{"id":9329,"date":"2017-06-13T04:04:02","date_gmt":"2017-06-13T04:04:02","guid":{"rendered":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=9329"},"modified":"2017-06-19T11:30:36","modified_gmt":"2017-06-19T11:30:36","slug":"w-majowym-numerze-more-maiorum","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/piekarscy.com.pl\/?p=9329","title":{"rendered":"W majowym numerze More Maiorum"},"content":{"rendered":"

Dokumenty to\u017csamo\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o przodkach i historii<\/strong><\/p>\n

Dzi\u015b, gdy w zwi\u0105zku z ustaw\u0105 o ochronie danych osobowych nasze dokumenty zawieraj\u0105 coraz mniej wiedzy o nas samych z ogromnym sentymentem spogl\u0105damy w te dawne dowody to\u017csamo\u015bci. Ile\u017c w nich ciekawych informacji? <\/strong><\/p>\n

Nos, usta i znaki szczeg\u00f3lne<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Najstarszym dokumentem to\u017csamo\u015bci w moich rodzinnych zbiorach jest wydana w 1867 roku ksi\u0105\u017ceczka legitymacyjna m.st. Warszawy mojej praprababci Julianny ze Stalskich Piekarskiej. To dokument, w kt\u00f3rym s\u0105 nie tylko suche fakty, jak imi\u0119 i nazwisko, data i miejsce urodzenia oraz adres zamieszkania, ale\u2026 podane jest te\u017c wyznanie, stan spo\u0142eczny, spos\u00f3b do \u017cycia, czyli zaw\u00f3d oraz\u2026 opis postaci. Wiem wi\u0119c (bez zagl\u0105dania do metryk), \u017ce praprababcia by\u0142a mieszczank\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 przy m\u0119\u017cu katoliczk\u0105, zamieszka\u0142\u0105 w Warszawie przy ulicy Podwale 500c, wzrostu \u015bredniego, twarzy okr\u0105g\u0142ej, w\u0142os\u00f3w ciemny blond, oczu piwnych, nosa i ust miernych i bez znak\u00f3w szczeg\u00f3lnych. Dok\u0142adny opis postaci podawany by\u0142 dlatego, \u017ce fotografia nie by\u0142a jeszcze wtedy rozpowszechniona. Julianny ze Stalskich Piekarskiej zachowa\u0142o si\u0119 zreszt\u0105 tylko jedno zdj\u0119cie.<\/p>\n

Wykszta\u0142cenie, s\u0142u\u017cba wojskowa i rodzina\u2026 <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Wydany w 1906 roku paszport mojego pradziadka Ludwika Rocha Michaj\u0142owicza (czyli syna Micha\u0142a) Piekarskiego r\u00f3wnie\u017c nie zawiera jego zdj\u0119cia. Jest w nim natomiast masa ciekawych informacji. Wiemy, \u017ce w\u0142a\u015bciciel jest wyznania katolickiego \u017conatym in\u017cynierem z Warszawy. Dokument wydano mu na podstawie ksi\u0119gi meldunkowej warszawskiego domu nr 500c (wspomniana wy\u017cej ul. Podwale). W 1890 roku by\u0142 na szkoleniu wojskowym. W 1901 w Warszawie uzyska\u0142 tytu\u0142 in\u017cyniera, ma troje dzieci Bronis\u0142awa, Czes\u0142awa i Zbigniewa, a jego \u017con\u0105 jest Zofia Konstancja z Ruszczykowskich.<\/p>\n

Miejsce pracy i podr\u00f3\u017ce\u2026<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Z kolei dokument to\u017csamo\u015bci mojego drugiego pradziadka Antoniego Adamskiego wydany zosta\u0142 w 1910 roku przez\u2026 jego zak\u0142ad pracy, czyli Kolej Nadwi\u015bla\u0144sk\u0105. Zawiera ju\u017c zdj\u0119cie w\u0142a\u015bciciela, wi\u0119c nie ma w nim opisu postaci, ale s\u0105 inne nie mniej ciekawe informacje. To dzi\u0119ki temu dokumentowi wiem, gdzie pradziadek pracowa\u0142, a nawet jakie by\u0142o jego stanowisko. Ot\u00f3\u017c by\u0142 pomocnikiem maszynisty. Wiem, \u017ce z tym dokumentem w 1913 roku pojecha\u0142 do le\u017c\u0105cego za Uralem w Baszkirii sanatorium gru\u017aliczego w Szafranowie, bo by\u0142o to sanatorium dla kolejarzy. Dokument wa\u017cny by\u0142 do 13 lutego 1913 roku, ale r\u0119cznie przed\u0142u\u017cono jego wa\u017cno\u015b\u0107 a\u017c do sierpnia 1916 roku.<\/p>\n

Przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwowa?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Wydany dos\u0142ownie chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej, bo w 1916 roku przez w\u0142adze niemieckie podczas ich okupacji w Warszawie dwuj\u0119zyczny, bo polsko-niemiecki paszport nr 145006 mojego prapradziadka Micha\u0142a Piekarskiego (r\u00f3wnie\u017c z jego zdj\u0119ciem) zawiera informacje o wieku (75 lat), wygl\u0105dzie (wzrost \u015bredni, oczy niebieskie), zawodzie (kowal), adresie w Warszawie: Chmielna 94 (podano nawet informacj\u0119, \u017ce jest w\u0142a\u015bcicielem domu), ale te\u017c przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej\u2026 rosyjskiej. C\u00f3\u017c, Polski nie by\u0142o jeszcze na mapie, a narodowo\u015bci do dokument\u00f3w najwyra\u017aniej nie wpisywano.<\/p>\n

A w czasach wojennej zawieruchy\u2026<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Osobliwe informacje zawiera wydany w 1921 roku paszport mojego dziadka Bronis\u0142awa Piekarskiego. Dokument zosta\u0142 wydany po wojnie polsko-bolszewickiej w Baku, w kt\u00f3rym w 1920 roku ten\u017ce dziadek (wraz ze swoim ojcem) byli aresztowani przez w\u0142adze bolszewickie jako polscy zak\u0142adnicy i osadzeni w wi\u0119zieniu. To z Baku w Azerbejd\u017canie do Polski wraca\u0142 znany z \u201ePrzedwio\u015bnia\u201d Stefana \u017beromskiego Cezary Baryka. Wtedy w Baku obowi\u0105zki konsula polskiego pe\u0142ni\u0142\u2026 konsul perski. M\u00f3j dziadek, jak Cezary Baryka wraca\u0142 do Polski z paszportem, w kt\u00f3rym po rosyjsku napisano:\"\"<\/a><\/p>\n

\u201eKomitet do spraw reemigracji obywateli Polski w mie\u015bcie Baku stwierdza, \u017ce Bronis\u0142aw Micha\u0142 (dwojga imion) Ludwikowicz-Rochowicz Piekarski urodzony 30 pa\u017adziernika 1901 roku przypisany jest do ksi\u0105g obywatelskich miasta Warszawy, wyznania rzymsko-katolickiego i niew\u0105tpliwie jest obywatelem Republiki Polskiej, Perski konsulat stwierdza autentyczno\u015b\u0107 podpisu przedstawiciela i sekretarza Komitetu do spraw reemigracji obywateli Polski, a tak\u017ce zgodno\u015b\u0107 zdj\u0119cia i podpisu obywatela Polskiej Republiki Bronis\u0142awa Piekarskiego.\u201d
\n10 lipca 1921. \u00a0<\/em><\/p>\n

Tak wi\u0119c w dokumencie zawarto oba imiona w\u0142a\u015bciciela oraz oba imiona jego ojca. Jest te\u017c informacja o tym, kiedy i gdzie si\u0119 urodzi\u0142, jakiego miasta jest obywatelem i jakie jest jego wyznanie.<\/p>\n

Tu\u017c po wojnie, czyli analfabetyzm\u2026<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a> Po I wojnie \u015bwiatowej w dokumentach by\u0142o ca\u0142kiem sporo informacji o ich w\u0142a\u015bcicielach. Na przyk\u0142ad wydany 13 sierpnia 1924 roku dow\u00f3d osobisty mojej prababci Leokadii Karoliny Adamskiej zawiera jej zdj\u0119cie, informuje o tym, \u017ce jest ona c\u00f3rk\u0105 W\u0142adys\u0142awa i Anny, ale nie podaje jej panie\u0144skiego nazwiska (Przybytkowska). M\u00f3wi za to, \u017ce w\u0142a\u015bcicielka umie czyta\u0107 i pisa\u0107. Ten punkt u\u015bwiadamia nam, \u017ce nie by\u0142a to wtedy umiej\u0119tno\u015b\u0107 powszechna. Z dowodu wiemy te\u017c, \u017ce prababcia mieszka w Warszawie na ul. Pu\u0142awskiej 26 i jest wdow\u0105. Dokument podaje, \u017ce stwierdzono to na podstawie ksi\u0119gi meldunkowej i aktu zgonu m\u0119\u017ca.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dow\u00f3d informuje, \u017ce prababcia jest wyznania rzymsko-katolickiego, co dla mnie jest o tyle ciekawe, \u017ce urodzi\u0142a si\u0119 jako\u2026 luteranka. Zapis w dokumencie to pisemny dow\u00f3d na to, \u017ce wychodz\u0105c za m\u0105\u017c oficjalnie zmieni\u0142a wyznanie, cho\u0107 wiem, \u017ce do ko\u0144ca \u017cycia je\u017adzi\u0142a na msze do zboru. Wydany w tym samym roku 25 czerwca 1924 dow\u00f3d osobisty jej zi\u0119cia, a mojego dziadka Bronis\u0142awa Piekarskiego podaje informacje, kt\u00f3rych nie ma w dowodzie prababci, co zwi\u0105zane jest z\u2026 p\u0142ci\u0105. Z dowodu dziadka wiem jaki jest jego stosunek do wojskowo\u015bci. Wpisano bowiem: \u201eKarta odroczenia.\u201d A poniewa\u017c w jednej z kolejnych rubryk wpisano, \u017ce wydano dziadkowi paszport zagraniczny i podana jest data wydania 13 marca 1930 rok, wi\u0119c wnioskuj\u0119, \u017ce dziadek nie zmieni\u0142 dowodu \u017ceni\u0105c si\u0119 z moj\u0105 babci\u0105 Janin\u0105 z Adamskich.<\/p>\n

Osobne paszporty na ka\u017cdy wyjazd<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Paszporty zagraniczne z okresu XX-lecia mi\u0119dzy wojennego to te\u017c ciekawa lektura. Wynika z niej, \u017ce do ka\u017cdego kraju obowi\u0105zywa\u0142 inny paszport. Pradziadek Ludwik Piekarski wyje\u017cd\u017ca\u0142 np. do Belgii, Francji i Niemiec. Na co zezwala\u0142 mu paszport nr 610418 wydany 6 grudnia 1928 roku przez starost\u0119 grodzkiego Warszawa-Po\u0142udnie Jana Ksi\u0105\u017caka i wa\u017cny do 6 lutego 1929 roku. \"\"<\/a>Paszport by\u0142 bezp\u0142atny, bo s\u0142u\u017cbowy. Wbito w niego piecz\u0105tk\u0119, \u017ce nale\u017cy go zwr\u00f3ci\u0107 zaraz po wykorzystaniu w\u0142adzom, kt\u00f3re go wyda\u0142y. Sporo w nim wiz s\u0142u\u017cbowych, kt\u00f3re po jakim\u015b czasie by\u0142y anulowane. Pradziadek je\u017adzi\u0142 tam kolej\u0105, zachowa\u0142y si\u0119 bowiem piecz\u0105tki kolejowych kontroli granicznych na dworcu w Zb\u0105szyniu. Pierwszy raz wyjecha\u0142 pradziadek 12 grudnia a wr\u00f3ci\u0142 21 grudnia 1928. Potem wyjecha\u0142 18 lipca 1929 roku. Dlatego wa\u017cno\u015b\u0107 paszportu zosta\u0142a przed\u0142u\u017cona. Rok p\u00f3\u017aniej (13 marca 1930 roku) starosta grodzki Warszawa-Po\u0142udnie Jan Ksi\u0105\u017cak wyda\u0142 pradziadkowi Ludwikowi kolejny paszport nr 876771 wa\u017cny do 13 kwietnia 1930 roku. Tym razem na podr\u00f3\u017c do Czechos\u0142owacji. Co ciekawe tam pradziadek uda\u0142 si\u0119 samolotem, gdy\u017c piecz\u0119\u0107 kontroli granicznej jest z 15 marca 1930 roku z lotniska. Uda\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 nie sam, ale w towarzystwie najstarszego syna, czyli mojego dziadka \u2013 Bronis\u0142awa Piekarskiego, bo o tym m\u00f3wi dziadkowy paszport nr 877210, w kt\u00f3rym s\u0105 takie same piecz\u0119cie kontroli granicznej i z tego samego dnia. Czemu pradziadek i dziadek nie zwr\u00f3cili paszport\u00f3w? Tego nie dowiem si\u0119 ju\u017c nigdy.<\/p>\n

Rodzina, rany i\u2026 Katy\u0144<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Informacje o przodkach to nie tylko dowody i paszporty, bo ciekawe rzeczy zawiera ksi\u0105\u017ceczka wojskowa mojego dziadka Juliana Steca. Ksi\u0105\u017ceczka informuje, \u017ce dziadek Julian Stec urodzony w wojew\u00f3dztwie lubelskim, 11 lutego 1886 roku jako syn J\u00f3zefa i Anny, kt\u00f3rzy oboje nie \u017cyj\u0105, jest wyznania rzymsko-katolickiego, \u017conaty z Konstancj\u0105 Kurzy\u0144sk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 \u015blub zawar\u0142 w 1923 roku i w razie ci\u0119\u017ckiego wypadku nale\u017cy j\u0105 o tym zawiadamia\u0107. Dziadek jest plutonowym. Walczy\u0142 w 1914 roku w Austrii, na froncie by\u0142 w 3 pu\u0142ku huzar\u00f3w. Od 1920 roku by\u0142 w podkarpackim pu\u0142ku strzelc\u00f3w konnych. By\u0142 dwa razy ranny. Pierwszy raz w 1915 pod Gorlicami, a drugi w 1920 pod Hodorowem i przebywa\u0142 w szpitalu we Lwowie. Do polskiego wojska zg\u0142osi\u0142 si\u0119 7 marca 1920 roku w Zamo\u015bciu, wcielony zosta\u0142 do niego 30 czerwca 1920 roku. 29 listopada 1920 roku zosta\u0142 urlopowany bezterminowo. 7 marca 1923 roku przeniesiony do rezerwy, a 31 grudnia 1926 do pospolitego ruszenia. W ksi\u0105\u017ceczce podpisali si\u0119 mjr Bronis\u0142aw Balcewicz dow\u00f3dca PKU w Zamo\u015bciu i kpt. Micha\u0142 Podlewski dow\u00f3dca PKU w Che\u0142mie. Obaj w 1940 roku zostali zamordowani w Charkowie i znajduj\u0105 si\u0119 na li\u015bcie katy\u0144skiej.<\/p>\n

Co po nas zostanie?<\/strong><\/p>\n

Powojenne dowody jeszcze w latach 50-tych i 60-tych opr\u00f3cz daty i miejsca urodzenia czy danych o rodzicach zawiera\u0142y informacje o zawodzie w\u0142a\u015bciciela. Potem tych informacji by\u0142o coraz mniej. Dzi\u015b wszystko poza nazwiskiem jest skryte pod numerem PESEL, bo obecne dokumenty, cho\u0107 zawieraj\u0105 wiedz\u0119 o ich w\u0142a\u015bcicielach, nie jest ona jawna dla ka\u017cdego. Dlatego nie wiem, co na ich podstawie b\u0119d\u0105 o nas wiedzie\u0107 nasze wnuki, ale c\u00f3\u017c\u2026 dzisiejsza ochrona danych osobowych ma swoje wady. Zw\u0142aszcza dla genealog\u00f3w.<\/p>\n

\n

Powy\u017cszy tekst ukaza\u0142 si\u0119 w majowym\u00a0numerze bezp\u0142atnego magazynu genealogicznego „More Maiorum”, kt\u00f3ry mo\u017cna pobra\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n

Jakie informacje o przodkach znajdziesz w dawnych dowodach to\u017csamo\u015bci? [majowy numer More Maiorum]<\/a><\/p><\/blockquote>\n