![\"okladka](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/okladka-niepodleglosc-i-pamiec-205x300.jpg\")
<\/a><\/p>\nMaciej Piekarski<\/strong><\/em><\/p>\nGlosa do Przedwio\u015bnia<\/strong><\/em><\/p>\n…<\/p>\n
Oko cyklonu<\/strong><\/em><\/p>\nW styczniu 1919 r. Dziadek z rodzin\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Baku. I tu Polonia jest bardzo pr\u0119\u017cna. Dom Polski w Baku, Katolickie Towarzystwo Dobroczynno\u015bci ze\u015brodkowuj\u0105 wielu Polak\u00f3w. Dziadek zostaje prezesem Polskiego Towarzystwa\u00a0 Wzajemnej Pomocy \u201eOGNISKO\u201d. Stara si\u0119 tak jak i w Tyflisie, organizowa\u0107 powr\u00f3t Polak\u00f3w do niepodleg\u0142ej ju\u017c Ojczyzny.<\/em>
\n 22 stycznia 1919 r. Rada Organizacji Polskich Miasta Baku wyda\u0142a Dziadkowi kart\u0119 legitymacyjn\u0105 nr 1968 potwierdzaj\u0105c\u0105, \u017ce: \u201ePiekarski Ludwik, lat 49, Polak, katolik, urodzony w Warszawie jest obywatelem Polski\u201d co \u201eRada Organizacji Polskich Miasta Baku stwierdza\u201d. Dokument ten podpisali Prezes Rady Jan \u017burkowski i sekretarz Janowski. Ta legitymacja z bia\u0142ym or\u0142em z czerwonym polu to r\u00f3wnocze\u015bnie jakby paszport umo\u017cliwiaj\u0105cy powr\u00f3t do kraju.<\/em>
\n Zatem, gdy bohater Przedwio\u015bnia – Cezary Baryka znalaz\u0142 si\u0119 w o)ku cyklonu podczas pogromu Ormian nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 w marcu 191 r. legitymowa\u0107 dokumentem wydanym przez \u201ekonsula Lechistanu\u201d, bowiem Polska nic by\u0142a w\u00f3wczas jeszcze niepodleg\u0142a, nie by\u0142o na Kaukazie polskiego konsula. Jedynym dokumentem polskiej to\u017csamo\u015bci Cezarego Baryki mog\u0142o by\u0107 jedynie za\u015bwiadczenie kt\u00f3rej\u015b z polskich organizacji.<\/em>
\n A jak w rzeczywisto\u015bci wygl\u0105da\u0142a sytuacja na Kaukazie W gor\u0105cych \u0142atach 1918-1921?<\/em>
\n Idee nacjonalistyczne w\u015br\u00f3d narod\u00f3w Kaukazu rozbudzi\u0142a rewolucja 1905 roku. Zrodzi\u0142a si\u0119 wtedy idea pantiurkizmu, ideologia odrodzenia narodowego i ukszta\u0142towania odr\u0119bnych samodzielnych pa\u0144stw dla wszystkich narod\u00f3w, uci\u015bnionych przez carsk\u0105 Rosj\u0119. W kr\u00f3tkim czasie poczyni\u0142a olbrzymie post\u0119py. Przyczyni\u0142a si\u0119 do tego akcja rosyjskich libera\u0142\u00f3w podczas wojny koalicji ba\u0142ka\u0144skiej przeciwko Turcji. gdy na szpaltach gazel dawano rady piel\u0119gniarkom, by nic opatrywa\u0142y rannych asker\u00f3w, dop\u00f3ki nie opatrz\u0105 \u017co\u0142nierzy s\u0142owia\u0144skich. Takie post\u0119powanie spo\u0142ecze\u0144stwa rosyjskiego jeszcze bardziej podnieca\u0142o ducha narodowego w masach tiurskich, wi\u0119c i u Azerbejd\u017can\u00f3w imperium rosyjskiego; wyra\u017ca\u0142o si\u0119 to W kontrmanifestacjach student\u00f3w Tiurk\u00f3w i w masowym ruchu ochotniczym do armii tureckiej. Takie nastroje prtctrwaly bez zmiany do wojny \u015bwiatowej, w kt\u00f3rej Turcja i Rosja wzi\u0119\u0142y si\u0119 za hary.<\/em><\/p>\nKocio\u0142 kaukaski<\/strong><\/em><\/p>\nNa terenie Azerbejd\u017canu, w Baku, przed wybuchem wojny \u015bwiatowej powsta\u0142a partia nacjonalistyczno-demokratyczna Mussawat, kt\u00f3ra domaga\u0142a si\u0119 r\u00f3wnouprawnienia narodowego i politycznego narod\u00f3w Rosji. Dewiz\u0105 Mussawatu by\u0142y \u201ewolno\u015b\u0107 obywateli – r\u00f3wno\u015b\u0107 narod\u00f3w\u201d.<\/em>
\n Wybuch rewolucji lutowej przyspieszy\u0142 d\u0105\u017cenia narod\u00f3w Kaukazu do samostanowienia. Narody Kaukazu zlikwidowa\u0142y administracj\u0119 namiestnika i rz\u0105dy rosyjskiej hierokracji niemal na ca\u0142ym terytorium Kaukazu. Ca\u0142kowita w\u0142adza przesz\u0142a do rewolucyjnych Rad i ich egzekucyjnych komitet\u00f3w powo\u0142anych do rz\u0105dzenia krajem.<\/em>
\n Zakaukaskie Rady Rewolucyjne utworzy\u0142y organ centralny, rezyduj\u0105cy w Tyflisie, kt\u00f3rego celem by\u0142o zjednoczenie i skoordynowanie dzia\u0142alno\u015bci tych rad. Ten centralny organ zakaukaski wraz z rad\u0105 tyflisk\u0105 by\u0142 kierowany przez jej prezesa Noe \u017bordania, lidera socjaldemokratycznej partii Gruzji.<\/em>
\n Dla zast\u0105pienia administracji namiestnika prowizoryczny rz\u0105d piotrogrodzki wydelegowa\u0142, w sk\u0142adzie 5 cz\u0142onk\u00f3w, Komitet Specjalny, maj\u0105cy prerogatywy rz\u0105du. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 on z dw\u00f3ch Gruzin\u00f3w (A. Czchenkelii, K.Ahaszidze), z jednego Ormianina, jednego Azerbejd\u017canina i jednego Rosjanina, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa.<\/em>
\n W Azerbejd\u017canie na pocz\u0105tku wojny powsta\u0142 w Baku dziennik \u201eAczyks\u00f3z\u201d, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Mehmed Emin Resul Zade. Pismo to sta\u0142o si\u0119 organem nacjonalist\u00f3w azerbejd\u017ca\u0144skich. W pierwszym numerze zawarte jest nast\u0119puj\u0105ce stwierdzenie: \u201eWojna \u015bwiatowa bez wzgl\u0119du na jej zako\u0144czenie musi przynie\u015b\u0107 narodom swobod\u0119 i pe\u0142ne r\u00f3wnouprawnienie\u201d. Przed upadkiem dynastii Romanowych organizuje si\u0119 w Gand\u017cy Tiurska Partia Federalist\u00f3w, \u017b\u0105daj\u0105c autonomii dla Azerbejd\u017canu. Niebawem federali\u015bci z Gand\u017cy i partia Mussawat \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 przyjmuj\u0105c nazw\u0119 Azerbejd\u017caiskiej Demokratycznej Partii Federalist\u00f3w MUSSAWAT. W kwietniu 1917 r. odbywa si\u0119 w Baku zjazd kaukaskich muzu\u0142man\u00f3w. Wysuwane s\u0105 \u017c\u0105dania rozcz\u0142onkowania Rosji na narodowo terytorialne jednostki autonomiczne, wysuwane jest has\u0142o niepodleg\u0142o\u015bci Azerbejd\u017canu. W maju, w Moskwie, mia\u0142 miejsce kolejny zjazd muzu\u0142man\u00f3w rosyjskich z ca\u0142ego terytorium cesarstwa. Mussawaty\u015bci domagali si\u0119 federacyjnego ustroju nowej Rosji i autonomii dla narod\u00f3w nierosyjskiego pochodzenia. Podczas wybor\u00f3w do Konstytuanty rosyjskiej partia Mussawat rzuci\u0142a has\u0142o autonomii dla Azerbejd\u017canu. Odnios\u0142a zwyci\u0119stwo 2\/3 g\u0142os\u00f3w wszystkich muzu\u0142man\u00f3w zakaukaskich.<\/em>
\n W tej sytuacji Komitet Specjalny dla Zakaukazji, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142o stworzenie i kierowanie now\u0105 administracj\u0105, b\u0119d\u0105c organem prowizorycznego rz\u0105du piotrogrodzkiego, w rzeczywisto\u015bci gra\u0142 rol\u0119 znikom\u0105, gdy\u017c ca\u0142a istotna w\u0142adza znalaz\u0142a si\u0119 w r\u0119kach centralnych i prowincjonalnych rad rewolucyjnych, kt\u00f3re jak to mia\u0142o miejsce w Gruzji, zawiadywa\u0142y ca\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kraju. W wyniku Rewolucji Pa\u017adziernikowej Kaukaz zosta\u0142 odci\u0119ty od Rosji centralnej, a organizacje Kaukazu nic chcia\u0142y si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 nowym w\u0142adzom rewolucyjnym. 11 listopada 1917 r. z inicjatywy zakaukaskich rad rewolucyjnych, Komitet Specjalny dla Zakaukazji zosta\u0142 rozwi\u0105zany i zast\u0105piony przez nowy organ, Komisariat Zakaukaski, kierowany przez E. Gegeczkori. Od tego momentu, komisariat, w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli Gruzini, Ormianie, Azerbejd\u017canie i Rosjanie, rezyduj\u0105c w Zakaukazji, przedstawia\u0142 legalny rz\u0105d kraju, niezale\u017cny od rz\u0105du piotrogrodzkicgo. Poza t\u0105 w\u0142adz\u0105 centraln\u0105, Gruzini, Ormianie, Azerbejd\u017canie i Rosjanie, stworzyli u siebie rady narodowe, maj\u0105ce na celu zaspokojenie bie\u017c\u0105cych potrzeb narodowych.<\/em><\/p>\nc.d.n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W 1994 roku w pierwszym numerze pisma „Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i Pami\u0119\u0107” wydawanym do dzi\u015b przez Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 mojego Ojca Macieja Piekarskiego o losach rodzinnych na Kaukazie. Oto drugi\u00a0jego fragment. \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 i Pami\u0119\u0107” R.I. nr 1 1994 Maciej Piekarski Glosa do Przedwio\u015bnia … Oko cyklonu W styczniu 1919 r. Dziadek z rodzin\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[135,810,87,84,85,622,32,29,39,791,790,137,136,86,37,31],"class_list":["post-6259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-piekarscy","category-ruszczykowscy","tag-baku","tag-batumi","tag-bronislaw-michal-piekarski","tag-bronislaw-piekarski","tag-czeslaw-piekarski","tag-kaukaz","tag-ludwik-piekarski","tag-ludwik-roch-piekarski","tag-ludwik-rola-piekarski","tag-muzeum-niepodleglosci","tag-niepodleglosc-i-pamiec","tag-tbilisi","tag-tyflis","tag-zbigniew-piekarski","tag-zofia-konstancja-ruszczykowska","tag-zofia-konstancja-z-ruszczykowskich-piekarska"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6259"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6270,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6259\/revisions\/6270"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"okladka](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/okladka-niepodleglosc-i-pamiec.jpg\")
<\/a><\/p>\n