![\"powrot](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/powrot-bronka-1.jpg\")
<\/a> ![\"powrot](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/powrot-bronka-2.jpg\")
<\/a> ![\"powrot](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/powrot-bronka-3.jpg\")
<\/a> ![\"powrot](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/powrot-bronka-4.jpg\")
<\/a><\/p>\n12 lutego 1922 Chrz\u0105st\u00f3w<\/em><\/p>\n 16 miesi\u0119cy temu nad brzegami Ba\u0142tyku w stolicy powsta\u0142ej na gruzach dziedzictwa car\u00f3w \u0141otwy, Rydze zjecha\u0142y si\u0119 delegacje Polska i Sowiecka w celu zawarcia traktatu pokojowego maj\u0105cego zako\u0144czy\u0107 polsko-bolszewick\u0105 wojn\u0119. Dziadek Bronek, o czym ju\u017c zreszt\u0105 kilka razy pisa\u0142am, wraca\u0142 do Polski z Baku, jak Cezary Baryka bohater \u201ePrzedwio\u015bnia\u201d Stefana \u017beromskiego.\u00a0 Oto jego notatka z podr\u00f3\u017cy sporz\u0105dzona ju\u017c po powrocie do Polski. Bez osobistych wspomnie\u0144. Suchy opis. 12 lutego 1922 Chrz\u0105st\u00f3w 16 miesi\u0119cy temu nad brzegami Ba\u0142tyku w stolicy powsta\u0142ej na gruzach dziedzictwa car\u00f3w \u0141otwy, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[87,84,467,162,251],"class_list":["post-4068","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-piekarscy","tag-bronislaw-michal-piekarski","tag-bronislaw-piekarski","tag-notatki","tag-pamietnik","tag-wspomnienia"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4068"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4133,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions\/4133"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/em>Jednym z rezultat\u00f3w rokowa\u0144 obu delegacji by\u0142o zawarcie w my\u015bl wykonania VII paragrafu umowy o przedwst\u0119pnych warunkach pokoju \u201eUk\u0142adu o Repatriacji, zapewniaj\u0105cego powr\u00f3t z \u201eRaju Socjalistycznego\u201d setkom tysi\u0119cy naszych rodak\u00f3w b\u0105d\u017a to wygnanych przez poplecznik\u00f3w cara \u017candarm\u00f3w tajnej policji, b\u0105d\u017a to p\u0119dzonych nahajkami kozactwa w roku 1915 z prawego brzegu Wis\u0142y w g\u0142\u0105b Rosji.
\n<\/em>Zaraz po og\u0142oszeniu rzeczonego \u201eUk\u0142adu\u201d szare t\u0142umy naszych rodak\u00f3w wystawionych na pastw\u0119 tak zwanych \u201eCzerezwyczajek i osobnych oddzia\u0142\u00f3w\u201d obficie zabarwiaj\u0105cych bledn\u0105cy sztandar rewolucji szkar\u0142atem krwi i ciemi\u0119\u017conego z sterroryzowanego ludu, zacz\u0119\u0142y si\u0119 ucieka\u0107 do miast oblegaj\u0105cych sowieckie urz\u0119dy ewakuacyjne registruj\u0105c si\u0119 i oczekuj\u0105c pierwszych transport\u00f3w do ukochanej ziemi Rodzicielki.
\n<\/em>Zdawa\u0142o by si\u0119 \u017ce nic prostszego by\u0107 nie mo\u017ce jak po za\u0142atwieniu wszystkich formalno\u015bci zwi\u0105zanych z kontrol\u0105 dokument\u00f3w maj\u0105c\u0105 trwa\u0107 w my\u015bl uk\u0142adu o repatriacji zaledwie 20 dni i og\u0142osi\u0107 spisy i po na\u0142adowaniu do echelon\u00f3w wys\u0142a\u0107 rodak\u00f3w naszych na zach\u00f3d ku Polskiej granicy.
\n<\/em>Lecz w\u0142adze sowieckie nic i nigdy nie robi\u0105 we wskazanym terminie.
\n<\/em>Podobnie rzecz si\u0119 przedstawia i w wypadku repatrjacji. Rodacy nasi pozbawieni wszelkiej opieki, albowiem delegacje polskie w Moskwie, Charkowie i Kijowie s\u0105 wprost bezsilne wobec ignoruj\u0105cych je w\u0142adz sowieckich, zmuszeni s\u0105 wyczekiwa\u0107 ca\u0142emi miesi\u0105cami a\u017c grupa demagog\u00f3w-biurokrat\u00f3w raczy wzi\u0105\u0107 na siebie prac\u0119 przejrzenia spis\u00f3w i zatwierdzania takowych, otwieraj\u0105c wym\u0119czonym i wyzbytym z mienia rodakom perspektyw\u0119 oczekiwania \u0142aski wys\u0142ania ich do ojczyzny.
\n<\/em>Oczekiwanie na za\u0142atwienie spis\u00f3w i na\u0142adowania do echelon\u00f3w trwa po 3-4 miesi\u0119cy w warunkach przechodz\u0105cych poj\u0119cie ludzkie.
\n<\/em>Repatrianci pomieszczani przez w\u0142adze ewakuacyjne do starych budowanych jeszcze za czas\u00f3w caratu drewnianych nawp\u00f3\u0142 rozwalonych barak\u00f3w, absolutnie nieopalanych i posiadaj\u0105cych cz\u0119sto zamiast okien plecionki z li\u015bci mr\u0105 setkami z g\u0142odu, ch\u0142odu i chor\u00f3b zaka\u017anych tak, \u017ce wypadki wymierania ca\u0142ych rodzin z\u0142o\u017conych cz\u0119sto z 7-8 os\u00f3b sta\u0142y si\u0119 rzecz\u0105 stoj\u0105c\u0105 na porz\u0105dku dziennym, a co gorsza zostaj\u0105 cz\u0119sto 4-5 letnie sieroty skazane wskutek swej niezaradno\u015bci na \u015bmier\u0107 jeszcze straszniejsz\u0105 bo \u015bmier\u0107 z g\u0142odu. Podobne dramaty przesta\u0142y ju\u017c wzrusza\u0107 serca towarzysz\u00f3w niedoli.
\n<\/em>Wbrew \u201eUk\u0142adowi o Repatrjacji\u201d prawie \u017ce nie karmieni albowiem tylko dzieci i wdowy otrzymuj\u0105 od czasu do czasu bo zaledwie 2-3 razy tygodniowo obiad z\u0142o\u017cony z talerza rozgotowanej w wodzie kaszy i \u00bd funta chleba ze s\u0142om\u0105 sieczka i patykami przywo\u017conego nieraz na wozie s\u0142u\u017c\u0105cym zarazem i do wywo\u017cenia trup\u00f3w bez trumien, cz\u0119sto os\u00f3b umar\u0142ych na choroby zaka\u017ane, rodacy nasi zmuszani s\u0105 wyprzedawa\u0107 resztki mienia swego ocala\u0142ego od rekwizycji \u015bci\u015blej grabie\u017cy wszechw\u0142adnej krwawej czerezwyczajki, paj\u0105kom w ludzkiej postaci \u2013 \u017cydom, p\u0142ac\u0105cym cz\u0119sto zaledwie 1\/5 cz\u0119\u015b\u0107 warto\u015bci.
\n<\/em>Pomimo szerz\u0105cych si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych jak tyfus plamisty, brzuszny, czerwonka itp. Repatrianci pozbawieni s\u0105 opieki lekarskiej, albowiem lekarze sowieccy maj\u0105cy za obowi\u0105zek leczenie tak zwanej (nieczytelne) swo\u0142oczy, ograniczaj\u0105 si\u0119 do zajrzenia przez okna baraku do \u015brodka i rzucenia kr\u00f3tkiego zapytania \u201ebolen\u201d i nast\u0119puj\u0105cego po otrzymaniu twierdz\u0105cej odpowiedzi rozkazu \u201ew bolnicu\u201d.
\n<\/em>Szpitale sowieckie przeznaczone dla repatriant\u00f3w najzupe\u0142niej nieopalane, pozbawione niezb\u0119dnych miejsc do za\u0142atwiania potrzeb fizycznych cz\u0142owieka, utrzymane w warunkach nie odpowiadaj\u0105cych najhumanitarniejszym wymaganiom higieny, pozbawione szpitalnej bielizny i niezb\u0119dnych lekarstw nazywane przez rodak\u00f3w naszych \u201eprzedsionkiem \u015bmierci\u201d budz\u0105 strach paniczny, tak \u017ce umieszczanie chorych stan zdrowia kt\u00f3rych wymaga cz\u0119sto troskliwej opieki lekarskiej odbywa si\u0119 si\u0142\u0105.
\n<\/em>Nic tez dziwnego \u017ce zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki ucieczki chorych maj\u0105cych do 40 stopni gor\u0105czki w mrozy dochodz\u0105ce do 30 stopni z tak utrzymanego szpitala w jednej bieli\u017anie spowrotem do kozak\u00f3w gdzie temperatura rzadko kiedy bywa wy\u017csza od 10 stopni poni\u017cej zera.
\n<\/em>Jako widomy skutek podobnie troskliwej opieki lekarskiej daj\u0105 si\u0119 widzie\u0107 odbywaj\u0105ce si\u0119 3-4 razy a nawet wi\u0119cej pogrzeby na widok kt\u00f3ry serce si\u0119 \u015bciska z \u017calu i rozpaczy.
\n<\/em>Trup rzucony na saneczki ci\u0105gnione to przez ojca to przez matk\u0119, siostr\u0119 lub brata a cz\u0119sto przez ma\u0142e dzieci to licz\u0105ce najwy\u017cej 10 lat, nakryty p\u0142achta z le\u017c\u0105c\u0105 na niej \u0142opat\u0105 i toporem i zamiataj\u0105cy \u015bnieg go\u0142emi pi\u0119tami przedstawia obraz n\u0119dzy i rozpaczy, na widok kt\u00f3rego cz\u0142owiek zaciska tylko pi\u0119\u015bci gniewie bezsilnym na w\u0142adze sowieckie stawiaj\u0105ce rodak\u00f3w naszych nar\u00f3wni a nawet ni\u017cej od bydl\u0105t.
\n<\/em>Nic tez dziwnego, \u017ce skazani na \u017cycie w tak okropnych warunkach rodacy nasi umieraj\u0105 tysi\u0105cami u\u017cy\u017aniaj\u0105c ko\u015b\u0107mi swemi ziemi\u0119 na obczy\u017anie, tak \u017ce nareszcie kiedy bezduszny biurokrata sowiecki zatwierdzi spisy i te zostaj\u0105 og\u0142oszone, po\u0142owa ludzi z danych spis\u00f3w albo wymar\u0142a albo jest tak ci\u0119\u017cko chora \u017ce jecha\u0107 pomimo najszczerszych ch\u0119ci nie mo\u017ce.
\n<\/em>Ale z nadej\u015bciem spis\u00f3w jeszcze niedola rodak\u00f3w naszych si\u0119 nie ko\u0144czy. Jeszcze maj\u0105 przed sob\u0105 oczekiwanie na wagony kt\u00f3rych w\u0142adze sowieckie prawie \u017ce im da\u0107 nie mog\u0105 albowiem wszystkie stacje s\u0105 wprost zawalone wagonami ale rozbitymi doszcz\u0119tnie.
\n<\/em>Wagony towarowe kt\u00f3rymi jad\u0105 nasi rodacy cz\u0119sto po dwa do trzech tysi\u0119cy wiorst do ostatniego czasu wcale nie by\u0142y opalane tak \u017ce podczas mroz\u00f3w dochodz\u0105cych w Bolszewji do 40 stopni zdejmowano na wi\u0119kszych stacjach z echelon\u00f3w licz\u0105cych do 2000 os\u00f3b po 20 trup\u00f3w.
\n<\/em>Nareszcie zdziesi\u0105tkowani, wyzbyci z mienia i pieni\u0119dzy zm\u0119czeni moralnie i zrujnowani materialnie rodacy nasi przybywaj\u0105 do Kraju oczekuj\u0105c w pierwszych dniach pobytu swego w Polsce pomocy.
\n<\/em>I pomoc ta zosta\u0142a zorganizowana na grosz publiczny.
\n<\/em>Ale dla rozszerzenia tej pomocy jest nieodzowna szeroka i nieustaj\u0105ca ofiarno\u015b\u0107 publiczna.
\n<\/em>W takim to celu zosta\u0142a og\u0142oszona z inicjatywy marsza\u0142ka sejmu Wojciecha Tr\u0105mpczy\u0144skiego dwutygodn\u00f3wka na repatryjant\u00f3w kiedy wszyscy obywatele z\u0142o\u017c\u0105 grosz wdowi na powracaj\u0105cych z przedsionka piekie\u0142 rodak\u00f3w.
\n<\/em>I trzeba przyzna\u0107, ze pomoc ta zorganizowana na tak ma\u0142e jak dotychczas \u015brodki d\u017awigaj\u0105ce z n\u0119dzy naszych braci rodak\u00f3w, \u017ce Rodacy nasi po przybyciu do R\u00f3wnego i Baranowicz\u00f3w s\u0105 karmieni i zaopatrzeni w odzie\u017c, cz\u0119sto nawet wspomagani pieni\u0119\u017cnie tak \u017ce po przybyciu na miejsce sta\u0142ego zamieszkania mog\u0105 wzi\u0105\u0107 si\u0119 do pracy uczciwej i stan\u0105\u0107 w szeregu z reszt\u0105 Rodak\u00f3w aby pracowa\u0107 nad odbudowaniem zrujnowanej przez po\u017cog\u0119 wojny europejskiej i najazd hord bolszewickich ukochanej nam Ojczyzny.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"