![\"Stolica_09-2015_okladka\"](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Stolica_09-2015_okladka1.jpg\")
<\/a> ![\"Stolica_09-2015_Page_03-1\"](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Stolica_09-2015_Page_03-1.jpg\")
<\/a><\/p>\nW\u015br\u00f3d wielu pami\u0105tek rodzinnych jest niewielka koperta podpisana: Zofia ze Skrzyneckich Ruszczykowska. W \u015brodku pozornie nic nie warte skrawki papierk\u00f3w, notesy z wierszami, \u015bwi\u0119te obrazki, jakie\u015b \u015bwistki, dokumenty, za\u015bwiadczenia i\u2026 kilka kartek napisanych r\u00f3wnym pismem zatytu\u0142owanych: \u201eZe Skrzyneckich Zofia Ruszczykowska \u2013 Wspomnienia z Powstania\u201d<\/em>. 1 VIII. O godz., 17. Gdy si\u0119 zacz\u0119\u0142y silne i g\u0119ste ostrza\u0142y, zesz\u0142am na parter i tam mieszka\u0142am do 4. IX w\u0142\u0105cznie. Codziennie by\u0142am u siebie, co\u015b stamt\u0105d zabiera\u0142am, pra\u0142am, ale w ostatnich dniach, ile razy wesz\u0142am na g\u00f3r\u0119, zjawia\u0142y si\u0119 samoloty. Na og\u00f3\u0142 trzyma\u0142am si\u0119 dobrze duchowo, krzepi\u0142am ducha w innych, chocia\u017c czu\u0142am straszny niepok\u00f3j o Steni\u0119[1]<\/strong><\/a>. Prowadzi\u0142am walk\u0119 ze sob\u0105, ale B\u00f3g mi pomaga\u0142. Ca\u0142e otoczenie by\u0142o dla mnie bardzo dobre. Z ca\u0142ym domem z\u017cy\u0142am si\u0119. Opu\u015bci\u0142am komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w pierwszy pi\u0105tek i pierwsz\u0105 sobot\u0119 miesi\u0105ca. W sobot\u0119 napad\u0142 mnie strach, ca\u0142\u0105 noc nie spa\u0142am. W niedziel\u0119 6. VIII posz\u0142am do ko\u015bcio\u0142a przez dwa podw\u00f3rza, ulic\u0119 Dobr\u0105 i nast\u0119pnie dwa podw\u00f3rza. Przyst\u0105pi\u0142am do spowiedzi i komunii. B\u00f3g zes\u0142a\u0142 dla mnie spok\u00f3j, kt\u00f3ry nie opu\u015bci\u0142 mnie a\u017c dot\u0105d. Cz\u0119sto bywa\u0142am w ko\u015bciele, przechodz\u0105c Dobr\u0105 przekopem pod szynami. Poza tym ksi\u0105dz pi\u0119\u0107 razy dziennie mia\u0142 msze w korytarzu biblioteki. Ostatni raz \u2013 3 wrze\u015bnia, w przeddzie\u0144 naszej ucieczki, przedostatni \u2013 w dniu imienin C\u00f3ruchny, Franusia przyj\u0119\u0142a komuni\u0119 na intencj\u0119 Steni, a kilka os\u00f3b sk\u0142ada\u0142o mi \u017cyczenia. Pierwsza pani Krukowska, potem genera\u0142owa. Nigdzie nie chodzi\u0142am poza ko\u015bcio\u0142em, raz tylko przesz\u0142am przez tunel do p. Rymarkiewiczowej (zdaje si\u0119 by\u0142o to 25. VIII.) Mia\u0142am dwie wizyty Stefana[2]<\/strong><\/a>, kt\u00f3rego zaskoczy\u0142o na pl. D\u0105browskiego \u2013 a tak\u017ce Lula przysz\u0142a, na chwil\u0119 po niej Jarek. Listy mia\u0142am od Luli i od Freda, kt\u00f3ry potem doni\u00f3s\u0142 mi, \u017ce jest ranny. B. \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie odwa\u017cy\u0142am si\u0119 go odwiedzi\u0107, ale stan\u0119\u0142o mi to na przeszkodzie, ze spad\u0142am ze schod\u00f3w i pot\u0142uk\u0142am si\u0119. Mia\u0142am okazj\u0119 bezpo\u015bredni\u0105 do niego. Przys\u0142a\u0142 mi raz troch\u0119 miodu prawdziwego, potem 200 z\u0142, na razie niepotrzebne. Od\u017cywia\u0142am si\u0119 dobrze. Trudno mi by\u0142o na g\u00f3rze gotowa\u0107, ale stopniowo znosi\u0142am zapasy swoje do Zosi, bra\u0142am te\u017c co dzie\u0144 \u015bniadania, obiady i kolacje z RGO (po 3 z\u0142 dziennie). Nastroje by\u0142y r\u00f3\u017cne. Cz\u0119\u015bciej weso\u0142o. Robi\u0142am, co chcia\u0142am i do obowi\u0105zk\u00f3w spo\u0142. nale\u017ca\u0142o dy\u017curowa\u0107 w bramie w dzie\u0144. M\u0142odzi dy\u017curowali w nocy i na g\u00f3rze. 4. IX zrobi\u0142o si\u0119 gor\u0105co. Atakowano elektrowni\u0119, kt\u00f3ra zapali\u0142a si\u0119, Nr 62 zawali\u0142 si\u0119, a \u015bwiat\u0142o zgas\u0142o. Trzeba by\u0142o zej\u015b\u0107 do schronu i tam nagle komendant powiedzia\u0142, aby opu\u015bci\u0107 dom. Wszyscy si\u0119 spieszyli, nie mog\u0142am wpa\u015b\u0107 na g\u00f3r\u0119. Nie by\u0142o czasu nawet namy\u015bla\u0107 si\u0119, co zabra\u0107. Wzi\u0119\u0142am te pakunki, co mia\u0142am pod r\u0119k\u0105. Dziewczynki radzi\u0142y mi zostawi\u0107 teczk\u0119 Steni, \u017ce ci\u0119\u017cka, ale si\u0119 upar\u0142am. \u2013 Wysz\u0142y\u015bmy piwnicami \u2013 w jednej upad\u0142am i mocno st\u0142uk\u0142am bok, co czu\u0142am przesz\u0142o 3 tygodnie. Zatrzymali\u015bmy si\u0119 na Kopernika i tam przesz\u0142a noc. Rano zacz\u0119to rzuca\u0107 bomby na tamtejsze domy. Uciekli\u015bmy przez alej\u0119 Sikorskiego na Brack\u0105 3 i stamt\u0105d po 1 w nocy wys\u0142a\u0142am 2 panienki na zwiady do Ziutk\u00f3w[3]<\/strong><\/a>, kt\u00f3rzy b. serdecznie zaprosili mnie do siebie. Obie dotar\u0142y ju\u017c po jej \u015bmierci i to o nich wspomina\u0142a w li\u015bcie Stenia pisz\u0105c dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej: \u201ePaczk\u0119 \u015bwi\u0105teczn\u0105 dosta\u0142y\u015bmy w porz\u0105dku. By\u0142y\u015bmy wzruszone sercem \u2013 palemka i baranek do dzi\u015b dnia stoj\u0105 na stole w celi.\u201d<\/em><\/p>\n Po jej \u015bmierci, ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce c\u00f3rka siedzia\u0142a przecie\u017c w wi\u0119zieniu, a przyrodni o wiele starszy brat Stefan Skawi\u0144ski mieszka\u0142 poza Warszaw\u0105, pogrzeb Zofii Ruszczykowskiej zorganizowali s\u0105siedzi z domu przy ulicy Wojciecha G\u00f3rskiego 3. Z zachowanej karteczki datowanej na 6 czerwca 1946 rok wynika, \u017ce komitet domowy, kt\u00f3rego przewodnicz\u0105c\u0105 jest p. Zagrodzka stwierdza, \u017ce zmar\u0142a \u201enie posiada\u0142a \u017cadnego maj\u0105tku, wobec czego p. Jerzy Lincel wy\u0142o\u017cy\u0142 na poch\u00f3wek w\u0142asne fundusze\u201d<\/em>. R\u00f3wnie\u017c s\u0105siedzi zaj\u0119li si\u0119 likwidacj\u0105 mieszkania, przekazuj\u0105c wszystkie drobiazgi przyjacio\u0142om i rodzinie, by czeka\u0142y na wyj\u015bcie Stefanii z wi\u0119zienia. Sprawc\u00f3w wypadku nigdy nie ustalono. 17 sierpnia 1946 roku brat zmar\u0142ej Stefan Skawi\u0144ski otrzyma\u0142 z prokuratury tzw. \u201esmutny r\u00f3\u017cowy papierek\u201d, z kt\u00f3rego wynika\u0142o, \u017ce \u201eprokuratura umorzy\u0142a dochodzenie w sprawie \u015bmierci Ruszczykowskiej (przejechanie przez samoch\u00f3d) wobec nieustalenia sprawc\u00f3w\u201d.<\/em> Stefania o \u015bmierci matki dowiedzia\u0142a si\u0119 kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n PS Stefani\u0119 Ruszczykowsk\u0105 zwolniono z Fordonu dopiero w 1948 roku. Zmar\u0142a 25 kwietnia 1991 roku w Warszawie. Zosta\u0142a pochowana na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w jednym grobie razem z matk\u0105. Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 z wojskowymi honorami.<\/p>\n [1]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 C\u00f3rka to Stefania Eligia z Ruszczykowskich Krosnowska PS. Bogda.<\/p>\n [2]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Stefan Skawi\u0144ski \u2013 przyrodni brat autorki.<\/p>\n [3]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 J\u00f3zef Gorczycki \u2013 brat matki Marii z Gorczyckich 1-voto Skawi\u0144skiej, 2-voto Skrzyneckiej<\/p>\n [4]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Stefanostwo P.<\/p>\n<\/a> <\/a><\/p>\n
\nIch autorka by\u0142a bratow\u0105 i jednocze\u015bnie cioteczn\u0105 siostr\u0105 mojej prababci Zofii z Ruszczykowskich Piekarskiej. Mia\u0142a jedyn\u0105 c\u00f3rk\u0119 \u2013 Stefani\u0119 z Ruszczykowskich Krosnowsk\u0105, kt\u00f3ra zmar\u0142a bezdzietnie i ca\u0142y maj\u0105tek w testamencie zapisa\u0142a mojemu Ojcu \u2013 Maciejowi Piekarskiemu. Ten \u201emaj\u0105tek\u201d to by\u0142y setki dokument\u00f3w. W tym \u2013 ta koperta. A w niej \u2013 te wspomnienia.<\/p>\n<\/a> <\/a> <\/a> <\/a> <\/a> <\/a> <\/a> <\/a> <\/a><\/p>\n
\n6. IX zjawi\u0142am si\u0119 na Koszykowej. W dwa dni po mnie przyszli pp. Stefanostwo P[4]<\/strong><\/a>. z synem. Lora[5]<\/strong><\/a>, Ziutek i ci troje mieszkali na I. p. w mieszkaniu Janusza[6]<\/strong><\/a> (o kt\u00f3rym nic nie wiemy), a ja z wujenk\u0105 na III p. Opiekowa\u0142am si\u0119 Wujenk\u0105 i pomaga\u0142am Stefanowej w gospodarstwie. Wychud\u0142am bardzo, gdy\u017c ze wzgl\u0119d\u00f3w przezorno\u015bci by\u0142y wydzielane b. ma\u0142e porcje. Os\u0142abi\u0142am si\u0119 ogromnie. Trzeba przypomnie\u0107, \u017ce stamt\u0105d 3 razy by\u0142am Mszach na Marsza\u0142kowskiej 48 \u2013 piwnicami i schronami, za ka\u017cdym razem w innym mieszkaniu \u2013 wreszcie utworzono na Koszykowej 28 sta\u0142\u0105 Kaplic\u0119 z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem. Mog\u0142am wi\u0119c z \u0142atwo\u015bci\u0105 bywa\u0107 co dzie\u0144 na mszy i przyst\u0119powa\u0107 do Komunii \u015awi\u0119tej. Na intencj\u0119 Steni \u2013 co mnie pociesza\u0142o ogromnie. 1 X. by\u0142 w tej kaplicy \u015blub. Stefan by\u0142 u Ziutk\u00f3w. 1 i 2 X nie chcia\u0142 opuszcza\u0107 Warszawy. Wreszcie 2 X. trzeba by\u0142o opu\u015bci\u0107 Warszaw\u0119. Ziutek mia\u0142 si\u0119 zaj\u0105c Lor\u0105, kt\u00f3r\u0105 zapewne przeniesiono na noszach. Wujenk\u0119 powierzono mojej opiece. Cz\u0119\u015b\u0107 papier\u00f3w i aparat fot. Zostawi\u0142am w torbie Zosi w piwnicy \u2013 gdy\u017c by\u0142oby mi za ci\u0119\u017cko. Nie wiedzia\u0142am, \u017ce Wujenka jest a\u017c tak s\u0142aba. Musia\u0142am nie\u015b\u0107 i jej rzeczy oraz zapasy \u017cywno\u015bci i jeszcze przyczepi\u0142a si\u0119 do mej r\u0119ki, \u017ceby j\u0105 prowadzi\u0107. Sz\u0142y\u015bmy prosto ul. \u015aniadeckich, b. wolno z powodu nogi Wujenki. Poza tym by\u0142y trudno\u015bci przechodzenia przez liczne barykady, przy w\u0105skich przej\u015bciach tworzy\u0142y si\u0119 zatory. Sz\u0142y\u015bmy do Dw. Zach, p\u00f3\u017aniej bez barykad, ale si\u0142 mniej. Trzeba przyzna\u0107 sprawiedliwie, \u017ce patrole niemieckie pomaga\u0142y Wujence, a tym samym mnie. Na kilometr przed dworcem uda\u0142o si\u0119 wsi\u0105\u015b\u0107 na w\u00f3z. O 11. wieczorem za\u0142adowano nas do wagon\u00f3w bez dachu i zawieziono do Pruszkowa. Tam te\u017c trzeba by\u0142o i\u015b\u0107 \u2013 nie tak wprawdzie daleko \u2013 ale te\u017c nie blisko, a Wujence by\u0142o trudno, mnie z paczkami, w kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142o si\u0119 te\u017c troch\u0119 potrzebnej \u017cywno\u015bci \u2013 ci\u0119\u017cko. Wreszcie dosz\u0142y\u015bmy do baraku zat\u0142oczonego bez \u017cadnych \u0142awek i tak sp\u0119dzi\u0142y\u015bmy I noc na zbyt ma\u0142ych pakunkach. Do kawy i chleba by\u0142y takie ogonki, \u017ce trzeba by\u0142o zadowoli\u0107 si\u0119 swoimi zapasami t.j. chlebem (pokruszonym), herbatnikami i cukrem. Oko\u0142o po\u0142udnia za\u0142adowano nas do w\u0119glarek bez dachu, zab\u0142oconych i b. ciasno, jeszcze gorzej ni\u017c w baraku. Nie od razu poci\u0105g ruszy\u0142, nie wiedzieli\u015bmy dok\u0105d nas wioz\u0105 \u2013 zawieziono nas do Starachowic i nie od razu poci\u0105g otworzono. Sp\u0119dzi\u0142y\u015bmy tak II noc, cz\u0119sto mokn\u0105c. Strasznie \u017cal by\u0142o mi Wujenki, obawia\u0142am si\u0119, \u017ce jej \u017cywej nie dowioz\u0119.\u00a0 Przy Krzy\u017cu opad\u0142y mnie czarne my\u015bli, przypuszcza\u0142am, \u017ce i ja \u017cywa nie wr\u00f3c\u0119, ale stara\u0142am si\u0119 pogodzi\u0107 z losem. Gdy\u015bmy czekali na wy\u0142adowanie, ludno\u015b\u0107 rzuca\u0142a nam po trochu: to chleb, to jab\u0142ka, to cebul\u0119, a tak\u017ce podawa\u0142a \u2013 cho\u0107 z trudem, bo wysoko \u2013 ciep\u0142\u0105 kaw\u0119. Wreszcie wypuszczono nas i mo\u017cna by\u0142o spokojnie i swobodnie chodzi\u0107 po miasteczku. Wujenk\u0119 z rzeczami zostawi\u0142am w gmachu kina, sama szuka\u0142am po mie\u015bcie czego\u015b do jedzenia i spotka\u0142am ksi\u0119dza, kt\u00f3ry nastr\u0119czy\u0142 nam mieszkanie. Tj. opr\u00f3cz mnie jeszcze 8 innym osobom. Wr\u00f3ciwszy do Wujenki, zauwa\u017cy\u0142am, ze pami\u0119tam tylko numer, a zapomnia\u0142am ulicy. Nie podoba\u0142o mi si\u0119, \u017ce II pi\u0119tro, schody okropne i do\u015b\u0107 daleko od dworca. Zdecydowa\u0142am, \u017ce najlepiej zosta\u0107 w \u201ekinie\u201d, bo blisko, bez \u017cadnych schod\u00f3w i ciep\u0142o. Czu\u0142am straszne zm\u0119czenie. Chodzi\u0142am zn\u00f3w po mie\u015bcie i czeka\u0142am na deszczu w ogonku (uda\u0142o si\u0119 dosta\u0107 mleko) na obiecan\u0105 zup\u0119 \u2013 zamiast niej dano ma\u015blank\u0119 grzan\u0105, z kt\u00f3rej Wujenka by\u0142a niezadowolona. Potem zn\u00f3w czeka\u0142am, gdy\u017c mia\u0142a by\u0107 zupa, ale ma\u0142o nie doczeka\u0142am si\u0119, zabrak\u0142o. III noc by\u0142a najlepsza. Obiecali s\u0142om\u0119, ale nie dali. Siedzia\u0142y\u015bmy na krzese\u0142kach. Nazajutrz czeka\u0142am na kaw\u0119, kt\u00f3rej nie dowie\u017ali, ogonek si\u0119 nie zmniejsza\u0142 \u2013 wzi\u0119\u0142am szcz\u0119\u015bliwie z niedaleka za pieni\u0105dze. To samo zrobi\u0142am z obiadem, tym bardziej, ze moc czasu zaj\u0119\u0142a mi rejestracja. W og\u00f3le tak by\u0142am zaj\u0119ta, \u017ce nie mog\u0142am nawet wpa\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a. Opu\u015bci\u0142y\u015bmy Starachowice wieczorem. Czeka\u0142y\u015bmy kilka godzin na poci\u0105g. Wreszcie dosta\u0142y\u015bmy si\u0119 do pasa\u017cerskiego, wi\u0119c z dachem. W Skar\u017cyskach trzeba by\u0142o wysi\u0105\u015b\u0107 i sp\u0119dzi\u0107 tam IV noc na dworcu siedz\u0105c na \u0142awce. Tu kupi\u0142am bilety do \u0141owicza. Przyszed\u0142 poci\u0105g. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce wsz\u0119dzie kogo\u015b Pan B\u00f3g zes\u0142a\u0142, kto mi pom\u00f3g\u0142 Wujenk\u0119 wsadzi\u0107 do wagonu oraz wysadzi\u0107. Ledwie wesz\u0142y\u015bmy do wagonu, zauwa\u017cy\u0142am brak torebki, w kt\u00f3rej by\u0142o troch\u0119 grosza, ksi\u0105\u017cki do nabo\u017ce\u0144stwa, a co najwa\u017cniejsze: dow\u00f3d osobisty i bilety. Pomog\u0142a mi p. Ole\u0144ka Sikorska, \u017ce zostawi\u0142a wagon otwarty, a ja pop\u0119dzi\u0142am \u2013 do\u015b\u0107 daleko na dworzec modl\u0105c si\u0119 pokornie do \u015bw. Antoniego. Uwa\u017cam za cud, \u017ce torebka spokojnie le\u017ca\u0142a na \u0142awce i ja nie sp\u00f3\u017ani\u0142am si\u0119.\u00a0 Ole\u0144ka ust\u0105pi\u0142a mi miejsca. Ona zna p. Mari\u0119 Kur i w\u0142a\u015bnie jecha\u0142a do Radomska. W wagonie nat\u0142oczy\u0142o si\u0119 i dojecha\u0142y\u015bmy do Koluszek, gdzie zn\u00f3w przesiadanie. Przegapi\u0142y\u015bmy z powodu jedzenia jeden poci\u0105g, wieczorem trafi\u0142y\u015bmy na towarowy, ale z dachem i doskonale na \u0142awce siedz\u0105c dojecha\u0142y\u015bmy do Skierniewic. Poci\u0105g przyjecha\u0142 na dworzec. Wujenka musia\u0142a zn\u00f3w z trudem dla siebie i dla mnie przej\u015b\u0107, m\u00f3wi\u0105c, ze nie mo\u017ce, jednak dosz\u0142a. Stosunkowo niedaleko by\u0142o potem do miejsca, gdzie staje miejsc\u00f3wka \u0142owicka. Pomog\u0142a nam w tym zn\u00f3w dobra dusza. Dojecha\u0142y\u015bmy szcz\u0119\u015bliwie, ale ze sp\u00f3\u017anieniem. Przesz\u0142a godzina policyjna, wi\u0119c trzeba by\u0142o V noc sp\u0119dzi\u0107 na dworcu w zimnym westybulu bez krzese\u0142. Dom\u0119czy\u0142y\u015bmy si\u0119 tak do bia\u0142ego dnia, doro\u017cki ani koni w og\u00f3le nie by\u0142o. Zostawi\u0142am Wujenk\u0119 z cz\u0119\u015bci\u0105 rzeczy. Sama posz\u0142am do Zosi. Chcia\u0142am wr\u00f3ci\u0107 po Wujenk\u0119, gdy\u017c przekona\u0142am si\u0119, ze s\u0105 na miejscu, cho\u0107 mieszkanie zmniejszone, a go\u015bci pe\u0142no. Zosia zatrzyma\u0142a mnie, a po Wujenk\u0119 i reszt\u0119 rzeczy posz\u0142a Wandeczka ze s\u0142u\u017c\u0105c\u0105. We dwie pieszo zaprowadzi\u0142y j\u0105. Tu dowiedzia\u0142am si\u0119, ze moja C\u00f3ruchna \u017cyje. By\u0142a tu, a jest obecnie w Skierniewicach. Dzi\u0119ki Bogu. \u201eWycieczka krajoznawcza\u201d sko\u0144czy\u0142a si\u0119 7 X w dniu M.B r\u00f3\u017ca\u0144cowej, zarazem I sobota miesi\u0105ca. Opu\u015bci\u0142am wi\u0119c zn\u00f3w I pi\u0105tek i I sobot\u0119, ale by\u0142am w drodze i przyjecha\u0142am wyczerpana, zgarbiona, z b\u00f3lem karku i plec\u00f3w. Chce jak najpr\u0119dzej jecha\u0107 do Steni, musz\u0119 jednak troch\u0119 wyspa\u0107 si\u0119, odpocz\u0105\u0107, a tak\u017ce wypra\u0107 wszystko i wyreperowa\u0107. <\/em><\/p>\n<\/a>Autorka wspomnie\u0144 spisanych na gor\u0105co w 1944 roku na kilku wyrwanych z notesu kartkach, czyli Zofia ze Skrzyneckich Ruszczykowska ur. 24 sierpnia 1878 roku by\u0142a c\u00f3rk\u0105 literata i dziennikarza Antoniego Skrzyneckiego oraz Marii z Gorczyckich I-voto Skawi\u0144skiej II-voto Skrzyneckiej. Wdowa po urz\u0119dniku Stanis\u0142awie Ruszczykowskim, kt\u00f3ry zagin\u0105\u0142 bez wie\u015bci w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Na ich \u015blub musia\u0142 zreszt\u0105 dawa\u0107 zgod\u0119 Watykan, gdy\u017c Stanis\u0142aw Ruszczykowski by\u0142 synem Stanis\u0142awy Anny Sabiny z Gorczyckich Ruszczykowskiej \u2013 rodzonej siostry Marii z Gorczyckich Skrzyneckiej. Z tego zwi\u0105zku przysz\u0142a na \u015bwiat tylko jedna c\u00f3rka \u2013 Stefania Ruszczykowska (ur. 18 czerwca 1913) p\u00f3\u017aniejsza Krosnowska (w pami\u0119tniczku wspominana jako Stenia), kt\u00f3ra w czasie powstania, jako sanitariuszka o pseudonimach \u201eBogda\u201d i \u201eStenia\u201d opatrywa\u0142a rannych w szpitalu na D\u0142ugiej. Obie panie przed wojn\u0105 i tu\u017c po wojnie pracowa\u0142y w Bibliotece Narodowej. Stefania zosta\u0142a jesieni\u0105 1945 roku aresztowana przez bezpiek\u0119 i za udzia\u0142 w zwi\u0105zku przest\u0119pczym, za jaki uznano w\u00f3wczas Armi\u0119 Krajow\u0105, osadzona w wi\u0119zieniu w Fordonie. W jednym z list\u00f3w wys\u0142anych stamt\u0105d 5 maja 1946 roku pisa\u0142a do matki: \u201eDosta\u0142am zezwolenie na z\u0142o\u017cenie listowne zezna\u0144 w sprawie wymordowania przez Niemc\u00f3w moich rannych w szpitalu \u2013 sprawi\u0142o mi to przyjemno\u015b\u0107, bo czu\u0142am, \u017ce bior\u0119 \u017cywy udzia\u0142 w \u017cyciu spo\u0142ecznym, \u017ce nie jestem wyrzucona poza nawias. (\u2026) Martwi\u0119 si\u0119 Tob\u0105 Tusie\u0144ko \u2013 wiem, \u017ce zawsze biedniejsi s\u0105 ci, co zostaj\u0105.\u201d <\/em>Nie wiedzia\u0142a w\u00f3wczas, \u017ce matka zwana przez ni\u0105 Tusie\u0144k\u0105 ju\u017c nie \u017cyje. Uwiezion\u0105 w Fordonie c\u00f3rk\u0119 Zofia Ruszczykowska stara\u0142a si\u0119 wszelkimi si\u0142ami uwolni\u0107. Zachowa\u0142a si\u0119 nawet wizyt\u00f3wka in\u017cyniera Zas\u0142awa Malickiego, do kt\u00f3rego najwyra\u017aniej zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o pomoc, gdy\u017c na odwrocie wizyt\u00f3wki widnieje odr\u0119czny list skierowany do \u201eOb. Mjr. In\u017c. Aleksandra Wolskiego\u201d, \u00f3wczesnego dyrektora Departamentu IV Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. \u201eKolego! Prosz\u0119 was bardzo, aby\u015bcie zechcieli \u0142askawie przyj\u0105\u0107 i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci przychylnie za\u0142atwi\u0107 ob. Ruszczykowsk\u0105, moj\u0105 znajom\u0105, kt\u00f3ra ma zmartwienie rodzinne. \u0141\u0105cz\u0119 pozdrowienia i serdeczny u\u015bcisk d\u0142oni. Z. Malicki\u201d. <\/em>Nie wiadomo jak wygl\u0105da\u0142a rozmowa z Wolskim, ani nawet czy Zofii Ruszczykowskiej uda\u0142o si\u0119 do niego trafi\u0107. 9 marca 1946 roku \u015bmiertelnie potr\u0105ci\u0142 j\u0105 przeje\u017cd\u017caj\u0105cy ulic\u0105 Rakowieck\u0105 samoch\u00f3d. W ostatnim li\u015bcie do brata, napisanym i wys\u0142anym na dzie\u0144 przed \u015bmierci\u0105, opisa\u0142a swoj\u0105 wizyt\u0119 u c\u00f3rki w wi\u0119zieniu. \u201eSprawa Steni jest na dobrej drodze i wiem, \u017ce wywiezienie nie wp\u0142ynie gorzej na pomy\u015blne jej zako\u0144czenie. Mecz\u0119 si\u0119 jednak, \u017ce tak si\u0119 jeszcze ci\u0105gnie. Gdy si\u0119 dowiedzia\u0142am gdzie jest, zaraz wyszykowa\u0142am solidn\u0105 paczk\u0119 i wyjecha\u0142am. Droga by\u0142a szalenie m\u0119cz\u0105ca \u2013 w wagonie by\u0142am 16 godzin. Z Bydgoszczy do Fordonu jest blisko i jecha\u0142am wygodnie w jedn\u0105 stron\u0119 kolej\u0105, w drug\u0105 wspania\u0142ym autobusem. Steni\u0119 widzia\u0142am. Jest dobrej my\u015bli, trzyma si\u0119 dzielnie. W drug\u0105 stron\u0119 jecha\u0142am zn\u00f3w noc\u0105, by\u0142o zimno, wi\u0119c jeszcze dzi\u015b kaszl\u0119 i mam siln\u0105 chrypk\u0119. Paczki mo\u017cna wysy\u0142a\u0107 poczt\u0105, wi\u0119c jeszcze dzi\u015b wys\u0142a\u0142am dwie\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<\/a><\/a><\/p>\n<\/a>Po Zofii zosta\u0142 ten pami\u0119tnik, kilka wstrz\u0105saj\u0105cych kartek (notatek-wylicze\u0144 ile ma na\u017cycie i z czego powinna zrezygnowa\u0107, by doci\u0105gn\u0105\u0107 do pierwszego) ilustruj\u0105cych jej fataln\u0105 sytuacj\u0119 materialn\u0105, listy, notesy z wierszami, wizyt\u00f3wki, tasiemkowy ko\u0142nierzyk, kt\u00f3ry zrobi\u0142a w czasie tu\u0142aczki po powstaniu warszawskim, by nadal by\u0107 dam\u0105, oraz strzaskane w wyniku wypadku okulary, kt\u00f3rych nikt nigdy nie wyrzuci\u0142. A i ja jako\u015b nie umiem tego zrobi\u0107.
\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n