![\"okladka](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/okladka-niepodleglosc-i-pamiec-205x300.jpg\")
<\/a><\/p>\nMaciej Piekarski<\/strong><\/em><\/p>\nGlosa do Przedwio\u015bnia<\/strong><\/em><\/p>\n…<\/p>\n
Gruzja niepodleg\u0142a<\/strong><\/em><\/p>\n22 listopada 1.917 r. w Tyflisie, za powszechn\u0105 zgod\u0105 partii politycznych zosta\u0142a wybrana przez Kongres Narodowy Rada Narodowa Gruzji. 12 grudnia tego\u017c roku opanowano Arsena\u0142, stworzono oddzia\u0142y Gwardii Ludowej, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142a obrona niepodleg\u0142o\u015bci Gruzji.<\/em>
\n 5 stycznia 1918 r. w Tyflisie powo\u0142ano do \u017cycia Sejm Zakaukaski, kt\u00f3rego celem by\u0142o stworzenie federacji narod\u00f3w Kaukazu. Przedstawiciele partii Mussawat razem z przedstawicielami innych partii Azerbejd\u017canu utworzyli muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 frakcj\u0119 sejmow\u0105 i domagali si\u0119 oddzielenia Zakaukazia od Rosji, broni\u0105c jednocze\u015bnie zasady ustroju federalnego tak\u017ce i dla P\u00f3\u0142nocnego Kaukazu, kt\u00f3ry jednak w tym sejmie nie by\u0142 reprezentowany.<\/em>
\n Jak wspomnia\u0142em, dziadkowie moi zamieszkiwali w\u00f3wczas w Tyflisie. Babka moja, Zofia z Ruszczykowskich Piekarska, zna\u0142a j\u0119zyki, zna\u0142a stenografi\u0119. Uda\u0142o jej si\u0119 uzyska\u0107 w Sejmie Zakaukaskim posad\u0119 stenografistki. W rodzinnym archiwum zachowa\u0142o si\u0119 zdj\u0119cie z posiedzenia Sejmu Zakaukaskiego, a tak\u017ce za\u015bwiadczenie Kancelarii Sejmu wystawione Babce potwierdzaj\u0105ce zatrudnienie w okresie od 10 kwietnia (10 31 maja 1918 r. Honorarium Babki wynios\u0142o w\u00f3wczas 4.500 rubli. Sejm Zakaukaski zosta\u0142 ostatecznie rozwi\u0105zany kilka dni przedtem, 26 maja.<\/em>
\n Tymczasem wskutek traktatu pokojowego zawartego z Niemcami w Brze\u015bciu, na mocy kt\u00f3rego pewne cz\u0119\u015bci Kaukazu do kt\u00f3rych mia\u0142y pretensje i Gruzja, i Armenia zosta\u0142y przyznane Turcji, wynik\u0142 zatarg zbrojny z Turcj\u0105. W Baku panowa\u0142y niepokoje. Zrewolucjonizowane wojska wraz z ormia\u0144ska parti\u0105 Dasznakiatsun w marcu 1918 r. urz\u0105dzi\u0142y pogrom ludno\u015bci tiurskiej haki\u0144skich muzu\u0142man\u00f3w. W \u015bwietle tych dramatycznych wydarze\u0144,\u00a0 tak plastycznie opisanych przez\u00a0 Stefana Zeromskiego, Sejm Zakaukaski nie mia\u0142 ju\u017c \u017cadnego presti\u017cu.<\/em>
\n Gruzja pierwsza wyst\u0105pi\u0142a z Sejmu Zakaukaskiego og\u0142aszaj\u0105c 26 maja sw\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/em><\/p>\nSuwerenno\u015b\u0107 Azerbejd\u017canu<\/strong><\/em><\/p>\n16 czerwca 1918 r. Azerbejd\u017ca\u0144ska Rada Narodowa W Gand\u017cy sformowa\u0142a rz\u0105d, z Fatali Chanem Chojskim na czele, 15 wrze\u015bnia si\u0142y azerbejd\u017ca\u0144sko-tureckie wypady z Baku Anglik\u00f3w, ale 17 pa\u017adziernika Baku opanowuj\u0105 oddzia\u0142y angielskie przyhylc\u017a Persji. Wraz-z Anglikami przybyli do Baku przedstawiciele tzw. Rz\u0105du \u201eUfimskiego\u201d.<\/em>
\n Na podstawie dekretu Azerbejd\u017ca\u0144skiej Rady Narodowej, 7 grudnia zosta\u0142 otwarty parlament Azerbejd\u017ca\u0144ski, do kt\u00f3rego weszli przedstawiciele wszystkich ugrupowa\u0144 politycznych i narodowo\u015bciowych (w tym mniejszo\u015bci rosyjskiej). Warto nadmieni\u0107 i\u017c w parlamencie Azerbejd\u017ca\u0144skim zasiad\u0142 r\u00f3wnie\u017c przedstawiciel Polonii baki\u0144skiej, mec. Stanis\u0142aw W\u0105sowicz. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105 stanowili przedstawiciele partii Mussawat. 18 grudnia powsta\u0142 nowy gabinet koalicyjny z Fatali Chanem Chojskim. Dow\u00f3dca sil sprzymierzonych gen. Tomson uznaje rz\u0105d koalicyjny za jedyny prawowity rz\u0105d Azerbejd\u017canu. Oddzia\u0142y rz\u0105du \u201eU\u0142imskiego\u201d gen. Biczerachowa opuszczaj\u0105 Azerbejd\u017can.<\/em><\/p>\nNasze \u015blady<\/strong><\/em><\/p>\nW kwietniu 1919 r. askerowie, \u017co\u0142nierze azerbejd\u017ca\u0144scy, sformowani w Gand\u017cy wkroczyli do Baku. W rodzinnym archiwum zachowa\u0142o si\u0119 zaproszenie drukowane w j\u0119zykach rosyjskich i tiurskim adresowane do mojego Dziadka na bankiet z okazji wkroczenia do Baku azerbejd\u017ca\u0144skich wojsk. W sierpniu 1919 r. Anglicy opu\u015bcili Kaukaz.
\n<\/em>Warto tutaj podkre\u015bli\u0107, i\u017c niema\u0142\u0105 rol\u0119 W organizacji \u017cycia pa\u0144stwowego Azerbejd\u017canu i organizacji azerbejd\u017ca\u0144skich wojsk odegrali Polacy. Genera\u0142 Sulkiewicz by\u0142 jednym z wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w przymierza wojskowego mi\u0119dzy Azerbejd\u017canem i Gruzj\u0105. Prokuratorem s\u0105du apelacyjnego by\u0142 Olgierd Kryczy\u0144ski, p\u00f3\u017aniejszy prokurator S\u0105du Najwy\u017cszego w Niepodleg\u0142ej Polsce. Jego brat, Leon Kryczy\u0144ski, by\u0142 dyrektorem kancelarii rz\u0105du Azerbejd\u017canu i redaktorem rz\u0105dowego pisma, J. Chmurowicz by\u0142 dyrektorem kancelarii MSZ Azerbejd\u017canu, Konstanty Sulkiewicz wicedyrektorem, Muchra\u0144ski wicedyrektorem kancelarii Ministerstwa Kontroli, Aleksander Po\u0142torzycki drugim dyrektorem w ministerstwie Przemys\u0142u i Handlu. A oto inni Polacy, kt\u00f3rzy brali czynny udzia\u0142 w \u017cyciu pa\u0144stwowym Azerbejd\u017canu: Czes\u0142aw Gutkowski – s\u0119dzia \u015bledczy, Czes\u0142aw K\u0142ossowski – podprokurator, Kazimierz Rzepski – podprokurator, Zygmunt Bili\u0144ski – notariusz, Lachowicz – s\u0119dzia, Paciewicz – s\u0119dzia, Kisielewski dyrektor kancelarii Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci. Tak\u017ce w armii azerbejd\u017ca\u0144skiej znajdowa\u0142o si\u0119 wielu oficer\u00f3w Polak\u00f3w. Pu\u0142kownik Eugeniusz Dunin-Marcinkiewicz by\u0142 organizatorem azerbejd\u017ca\u0144skiej artylerii konnej, jednym z jej dywizjon\u00f3w dowodzi\u0142 Polak, Charkiewicz. W piechocie s\u0142u\u017cyli p\u0142k Dziewulski i kpt. Swiet\u0142owski. Arsena\u0142 Baki\u0144ski organizowali Polacy – p\u0142k Dunin-Marcinkiewicz i kpt. Rodziewicz. Wielu z nich to byli polscy Tatarzy. Lotnictwo azerbejd\u017ca\u0144skie organizowali r\u00f3wnie\u017c Polacy, a w\u015br\u00f3d nich m\u0142ody pilot P\u0142awski. Do armii azerbejd\u017ca\u0144skiej wst\u0119powa\u0142o te\u017c wielu m\u0142odych Polak\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c m\u00f3j Ojciec. Nie by\u0142o mu danym walczy\u0107. Pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 z wielkim rewolwerem w zabudowaniach lotniska.<\/em>
\n Na prze\u0142omie 1919 i 1920 r. Azerbejd\u017can zosta\u0142 zagro\u017cony przez dzia\u0142ania Armii Ochotniczej Denikina, zajmuj\u0105cej terytorium Republiki G\u00f3rskiej. Dzi\u0119ki interwencji rz\u0105d\u00f3w Azerbejd\u017canu i Gruzji w Radzie Pa\u0144stw Sprzymierzonych ustalono pas neutralny pomi\u0119dzy terytorium zaj\u0119tym przez Armi\u0119 Ochotnicz\u0105, a pa\u0144stwami Kaukazu. W tym samym czasie rz\u0105d Azerbejd\u017canu prowadzi\u0142 pertraktacje z Komisarzem Spraw Zagranicznych Cziczennem w sprawie uznania niepodleg\u0142o\u015bci Azerbejd\u017canu i nawi\u0105zania stosunk\u00f3w dyplomatycznych z rz\u0105dem rewolucyjnym w Piotrogrodzie.<\/em><\/p>\nc.d.n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W 1994 roku w pierwszym numerze pisma „Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i Pami\u0119\u0107” wydawanym do dzi\u015b przez Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 mojego Ojca Macieja Piekarskiego o losach rodzinnych na Kaukazie. Oto trzeci\u00a0jego fragment. \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 i Pami\u0119\u0107” R.I. nr 1 1994 Maciej Piekarski Glosa do Przedwio\u015bnia … Gruzja niepodleg\u0142a 22 listopada 1.917 r. w Tyflisie, za powszechn\u0105 zgod\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[135,810,87,84,85,622,32,29,39,791,790,137,136,86,37,31],"class_list":["post-6261","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-piekarscy","category-ruszczykowscy","tag-baku","tag-batumi","tag-bronislaw-michal-piekarski","tag-bronislaw-piekarski","tag-czeslaw-piekarski","tag-kaukaz","tag-ludwik-piekarski","tag-ludwik-roch-piekarski","tag-ludwik-rola-piekarski","tag-muzeum-niepodleglosci","tag-niepodleglosc-i-pamiec","tag-tbilisi","tag-tyflis","tag-zbigniew-piekarski","tag-zofia-konstancja-ruszczykowska","tag-zofia-konstancja-z-ruszczykowskich-piekarska"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6261"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8721,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6261\/revisions\/8721"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"okladka](\"http:\/\/piekarscy.com.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/okladka-niepodleglosc-i-pamiec.jpg\")
<\/a><\/p>\n