lestwo Polskie, Nieszkowski sprawowa\u0142<\/em>
\n najwa\u017cniejszy w mie\u015bcie urz\u0105d prezydenta. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 marsza\u0142kiem szlachty powiatu kaliskiego.<\/em>
\n Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce bal przez niego wydany zgromadzi\u0142 najbogatszych mieszczan i okoliczne<\/em>
\n ziemia\u0144stwo. Tak jak i dzi\u015b na takich spotkaniach wypada\u0142o bywa\u0107, tak jak i dzi\u015b by\u0142y one i wtedy<\/em>
\n pokazami bogactwa i presti\u017cu. Zapewne wi\u0119c skromnie ubrany m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry do<\/em>
\n kamienicy w rynku przyby\u0142 piechot\u0105, nie wzbudza\u0142 wielkiego respektu. Wed\u0142ug naszych poj\u0119\u0107 o<\/em>
\n m\u0119skiej urodzie trudno by\u0142oby nazwa\u0107 go urodziwym. Chorobliwie blada twarz, za du\u017cy orli nos i\u00a0mo\u017ce tylko zamy\u015blone wielkie oczy mog\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie czego\u015b niezwyk\u0142ego. A jednak tacy<\/em>
\n w\u0142a\u015bnie m\u0142odzie\u0144cy podobali si\u0119 \u00f3wczesnym panienkom. Niestety wbrew ich cichym<\/em>
\n westchnieniom, przybysz by\u0142 zbyt ubogi, aby podoba\u0107 si\u0119 zamo\u017cnym rodzicom. \u017bycie jest jednak<\/em>
\n przewrotne. Tylko dzi\u0119ki obecno\u015bci tego niepozornego cz\u0142owieka bal w kaliskiej kamienicy u<\/em>
\n zbiegu z Toru\u0144sk\u0105 przeszed\u0142 do historii. M\u0142odzie\u0144cem o melancholijnym spojrzeniu by\u0142 bowiem<\/em>
\n Fryderyk Chopin.<\/em>
\nDla pa\u0144stwa Nieszkowskich przyj\u0119cie by\u0142o nie tylko potwierdzeniem ich spo\u0142ecznej pozycji, ale<\/em>
\n r\u00f3wnie\u017c okazj\u0105 do zaprezentowania c\u00f3rki na wydaniu – Pauliny.\u00a0Dlaczego w\u0142a\u015bciwie Paulina? Mo\u017ce\u00a0jej imi\u0119 zosta\u0142o nadane na cz\u0119\u015b\u0107 siostry Napoleona, os\u0142awionej ksi\u0119\u017cnej Borghese, kt\u00f3ra na\u00a0pytaniem, czy nie czu\u0142a si\u0119 \u017ale pozuj\u0105c nago do posagu Canovy, \u015bmia\u0142o odpowiedzia\u0142a: \u201eNie\u00a0sk\u0105d\u017ce, przecie\u017c pracownia by\u0142a dobrze ogrzewana\u201d. Ojca kaliszanki by\u0107 mo\u017ce nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 z\u00a0kapitanem Leonem Nieszkowskim, walcz\u0105cym pod cesarzem w Hiszpanii. By\u0142aby to zatem\u00a0dodatkowa przes\u0142anka. Paulin\u0119 z cesarsk\u0105 imienniczk\u0105, uznan\u0105 za najpi\u0119kniejsz\u0105 kobiet\u0119 Empire\u2019u,\u00a0\u0142\u0105czy\u0142a podobno uroda. Z pewno\u015bci\u0105 potrafi\u0142 ten atut c\u00f3rki gospodarzy doceni\u0107 m\u0142ody Fryderyk,\u00a0wtedy jeszcze muzyk dopiero toruj\u0105cy sobie drog\u0119 do kariery. Cho\u0107 nie\u015bmia\u0142y, umia\u0142 on doceni\u0107\u00a0wdzi\u0119czn\u0105 dziewcz\u0119c\u0105 buzi\u0119. Jakiego koloru by\u0142y w\u0142osy c\u00f3rki prezydenta? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci\u00a0Chopina, od Konstancji G\u0142adkowskiej do George Sand, by\u0142y brunetkami. Mo\u017ce wi\u0119c i Paulina\u00a0zwraca\u0142a uwag\u0119 ciemnymi w\u0142osami? W ka\u017cdym razie Fryderykowi panna podoba\u0142a si\u0119 bardzo.\u00a0<\/em>
\nSwoje wra\u017cenia z wizyty u Nieszkowskich artysta opisa\u0142 w li\u015bcie do przyjaciela Tytusa Wojciechowskiego: \u201eBy\u0142em w Kaliszu na jednym wieczorze, gdzie by\u0142a Pani \u0141\u0105czy\u0144ska i panna\u00a0Biernacka. Wci\u0105gn\u0119\u0142a mnie do ta\u0144ca, musia\u0142em mazura ta\u0144czy\u0107, i to z \u0142adniejsz\u0105 od niej, a\u00a0<\/span>przynajmniej r\u00f3wnie pi\u0119kn\u0105 pann\u0105 Nieszkowsk\u0105 Paulin\u0105\u201d.<\/em>
\nZ pewno\u015bci\u0105 jak inne panienki z epoki dziewcz\u0119 z niecierpliwo\u015bci\u0105 czeka\u0142o na bal. Dla rodzic\u00f3w bal by\u0142 okazja do zaprezentowania kawalerom z dobrych rodzin urody swoich dziewcz\u0105t. Te za\u015b z pomoc\u0105 mam i s\u0142u\u017cby pragn\u0119\u0142y si\u0119 nie tylko najlepiej zaprezentowa\u0107 swoje wdzi\u0119ki, ale r\u00f3wnie\u017c z\u0142ama\u0107 jak najwi\u0119cej m\u0119skich serc. By\u0142a to zreszt\u0105 jedyna okazja do bli\u017cszego obcowania (pod czujnym okiem mamy) z tzw. brzydsz\u0105 p\u0142ci\u0105. Tak zapewne r\u00f3wnie\u017c my\u015bla\u0142a nasza bohaterka, tym bardziej \u017ce w\u015br\u00f3d zaproszonych z pewno\u015bci\u0105 znajdowali si\u0119 m\u0142odzi i przystojni kadeci kaliskiego korpusu wojskowego. Na nieszcz\u0119\u015bcie dla Pauliny w\u015br\u00f3d zaproszonych go\u015bci znalaz\u0142 si\u0119 dow\u00f3dca kadet\u00f3w 45-letni genera\u0142 brygady Ignacy Mycielski. Mimo znacznej r\u00f3\u017cnicy wieku, wojskowy wyra\u017anie by\u0142 zainteresowany urocz\u0105 c\u00f3rk\u0105 prezydenta; jak donosi Chopin, genera\u0142 \u201esi\u0119 do niej koniecznie adresuje\u201d. Od m\u0142odego kompozytora dowiadujemy si\u0119 te\u017c, \u017ce zainteresowanie to jest wyra\u017anie jednostronne. Czy niewinny z pozoru taniec z udzia\u0142em Chopina by\u0142 w istocie pr\u00f3b\u0105 uwolnienia si\u0119 od natr\u0119tnego absztyfikanta? Roli tej nie m\u00f3g\u0142 przecie\u017c odegra\u0107 \u017caden z kadet\u00f3w, kt\u00f3rzy przecie\u017c nie o\u015bmieliliby si\u0119 stawa\u0107 w konkury ze swoim dow\u00f3dc\u0105.<\/em>
\nBal trwa w najlepsze. Uwag\u0119 zwraca taniec poety Kajetana Jaksy Marcinkowskiego, kt\u00f3ry \u201ena tym wieczorze z zab\u0142oconymi butami do upad\u0142ego wywija\u0142\u201d. Jedni ta\u0144cz\u0105, inni rozmawiaj\u0105. G\u0142\u00f3wnym tematem salonowych konwersacji jest mi\u0142o\u015b\u0107. Jednak w wytwornym saloniku Nieszkowskich nie wypada m\u00f3wi\u0107 wprost o uczuciach. Tak wi\u0119c z pozoru niewinna rozmowa kompozytora z pann\u0105 Biernack\u0105 \u201eo s\u0142odyczy charakteru pana Karola\u201d (Weltza, przyrodniego brata adresata listu Chopina), to nic innego jak zakamuflowana informacja, \u017ce panna jest zainteresowana \u201epanem Karolem\u201d.<\/em>
\nFryderyk do ko\u0144ca balu nie zosta\u0142, spieszy\u0142 si\u0119 do Warszawy, a ostatni dyli\u017cans do Warszawy odchodzi\u0142 o sz\u00f3stej wieczorem. Poniewa\u017c do siedziby \u201ePocztamtu\u201d by\u0142o dos\u0142ownie kilka krok\u00f3w (dzi\u015b w tym samym miejscu przy ul. Zamkowej nadal mie\u015bci si\u0119 poczta), Chopin zapewne wyszed\u0142 chwil\u0119 przed osiemnast\u0105. Tym samym zako\u0144czy\u0142a si\u0119 dziejowa rola pi\u0119knej kaliszanki, kt\u00f3rej jedyn\u0105 zas\u0142ug\u0105 jest to, \u017ce mia\u0142a zaszczyt ta\u0144czy\u0107 z wielkim polskim kompozytorem.\u00a0<\/em>
\nO dalszych losach pi\u0119knej Pauliny wiemy niestety niewiele. Pechowy zalotnik, genera\u0142 Mycielski, zginie w obronie Modlina dwa lata p\u00f3\u017aniej. Ona sama zostanie \u017con\u0105 Rosjanina, pu\u0142kownika artylerii Micha\u0142a Sobolewa. Posta\u0107 to wysoce niechlubna w dziejach Kalisza. Pu\u0142kownik t\u0142umi\u0142 powstanie listopadowe, za co zosta\u0142 mianowany Naczelnikiem Wojennym Wojew\u00f3dztwa Kaliskiego. Czy za decyzj\u0105 Pauliny kry\u0142o si\u0119 romantyczne uczucie do by\u0107 mo\u017ce przystojnego Rosjanina w mundurze carskiej armii, czy te\u017c s\u0142u\u017calczo\u015b\u0107 rodzic\u00f3w panny? A mo\u017ce kosmopolityczne wychowanie w domu, w kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142o si\u0119 po niemiecku sprawi\u0142o, \u017ce sprawy narodowe by\u0142y dziewczynie oboj\u0119tne?\u00a0<\/em>
\nLos ju\u017c nigdy nie zetkn\u0105\u0142 Chopina i kaliszanki. Jak donosi\u0142 nr 99 \u201eKaliszanina\u201d, Paulina zmar\u0142a w Warszawie 9 grudnia 1882 r. jako wdowa po generale artylerii, kt\u00f3rym z czasem za zas\u0142ugi w walce z \u201epolskimi buntownikami\u201d zosta\u0142 Micha\u0142 Sobolew.”<\/em><\/p>\n

Siostra mojej praprababci Jadwiga z Gorczyckich Tyblewska o Paulinie napisa\u0142a:<\/p>\n

\"jadwiga<\/a>

Jadwiga z Gorczyckich Tyblewska – c\u00f3rka stryjecznej siostry Pauliny z Nieszkowskich Sobolewowej<\/p><\/div>\n

„…wyja\u015bnienie da\u0107 powinnam, dlaczego ciotka mojej Matki Paulina Nieszkowska wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Rosjanina, b\u0119d\u0105c Polk\u0105 i patriotk\u0105. O tym dowiedzia\u0142am si\u0119 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w bardzo niedawno. By\u0142a bardzo \u0142adna, wykszta\u0142cona i bogata. Mia\u0142a wielu staraj\u0105cych si\u0119, mi\u0119dzy nimi by\u0142 jeden Moskal, jenera\u0142 Sobolew, o kt\u00f3rym zupe\u0142nie nie my\u015bla\u0142a, gdy\u017c zaj\u0119ta by\u0142a Polakiem. Dw\u00f3ch pojedynkowa\u0142o si\u0119 o ni\u0105 Suchorski i Suchorzewski, o taki b\u0142ahy pow\u00f3d, \u017ce siadaj\u0105c do karety poda\u0142a r\u0119k\u0119 nie temu, kt\u00f3ry si\u0119 uwa\u017ca\u0142, \u017ce b\u0119dzie wybranym i rzeczywi\u015bcie by\u0142 kochany. Pojedynek sko\u0144czy\u0142 si\u0119 \u015bmierci\u0105 tego, kt\u00f3rego kocha\u0142a ciotka mojej matki. Odt\u0105d przesta\u0142a bywa\u0107 na balach. Jenera\u0142 si\u0119 w\u015bcieka\u0142, \u017ce by\u0142 od drzwi odprawiony, a\u017c w ko\u0144cu przysz\u0142a delegacja Polak\u00f3w z Kalisza, prosz\u0105c, \u017ceby go przyj\u0119\u0142a, i\u017c wiele przez niego w owe straszne czasy dla Polski zrobi\u0107 mo\u017ce, dlatego, \u017ce by\u0142 gubernatorem ziemi kaliskiej. To j\u0105 sk\u0142oni\u0142o ostatecznie, \u017ce wysz\u0142a za Sobolewa. Dzi\u0119ki temu bardzo du\u017co Polak\u00f3w zosta\u0142o przez ni\u0105 w 1863 r. wyratowanych od Sybiru. Podczas wojny czyta\u0142am w \u201eGazecie Polskiej\u201d wydawanej w Moskwie, w kt\u00f3rym to pi\u015bmie by\u0142 nekrolog ks. Elizy Teniszewowej starszej c\u00f3rki Sobolewowej.”<\/em><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce to jednak takie tylko idealizowanie\u00a0krewnej, gdy\u017c na pocz\u0105tku pami\u0119tnika Jadwiga napisa\u0142a, \u017ce jej babka, czyli moja cztery\u00a0razy pra inaczej prapraprababka Joanna Nieszkowska do 12-go roku \u017cycia m\u00f3wi\u0142a tylko po francusku i niemiecku. Mo\u017ce patriotyzm do nich przyszed\u0142 z czasem? A mo\u017ce… to by\u0142o jeszcze bardziej skomplikowane?<\/p>\n

A oto… gr\u00f3b Leona Nieszkowskiego. Patriota? Czy nie? W\u00a0czasie powstania listopadowego Leon Nieszkowski by\u0142 cz\u0142onkiem komitetu obywatelskiego przy radzie wojew\u00f3dzkiej. Na pewno kocha\u0142 Kalisz. By\u0142 jego prezydentem.<\/p>\n

\"DSC_7588\"<\/a> \"DSC_7590\"<\/a> \"DSC_7592\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Brat mojego pi\u0119\u0107 razy pradziadka, czyli praprapraprapradziadka Bogus\u0142awa Augusta Bogumi\u0142a Nieszkowskiego – Leon Nieszkowski by\u0142 prezydentem Kalisza i marsza\u0142kiem szlachty powiatu kaliskiego. By\u0142 te\u017c Ojcem najpi\u0119kniejszej w tamtych czasach kaliszanki – Pauliny Nieszkowskiej, kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c za genera\u0142a Sobolewa. Przesz\u0142a do historii jako ta, z kt\u00f3r\u0105 ta\u0144czy\u0142 Fryderyk Chopin. O sprawie napisali Anna Tabaka […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[200],"tags":[202,203,463,465,220,219],"class_list":["post-3606","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieszkowscy","tag-jadwiga-tyblewska","tag-jadwiga-z-gorczyckich-tyblewska","tag-kalisz","tag-leon-nieszkowski","tag-paulina-nieszkowska","tag-paulina-sobolew"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3606"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7663,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3606\/revisions\/7663"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}